Κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ενίσχυση των υπηρεσιών των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων και συναφή οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα»
Με τις διατάξεις του υπόψη σχεδίου νόμου, επιδιώκεται η αποσαφήνιση θεμάτων που αφορούν στην εφαρμογή του ν. 5140/2024 περί του Νέου Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων καθώς και στη λειτουργία των ειδικών υπηρεσιών του ν. 4914/2022, της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Α.Ε. (Μ.Ο.Δ. Α.Ε.) και άλλων δημόσιων φορέων. Ειδικότερα:
ΜΕΡΗ Α΄ & Β΄
1. Καθορίζονται ο σκοπός και το αντικείμενο του υπό ψήφιση νομοσχεδίου. (άρθρα 1 & 2)
2. Αποσαφηνίζονται διατάξεις του ν. 5140/2024 σχετικές με την εκτέλεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Α.Π.Δ.Ε.). (άρθρο 3)
3.α. Επεκτείνεται στο προσωπικό της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων καθώς και της Μονάδας Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (Σ.Δ.Ι.Τ.) του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η καταβολή επιπλέον ανταμοιβής σε περίπτωση επίτευξης στόχων.
β. Τίθεται το πλαίσιο εγγραφής των απαραίτητων πιστώσεων για την κάλυψη των ανωτέρω δαπανών. (άρθρα 4 & 5)
4. Εξαιρούνται οι αναφερόμενες κατηγορίες έργων, από την υποχρέωση των φορέων προς ανάληψη νομικών δεσμεύσεων, εντός του οριζόμενου χρονικού διαστήματος, από την ένταξη των ανωτέρω έργων σε Τομεακά και Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης (Τ.Π.Α. και Π.Π.Α.). (άρθρο 6)
5.α. Προβλέπεται η λειτουργία ομάδων εργασίας στην Υπηρεσία Συντονισμού και τους Φορείς Διαχείρισης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (Ε.Π.Α.).
β. Παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη σύσταση των ομάδων εργασίας στους ανωτέρω φορείς και τον καθορισμό της αποζημίωσης των μελών τους. (άρθρο 7)
6.α. Απαλείφεται το χρονικό περιθώριο για τη μεταφορά των εσόδων από πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, από το Πράσινο Ταμείο στην αρμοδιότητα διαχείρισης της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Δ.Α.Μ.) του άρθρου 3 του ν. 4872/2021, για τη χρηματοδότηση των αναφερόμενων έργων και δράσεων.
β. Ορίζεται η έναρξη ισχύος των ανωτέρω διατάξεων. (άρθρα 8 & 39 παρ.2)
ΜΕΡΟΣ Γ΄
1. Τροποποιούνται – συμπληρώνονται διατάξεις του ν. 4914/2022 (διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027 κ.λπ.) στα εξής, κατά βάση, σημεία:
α. Καθορίζονται οι διαδικασίες αξιολόγησης και επιλογής πράξεων προς χρηματοδότηση στα Προγράμματα INTERREG και προβλέπεται ότι, για την αξιολόγηση του περιεχομένου των προτάσεων κάθε προγράμματος δύναται να συστήνεται και να συγκροτείται με κανονιστική διοικητική πράξη επιτροπή αξιολόγησης (πέραν της δυνατότητας συγκρότησης ειδικού μητρώου αξιολογητών που ισχύει). Για τα μέλη των εν λόγω επιτροπών αξιολόγησης δύναται να προβλέπεται η χορήγηση αποζημίωσης.
β. Ρυθμίζονται θέματα αρμοδιοτήτων, αφενός σχετικά με τη διαχείριση του Μηχανισμού «Διευκόλυνση Συνδέοντας την Ευρώπη» και αφετέρου σχετικά με τις αποφάσεις μετακίνησης του προσωπικού των Υπηρεσιών της Εθνικής Αρχής Συντονισμού του Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
γ. Διευκρινίζεται η διαδικασία ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο των Προγραμμάτων INTERREG.
δ. Ορίζεται ότι, η συντήρηση, η τεχνική υποστήριξη και η ανάπτυξη προσαρμογών του Πληροφοριακού Συστήματος Σώρευσης Κρατικών Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας (Π.Σ.Σ.Κ.Ε.Η.Σ.) γίνεται από τη Μονάδα Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Α.Ε. (Μ.Ο.Δ. Α.Ε.), η οποία υποστηρίζει τη φιλοξενία του Π.Σ.Σ.Κ.Ε.Η.Σ. στις υποδομές του Πληροφοριακού Κέντρου της.
ε. Παρατείνονται για άλλα δύο (2) χρόνια οι αποσπάσεις ή μετακινήσεις του συνόλου του προσωπικού που υπηρετεί στις Ειδικές Υπηρεσίες του ν. 4914/2022 και στην Κεντρική Υπηρεσία (K.Y.) της Μ.Ο.Δ. Α.Ε..
Παρατείνεται, επίσης, έως την οριζόμενη ημερομηνία η δυνατότητα των αποσπασμένων στις Ειδικές Υπηρεσίες του ν. 4914/2022 και στη Μ.Ο.Δ. Α.Ε. να μεταταχθούν στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ή στο Υπουργείο ή την Περιφέρεια όπου υπάγεται η Ειδική Υπηρεσία στην οποία είναι αποσπασμένοι. (άρθρα 9 – 17 & 39 παρ. 3)
2. Ρυθμίζονται ζητήματα:
α. κινητικότητας του προσωπικού των Ειδικών Υπηρεσιών Ε.Σ.Π.Α. και της Κ.Υ. της Μ.Ο.Δ. Α.Ε..
Προβλέπεται κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας, διαδικασία, για την απόσπαση ή μετακίνηση μόνιμων υπαλλήλων ή υπαλλήλων ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που απασχολούνται στους φορείς Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και για την απόσπαση στην Κ.Υ. της Μ.Ο.Δ. ΑΕ, δικηγόρων με έμμισθη εντολή που απασχολούνται στους Φορείς Γενικής Κυβέρνησης. Προβλέπεται επίσης ότι οι αποδοχές των αποσπασμένων θα βαρύνουν τον προϋπολογισμό του φορέα προέλευσης.
β. αναπλήρωσης των Προϊσταμένων των Ειδικών Υπηρεσιών και των μονάδων τους. (άρθρα 18 & 19)
ΜΕΡΟΣ Δ΄
1. Εισάγονται ειδικές ρυθμίσεις για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Ανώνυμη Εταιρεία. Συγκεκριμένα μεταξύ άλλων:
- Προβλέπεται εξαίρεση από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας.
- Ορίζεται ρητά ότι σε περίπτωση που έχουν επιβληθεί κατασχέσεις εις χείρας τρίτου από το Δημόσιο ή τα Ασφαλιστικά Ταμεία ή και από οποιονδήποτε τρίτο, κατά χρηματικών ποσών και απαιτήσεων κυριότητας ή και διαχείρισης της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, αυτές είναι άκυρες, τυχόν δε αποδοθέντα ποσά στον κατάσχοντα επιστρέφονται. (άρθρο 20)
2. Τροποποιούνται οι διατάξεις του καταστατικού της Μ.Ο.Δ. Α.Ε. που παρέχουν εξουσιοδότηση για την έκδοση των Κανονισμών της, ως προς την εσωτερική διάρθρωση και λειτουργία της Κ.Υ. της, τη στελέχωσή της, την εξέλιξη και συνταξιοδότηση του προσωπικού της, κλπ.. (άρθρο 21)
3. Απαλλάσσεται η Ελληνική Εταιρεία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΛ.Ε.Δ.Α.Μ.) από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) για τις οριζόμενες εκτάσεις ακινήτων. (άρθρο 22)
4. Τροποποιούνται – συμπληρώνονται διατάξεις του ν. 4872/2021 σχετικά με την εκμετάλλευση δημόσιων ακινήτων στο πλαίσιο έργων Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Δ.Α.Μ.). Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, παρέχεται η δυνατότητα σύστασης δικαιώματος επιφανείας του ν. 3986/2011 επί ακινήτων που ανήκουν στην εταιρεία ΜΕΤΑΒΑΣΗ Μ.Α.Ε.. (άρθρα 23 & 24)
5. Προβλέπεται ότι, οποιαδήποτε τροποποίηση του καταστατικού της Ελληνικής Εταιρείας Δ.Α.Μ. λαμβάνει χώρα μετά τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του ιδρυτικού της καταστατικού, ακολουθεί τους κανόνες δημοσιότητας που προβλέπονται στον ν. 4548/2018 (Α’ 104). (άρθρο 25)
6. Εισάγεται ρύθμιση αναφορικά με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων Ανώνυμη Εταιρία - πρώην Ταμείο Ανάπτυξης Νέας Οικονομίας Α.Ε. (Τ.Α.ΝΕ.Ο. Α.Ε.) και στο εξής, η απόφαση για τη σύσταση επενδυτικής επιτροπής, θα εγκρίνεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης, αντί του διοικητικού συμβουλίου που ισχύει. (άρθρο 26)
7. Προστίθεται και η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (Ε.Ε.Σ.Υ.Π. Α.Ε.) στις ανώνυμες εταιρείες του δημοσίου των οποίων οι δαπάνες διαχείρισης και διοίκησης για την υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων πράξεων δύνανται να βαρύνουν το εθνικό σκέλος του Π.Δ.Ε. του οικείου φορέα χρηματοδότησης ή κατά περίπτωση να αυξάνουν την εθνική συμμετοχή. (άρθρο 27)
ΜΕΡΟΣ Ε΄
1.α. Συστήνεται νέα οργανική μονάδα επιπέδου Διεύθυνσης στη Γενική Διεύθυνση Αναφορών και Θεσμικής Υποστήριξης της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης με την επωνυμία «Μονάδα Δημοσιότητας» και καθορίζονται οι αρμοδιότητές της.
β. Μετονομάζεται σε Διεύθυνση Αναφορών, η υφιστάμενη Διεύθυνση Αναφορών και Δημοσιότητας της Γενικής Διεύθυνσης Αναφορών και Θεσμικής Υποστήριξης της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης και επικαιροποιούνται οι αρμοδιότητές της. (άρθρα 28 - 31)
2. Ανακατανέμονται αναδρομικά, από την οριζόμενη ημερομηνία και εφεξής, οι θέσεις προσωπικού ι.δ.ο.χ. του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μεταξύ των προβλεπόμενων ειδικοτήτων, προκειμένου να διευκολυνθεί η στελέχωση των υπηρεσιών που έχουν αναλάβει την παρακολούθηση και υλοποίηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (άρθρο 199 ν.4820/2021). (άρθρα 32 και 39 παρ. 4)
3. Δεν απαιτείται εφεξής η σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Υπουργού για την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης, κατά τη διεκπεραίωση της διαδικασίας ένταξης και χρηματοδότησης, από το Π.Δ.Ε., έργων και προγραμμάτων, που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. (άρθρο 33)
4.α. Παρέχεται η δυνατότητα διάθεσης και από τον τακτικό προϋπολογισμό των αναγκαίων κεφαλαίων στους αναφερόμενους φορείς (ευρωπαϊκούς χρηματοπιστωτικούς θεσμούς, πιστωτικά ιδρύματα κ.λπ.), για τη χρηματοδότηση των οριζόμενων Επιλέξιμων Επενδύσεων. Τα εν λόγω κεφάλαια ανέρχονται έως το ύψος κεφαλαίων που θα αντληθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στο πλαίσιο και κατ’ εφαρμογή της σχετικής Δανειακής Σύμβασης.
β. Προβλέπεται ότι, το ποσό που αντιστοιχεί στα διατιθέμενα από τον τακτικό προϋπολογισμό κεφάλαια επιστρέφεται σε αυτόν, μετά την εκταμίευση των κεφαλαίων από το δανειακό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (άρθρο 34)
ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄
1.α. Προβλέπεται ότι, όταν, βάσει νεότερης απόφασης της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), προκύπτει ανάγκη για την κάλυψη επιπρόσθετης διαφοράς αξίας μεταξύ μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού και μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού για μέτρο εξυγίανσης που εφαρμόστηκε πριν από τη θέση σε ισχύ του Κανονισμού (ΕΕ) 806/2014, η επιπρόσθετη διαφορά αξίας καταβάλλεται από το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (Τ.Ε.Κ.Ε.), έστω και εάν η διαφορά αξίας είχε καλυφθεί από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Τ.Χ.Σ.), βάσει της παρ. 15 του άρθρου 9 του ν. 4051/2012.
β. Το Σκέλος Κάλυψης Καταθέσεων (Σ.Κ.Κ.) του Τ.Ε.Κ.Ε. καταβάλλει το τμήμα της επιπρόσθετης διαφοράς αξίας που αντιστοιχεί σε εγγυημένες καταθέσεις με ημερομηνία αναφοράς εκείνη της απόφασης, με την οποία εφαρμόστηκε το μέτρο εξυγίανσης, και το Σκέλος Εξυγίανσης του Τ.Ε.Κ.Ε. καταβάλλει το υπερβάλλον.
γ. Το Σκέλος Εξυγίανσης καταβάλλει το προαναφερόμενο ποσό από διαθέσιμά του ή, ελλείψει διαθεσίμων, με δανεισμό από το Σ.Κ.Κ. ή με επιβολή έκτακτων εισφορών στα πιστωτικά ιδρύματα κατ’ ανάλογη εφαρμογή του εσωτερικού άρθρου 99 του άρθρου 2 του ν. 4335/2015. Για τις ανάγκες της αποπληρωμής του δανείου μπορούν να επιβάλλονται έκτακτες εκ των υστέρων εισφορές στα πιστωτικά ιδρύματα κατ’ εφαρμογή του εσωτερικού άρθρου 99 του άρθρου 2 του ν.4335/2015.
δ. Το Τ.Ε.Κ.Ε. αποκτά απαίτηση κατά του υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος για το ποσό που καταβάλλει, η δε απαίτηση αυτή έχει την ίδια προνομιακή κατάταξη με την απαίτηση προς απόδοση του ποσού που έχει ήδη καταβληθεί για την κάλυψη διαφοράς αξίας στην ίδια περίπτωση. (άρθρo 35)
2. Παρατείνονται για το έτος 2025 και για το αναφερόμενο χρονικό διάστημα, οι προθεσμίες διεξαγωγής των γενικών συνελεύσεων κεφαλαιουχικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της φαρμακοβιομηχανίας. (άρθρα 36 & 37)
3. Παρατείνεται και κατά την κατάρτιση ή αναμόρφωση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2026, η δυνατότητα των δήμων, να μεταφέρουν ανειδίκευτες πιστώσεις και να διαθέτουν τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) επενδυτικών δαπανών αυτών καθώς και το ειδικό τέλος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που εισπράττεται από σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Υβριδικούς Σταθμούς (άρθρο 25 παρ. Α 1, του ν. 3468/2006), για την αντιμετώπιση λειτουργικών δαπανών τους και των λειτουργικών ή επενδυτικών αναγκών των υπηρεσιών ανταποδοτικού χαρακτήρα, σε περίπτωση αδυναμίας κάλυψης αυτών. (άρθρο 38)
