Στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών με τίτλο "Ρυθμίσεις για την εξαγορά κατεχομένων ακινήτων της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, ακινήτων του Ταμείου Εθνικής Άμυνας, λοιπές διατάξεις για την ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Οικονομικών", προβλέπονται τα ακόλουθα:
- Θεσπίζεται ειδική ρύθμιση σχετικά με την αναβολή επιβολής φόρου υπεραξίας κατά την εισφορά τίτλων σε λήπτη - ημεδαπό ή αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα στην περίπτωση που ο εισφέρων είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος του λήπτη.
- Εξαιρείται από την έννοια της επιχειρηματικής συναλλαγής για τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα - που αναφέρεται στην παρ. 3 του άρθρου 21 του ν. 4172/2013 - η εισφορά τίτλων, στην περίπτωση που ο εισφέρων - φυσικό πρόσωπο είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος του λήπτη νομικού προσώπου.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 28
Επιβολή φόρου υπεραξίας κατά την εισφορά τίτλων στην περίπτωση που ο εισφέρων είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος της λήπτριας - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 42 Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος
Στην παρ. 4 του άρθρου 42 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167) προστίθενται τρίτο, τέταρτο και πέμπτο εδάφιο, σχετικά με την επιβολή φόρου υπεραξίας κατά την εισφορά τίτλων, στην περίπτωση που ο εισφέρων είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος της λήπτριας και η παρ. 4 του άρθρου 42 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Σε περίπτωση που οι μεταβιβαζόμενοι τίτλοι είναι εισηγμένοι σε χρηματιστηριακή αγορά, η τιμή κτήσης και η τιμή πώλησης καθορίζονται από τα δικαιολογητικά έγγραφα συναλλαγών, τα οποία εκδίδει η χρηματιστηριακή εταιρεία ή το πιστωτικό ίδρυμα ή οιοσδήποτε φορέας που διενεργεί συναλλαγές.
Σε περίπτωση μεταβίβασης μη εισηγμένων τίτλων, η τιμή πώλησης προσδιορίζεται με βάση την αξία των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας που εκδίδει τους μεταβιβαζόμενους τίτλους κατά το χρόνο της μεταβίβασης ή το τίμημα ή αγοραία αξία που αναγράφεται στη σύμβαση μεταβίβασης, εφόσον αυτό είναι υψηλότερο.
Στην περίπτωση εισφοράς από φυσικό πρόσωπο ημεδαπών ή αλλοδαπών τίτλων της παρ. 1 σε λήπτη που είναι ημεδαπό ή αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, για την κάλυψη ή αύξηση κεφαλαίου του με αντάλλαγμα μετοχές ή εταιρικά μερίδια, ή μερίδες του λήπτη, ως τιμή πώλησης κατά την εισφορά λαμβάνεται η τιμή κτήσης των εισφερομένων τίτλων, υπό την προϋπόθεση ότι ο εισφέρων είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος του λήπτη. Κατά τη μεταγενέστερη μεταβίβαση των μετοχών ή εταιρικών μεριδίων, ή μερίδων που αποκτήθηκαν από τον εισφέροντα, ως τιμή κτήσης λαμβάνεται η αξία κτήσης των εισφερόμενων τίτλων. Για την εφαρμογή του τρίτου και του τέταρτου εδαφίου, ο λήπτης πρέπει να έχει ως αντικείμενο εργασιών την άσκηση εμπορικής, παραγωγικής, αγροτικής δραστηριότητας ή παροχής υπηρεσιών και να εδρεύει σε συνεργάσιμο στον φορολογικό τομέα κράτος.
Η τιμή κτήσης προσδιορίζεται με βάση την αξία των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας που εκδίδει τους μεταβιβαζόμενους τίτλους κατά το χρόνο απόκτησης ή το τίμημα που αναγράφεται στη σύμβαση μεταβίβασης κατά το χρόνο της απόκτησης των τίτλων, εφόσον οποιοδήποτε από τα ανωτέρω είναι χαμηλότερο. Ως τιμή κτήσης για τίτλους που έχουν αποκτηθεί λόγω κληρονομικής διαδοχής ή μεταβίβασης με χαριστική αιτία, λαμβάνεται η αξία βάσει της οποίας υπολογίστηκε ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ή χορηγήθηκε απαλλαγή από αυτόν. Αν η τιμή κτήσης δεν μπορεί να προσδιορισθεί θεωρείται ότι είναι μηδενική. Για την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου αυτής, για τον προσδιορισμό της τιμής κτήσης λαμβάνονται υπόψη οι εταιρικές πράξεις που έχουν λάβει χώρα μέχρι το χρόνο της μεταβίβασης. Σε περίπτωση διαδοχικών αποκτήσεων τίτλων, ως τιμή κτήσης λαμβάνεται η μέση τιμή κτήσης που προκύπτει από τη συνολική αξία κτήσης των τίτλων δια της συνολικής ποσότητας αυτών.
Άρθρο 29
Νομική μεταχείριση της εισφοράς τίτλων όταν ο εισφέρων είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος της λήπτριας - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 21 Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος
Στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 21 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167) προστίθεται έβδομο εδάφιο και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου ως «επιχειρηματική συναλλαγή» θεωρείται κάθε μεμονωμένη πράξη με την οποία πραγματοποιείται συναλλαγή ή και η συστηματική διενέργεια πράξεων στην οικονομική αγορά με σκοπό την επίτευξη κέρδους. Κάθε τρεις ομοειδείς συναλλαγές που λαμβάνουν χώρα εντός ενός εξαμήνου θεωρούνται συστηματική διενέργεια πράξεων. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν εφαρμόζεται για τους τίτλους του άρθρου 42 που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε οργανωμένη ή μη αγορά ή πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης, συμπεριλαμβανομένης και της Εναλλακτικής Αγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών, ή για τα ομόλογα που εκδίδονται από εισηγμένες εταιρείες, καθώς και για τα κρατικά ομόλογα. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μπορεί να προβλέπεται η εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου και σε κάθε άλλη ρυθμιζόμενη αγορά ή άλλους τίτλους. Σε περίπτωση συναλλαγών που αφορούν ακίνητα, η περίοδος του δεύτερου εδαφίου είναι δύο (2) έτη. Δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα, η πράξη πώλησης περιουσιακού στοιχείου από φυσικό πρόσωπο, το οποίο έχει αποκτηθεί αιτία κληρονομιάς ή με χαριστική αιτία από συγγενείς μέχρι δεύτερου βαθμού ή έχει διακρατηθεί για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) ετών. Δεν θεωρείται «επιχειρηματική συναλλαγή» η εισφορά τίτλων στην περίπτωση που ο εισφέρων φυσικό πρόσωπο είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος της λήπτριας σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 42.»
3. Το παρόν εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2023 και μετά.
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση;
Άρθρα 28 και 29
Με την προτεινόμενη ρύθμιση μετατίθεται χρονικά η επιβολή φόρου υπεραξίας σύμφωνα με το άρθρο 42 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167, Κ.Φ.Ε.) κατά την εισφορά ημεδαπών ή αλλοδαπών τίτλων σε λήπτη, ημεδαπό ή αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα για την κάλυψη ή αύξηση κεφαλαίου του με αντάλλαγμα μετοχές/εταιρικά μερίδια/μερίδες του λήπτη, υπό την προϋπόθεση ότι ο εισφέρων είναι ο μοναδικός μέτοχος ή εταίρος του λήπτη. Επιπλέον, και κατ’ ακολουθία, η πράξη αυτή δεν θεωρείται «επιχειρηματική συναλλαγή» κατά την έννοια της παρ. 3 του άρθρου 21 του Κ.Φ.Ε.
Γιατί αποτελεί πρόβλημα;
Άρθρα 28 και 29
Αποτελεί πρόβλημα διότι με τις ισχύουσες διατάξεις του άρθρου 42 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος η εισφορά τίτλων εξομοιώνεται με μεταβίβαση, οπότε ο εισφέρων θα φορολογούνταν κατά την εισφορά των τίτλων, ενώ εξακολουθεί έμμεσα να κατέχει τους εισφερόμενους τίτλους, αφού συμμετέχει εκατό τοις εκατό (100%) στον λήπτη.
Ποιους φορείς ή πληθυσμιακές ομάδες αφορά;
Άρθρα 28 και 29
Αφορά φυσικά πρόσωπα, μετόχους ή εταίρους που εισφέρουν τίτλους σε ημεδαπά ή αλλοδαπά νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στα οποία συμμετέχουν κατά εκατό τοις εκατό (100%), προκειμένου να αυξήσουν τη συμμετοχή τους σε αυτά και λήπτες που έχουν ως αντικείμενο εργασιών την άσκηση εμπορικής, παραγωγικής, αγροτικής ή παροχής υπηρεσιών δραστηριότητας, όπως ενδεικτικά υπηρεσίες επενδυτικών συμμετοχών και λοιπών επενδυτικών υπηρεσιών.
