Με περιβαλλοντικό τέλος θα επιβαρύνονται οι λογαριασμοί νερού τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση, όπως προσδιορίζει η Κοινή Υπουργική Απόφαση των συναρμόδιων υπουργείων για την κοστολόγηση και τιμολόγηση των υπηρεσιών ύδατος, η οποία δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.
Κύκλοι του υπουργείου Περιβάλλοντος επεσήμαιναν ότι το τέλος δεν θα εφαρμοστεί πριν από τα τέλη του 2019 καθώς τα σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμού δεν θα είναι έτοιμα πριν από το 2018.
Οι νέες χρεώσεις, οι οποίες αναμένεται να πλήξουν κυρίως τους μεγάλους καταναλωτές ύδατος, που στην πλειονότητά τους είναι αγρότες που καλλιεργούν μεγάλες εκτάσεις, θα υπολογίζονται ανά στρέμμα και κυβικό μέτρο. Το οριστικό ποσό θα προκύπτει από ένα σταθερό και ένα μεταβλητό τέλος και παρά το γεγονός ότι δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα, εκτιμάται ότι δεν θα ξεπερνά το 1 λεπτό ανά κυβικό μέτρο.
Ξεκαθαρίζουν επίσης πως δεν πρόκειται να υπάρξει οριζόντια επιβολή περιβαλλοντικού τέλους, αλλά μόνο στις περιοχές που χρήζουν προστασίας. Στην απόφαση σημειώνεται ότι κάθε πάροχος προσδιορίζει τα τιμολόγιά του οριζόντας κλίμακες κατανάλωσης και αντιστοίχως αυξανόμενα κλιμάκια τελών ογκοχρέωσης προκειμένου να αποτρέπεται η υπερβολική κατανάλωση. Επίσης ενδεχόμενη αυξημένη κατανάλωση σε ορισμένη περίοδο δεν εξισορροπείται με μειωμένη προηγούμενη ή επόμενη κατανάλωση.
Ειδικότερα ως προς το νερό ύδρευσης επισημαίνεται ότι οι πολίτες που θα εφαρμόζουν πρακτικές ορθολογικής διαχείρισης υδάτων, δεν θα επιβαρύνονται με περιβαλλοντικά τέλη. Επίσης θα προστατεύονται οι ευπαθείς κοινωνικές ομάδες με μειωμένα τιμολόγια. Στόχος της απόφασης -σημειώνεται- είναι η μείωση του κόστους και όχι η αύξηση της τιμής του νερού.
Η τιμολόγηση του νερού ύδρευσης θα γίνεται κατά αύξουσες κλίμακες με ένα σταθερό και ένα μεταβλητό τέλος (ογκομετρική χρέωση ανά κυβικό μέτρο κατανάλωσης νερού). Οι χρεώσεις στην πρώτη κλίμακα θα προσεγγίζουν τις μηδενικές. Το σταθερό τέλος θα προκύπτει από σταθερή χρέωση ανά μετρητή νερού. Στις περιπτώσεις όμως που δεν καταστεί εφικτή η ανάκτηση κόστους των υπηρεσιών ύδατος θα επιτρέπονται περιοδικές αυξήσεις στις μέσες χρεώσεις υπηρεσιών, οι οποίες δεν μπορούν να υπερβούν το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ του προηγούμενου έτους.
Όσον αφορά το νερό άρδευσης, οι αγρότες που θα εφαρμόζουν καλές πρακτικές δεν θα επιβαρύνονται με περιβαλλοντικά τέλη, ενώ από την καταβολή περιβαλλοντικών τελών θα εξαιρούνται οι πιο αδύναμοι οικονομικά. Το μεικτό σύστημα χρέωσης θα αποτελείται από ένα σταθερό τέλος ανά στρέμμα καλλιέργειας και ένα μεταβλητό τέλος στο οποίο περιλαμβάνεται και το περιβαλλοντικό τέλος ανά μονάδα νερού (ογκομετρική χρέωση ανά κυβικό μέτρο), το οποίο αυξάνεται βάσει της αύξησης της κατανάλωσης λαμβάνοντας υπόψη το είδος καλλιέργειας, τη μέθοδο άρδευσης και την κλιματική ζώνη.
Σε περιπτώσεις που δεν είναι εφικτή η καταμέτρηση του ύδατος για άρδευση, ο πάροχος θα εκτιμά την ποσότητα που καταναλώθηκε είτε κατά έκταση γης και είδος καλλιέργειας και μέθοδο άρδευσης είτε κατά χρόνο χρήσης του αρδευτικού νερού λαμβάνοντας υπόψη και το είδος της καλλιέργειας.
Αναλυτικά, σύμφωνα με την απόφαση, για τον προσδιορισμό των τιμολογίων οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος προς τελικούς χρήστες λαμβάνουν υπόψη, πέραν του χρηματοοικονομικού κόστους, και το περιβαλλοντικό κόστος, καθώς και το κόστος πόρου. Στα τιμολόγιά τους αναγράφεται υποχρεωτικά, με διακριτό, ευκρινή και εύληπτο τρόπο, το «περιβαλλοντικό τέλος».
Από την κοστολόγηση εξαιρούνται ρητά οι υπηρεσίες ύδατος για παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας από εσωτερικά επιφανειακά ύδατα.
Οι εισπράξεις των τελών θα «ποτίζουν» το Πράσινο Ταμείο
Σε ειδικό λογαριασμό υπέρ του Πράσινου Ταμείου θα αποδίδεται το ποσό των εισπραχθέντων ανταποδοτικών περιβαλλοντικών τελών από τους παρόχους ύδατος προκειμένου να χρηματοδοτηθούν έργα εξοικονόμησης και διαχείρισης υδάτων, ενώ κάθε χρόνο θα συντάσσεται απολογιστική έκθεση για το προηγούμενο έτος.
Από το συνολικό ποσό, το 2,5% θα παρακρατείται από τους παρόχους, για ίδιο λογαριασμό, με εξαίρεση τις πολυμετοχικές επιχειρήσεις ύδρευσης αποχέτευσης που είναι «εισηγμένες» στο χρηματιστήριο, όπως η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, έναντι του κόστους παροχής των σχετικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την απόφαση, η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης υποχρεούται να γνωστοποιεί έως τις 31 Οκτωβρίου κάθε έτους στους παρόχους υπηρεσιών ύδατος το περιβαλλοντικό κόστος και το κόστος πόρου ανά κυβικό μέτρο που αντιστοιχεί στους τελικούς χρήστες. Οι πάροχοι από το 2018 και μετά, εντός του πρώτου εξαμήνου κάθε έτους, προσδιορίζουν τα τιμολόγιά τους και ενημερώνουν σχετικά την Ειδική Γραμματεία Υδάτων. Επίσης οι πάροχοι έως τις 30/6 κάθε έτους, από το 2019 και μετά υποχρεούνται να γνωστοποιούν το ύψος του εισπραχθέντος ποσού των αποδιδόμενων τελών στον Ειδικό Λογαριασμό του Πράσινου Ταμείου. Να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη Απόφαση έπρεπε να είχε εκδοθεί από το 2010, όπως επισημαίνει το υπουργείο Περιβάλλοντος σε ανακοίνωσή του. Η μη εκπλήρωσή της θα σήμαινε απώλεια πόρων ύψους 1,2 δισ. ευρώ του ΕΣΠΑ της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου 2014-2020.
Όπως επεσήμανε ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, Σωκράτης Φάμελλος: «Η τιμολογιακή πολιτική στον τομέα της ύδρευσης επιτυγχάνει την εξασφάλιση της πρόσβασης σε καλής ποιότητας πόσιμο νερό σε όλους, την προστασία των ευπαθών κοινωνικών ομάδων με ειδικά τιμολόγια, την επιβράβευση της μείωσης της κατανάλωσης, με τιμολόγιο στη μικρή κλίμακα κατανάλωσης που να προσεγγίζει τη μηδενική τιμή και τη βιωσιμότητα των υπηρεσιών και των υποδομών με μείωση του κόστους διαχείρισης». ethnos.gr
