Στη Βουλή κατατέθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο "Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις", με το οποίο προβλέπονται τα ακόλουθα:
ΜΕΡΟΣ Α΄
Προσδιορίζεται ο σκοπός των προτεινόμενων ρυθμίσεων που συνίσταται στη θέσπιση μηχανισμού για την αύξηση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (Α.Ξ.Ε.) και στην εισαγωγή ειδικού καθεστώτος χορήγησης κρατικών ενισχύσεων σε επενδυτικά σχέδια, που χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια. Ειδικότερα μεταξύ άλλων:
1. Παρατίθενται οι αρχές του Ενωσιακού Δικαίου καθώς και οι ειδικότεροι κανόνες οι οποίοι διέπουν την υπαγωγή επενδυτικών σχεδίων Α.Ε.Ε. σε καθεστώς ενισχύσεων. (άρθρα 1 - 4)
2.α. Θεσπίζεται καθεστώς Κινήτρων Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (καθεστώς Α.Ξ.Ε.), και καθορίζονται μεταξύ άλλων: το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εφαρμογή του, οι δικαιούχοι των κινήτρων Καθεστώτος Α.Ξ.Ε., τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς και οι επιλέξιμες δαπάνες που δύνανται να λαμβάνουν ενισχύσεις.
β. Εξειδικεύονται τα είδη, το περιεχόμενο και ο τρόπος καταβολής των ενισχύσεων που προβλέπονται για επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στο Καθεστώς Α.Ξ.Ε. (φορολογική απαλλαγή, κίνητρο ταχείας αδειοδότησης, κίνητρο παροχής δανείων με την εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε., κίνητρο διευκόλυνσης χορήγησης αδειών διαμονής για την πραγματοποίηση του επενδυτικού σχεδίου και τη λειτουργία της επένδυσης). (άρθρα 5 – 11 & 32 παρ. 1 & 2)
3. Καθορίζονται μεταξύ άλλων:
- το ελάχιστο [δέκα (10) εκατ. ευρώ] και μέγιστο [πενήντα (50) εκατ. ευρώ] ύψος του επιλέξιμου κόστους των επενδυτικών σχεδίων, για την υπαγωγή στο καθεστώς Α.Ε.Ε.,
- τα ανώτατα ποσά των χορηγούμενων ενισχύσεων, ανά υποβαλλόμενο επενδυτικό σχέδιο,
- το χρηματοδοτικό σχήμα των επενδυτικών σχεδίων [τα ίδια κεφάλαια πρέπει να ανέρχονται τουλάχιστον στο σαράντα τοις εκατό (40%) του συνολικού κόστους],
- τα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνει η αίτηση χορήγησης των σχετικών κινήτρων και ο τρόπος υποβολής της (δεν επιτρέπεται η υποβολή αίτησης υπαγωγής σε επενδυτικό σχέδιο το οποίο έχει ήδη υπαχθεί είτε στα κίνητρα του υπό ψήφιση νομοσχεδίου, είτε στα κίνητρα οποιουδήποτε άλλου καθεστώτος κρατικής ενίσχυσης). (άρθρα 12 - 16)
4.α. Προβλέπεται ότι η αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων πραγματοποιείται από Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία συστήνεται με κανονιστική διοικητική πράξη, και καθορίζεται το περιεχόμενο και η διαδικασία της αξιολόγησης.
β. Παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τον καθορισμό της αποζημίωσης των μελών της Επιτροπής Αξιολόγησης.
(άρθρα 17 - 19 & 32 παρ. 11)
5.α. Καθορίζονται τα όργανα διενέργειας του ελέγχου των επενδυτικών σχεδίων [από ορκωτό ελεγκτή-λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία κατ’ επιλογή του φορέα και από στελέχη της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων (συστήνεται προς τον σκοπό αυτό σχετικό συλλογικό όργανο)].
β. Προβλέπεται:
- ότι η πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης υπόκειται στον αναφερόμενο δειγματοληπτικό έλεγχο τριμελούς επιτροπής,
- η επιβολή κυρώσεων (μεταξύ των οποίων και χρηματικό πρόστιμο), σε περίπτωση που διαπιστωθούν οι αναφερόμενες παραβάσεις.
γ. Παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τον καθορισμό της αποζημίωσης των οργάνων ελέγχου καθώς και της τριμελούς επιτροπής.
(άρθρα 20 & 32 παρ. 4 - 7)
6. Προβλέπεται ότι τα επενδυτικά σχέδια των Α.Ε.Ε. υπόκεινται σε έλεγχο: i) κατά τη διάρκεια υλοποίησής τους, ii) κατά την ολοκλήρωση και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης και iii) για την τήρηση των μακροχρόνιων υποχρεώσεών τους. Ο έλεγχος διακρίνεται σε τακτικό (για τη διενέργειά του απαιτείται η κατάθεση σχετικού παραβόλου) και έκτακτο. (άρθρο 21)
7. Ρυθμίζονται θέματα σχετικά με i) την τροποποίηση των στοιχείων και όρων της απόφασης υπαγωγής των σχετικών επενδυτικών σχεδίων και ii) τον τρόπο ολοκλήρωσής τους (εάν δεν υποβληθεί η αίτηση για την πιστοποίηση της
ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης συνοδευόμενη από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά εντός της τιθέμενης προθεσμίας, η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται και επιβάλλεται ολική απώλεια του φορολογικού οφέλους ή καταβολή του συνόλου του μη αποδοθέντος φόρου, προσαυξημένου κατά το ποσό των νόμιμων τόκων). (άρθρα 22 & 23)
8.α. Καθορίζεται η διαδικασία θεμελίωσης του δικαιώματος έναρξης χρήσης της ωφέλειας του κινήτρου της φορολογικής απαλλαγής.
β. Εμφανίζεται σε ειδικό αποθεματικό το κατ’ έτος αναλωθέν ποσό της φορολογικής απαλλαγής, το οποίο δεν μπορεί να διανεμηθεί ή να κεφαλαιοποιηθεί εντός του οριζόμενου χρονικού διαστήματος [σε αντίθετη περίπτωση επιστρέφεται η ενίσχυση και επιβάλλονται στους παραβάτες οι προβλεπόμενες κυρώσεις της φορολογικής νομοθεσίας (ν. 5104/2024)]. Σε περίπτωση δε διανομής ή κεφαλαιοποίησης μέρους ή του συνόλου του ειδικού αποθεματικού, μετά από την παρέλευση του οριζόμενου χρονικού διαστήματος, το αποθεματικό αυτό προστίθεται στα κέρδη της επιχείρησης και φορολογείται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας. (άρθρα 24 & 32 παρ. 8)
9. Καθορίζονται:
- οι υποχρεώσεις των ενισχυόμενων φορέων (μεταξύ άλλων προβλέπεται μείωση του ποσοστού ενίσχυσης ή ανάκληση της απόφασης υπαγωγής, σε περίπτωση που ο φορέας της επένδυσης έπαυσε να είναι μεσαία ή μικρή επιχείρηση) και
- ο τρόπος παρακολούθησης της τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων των προαναφερόμενων φορέων (δύναται να διενεργείται και έκτακτος επιτόπιος έλεγχος για διερεύνηση τήρησης των σχετικών υποχρεώσεων). (άρθρα 25, 26 & 32 παρ. 9)
10. Προβλέπεται η υποχρέωση καταβολής παραβόλου, το ποσό του οποίου αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού, για τα αναφερόμενα στάδια διεκπεραίωσης των Α.Σ.Ε. (κατά την υποβολή της αίτησης υπαγωγής των επενδυτικών σχεδίων, κατά τον έλεγχο ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων κ.λπ.). (άρθρο 27)
11. Προβλέπεται η επιβολή κυρώσεων, σε περίπτωση παραβάσεων κατά τη διαδικασία υλοποίησης του καθεστώτος Α.Σ.Ε. (ανάκληση των αποφάσεων υπαγωγής στο καθεστώς ενίσχυσης, πρόστιμο, κ.λπ.). (άρθρα 28 & 32 παρ. 10 & 12)
12. Καθορίζεται:
- ειδικό καθεστώς αποζημίωσης, για τους δημόσιους υπαλλήλους και τους λοιπούς υπαλλήλους φορέων της Γενικής Κυβέρνησης μελών της Επιτροπής Αξιολόγησης, της επιτροπής δειγματοληπτικού ελέγχου και των οργάνων ελέγχου των επενδυτικών σχεδίων του υπό ψήφιση νομοσχεδίου (δεν εφαρμόζεται το άρθρο 21 του ν. 4354/2015, περί αμοιβών συλλογικών οργάνων),
- ο τρόπος κάλυψης των σχετικών δαπανών (από το εθνικό σκέλος του Α.Π.Δ.Ε. του Υπουργείου Ανάπτυξης),
- το ανώτατο ετήσιο όριο αποζημιώσεων [υπολογίζεται σωρευτικά και δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των έξι χιλιάδων οκτακοσίων (6.800) ευρώ, ανά υπάλληλο]. (άρθρο 29)
13. Προβλέπεται ότι, το σύνολο των διαδικασιών που αφορούν τις Α.Ε.Ε., διενεργείται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ. – Αν). (άρθρο 30)
14.α. Συστήνεται Τμήμα Γ΄ Κινήτρων Α.Ξ.Ε., το οποίο υπάγεται στη Διεύθυνση Α.Ξ.Ε. της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (εφεξής «Γ.Δ.Α.Ν.Α.Ξ.Ε.»), της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων και Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) του Υπουργείου Ανάπτυξης, και προσδιορίζονται οι ειδικότερες αρμοδιότητες του. Η λειτουργία του εν λόγω τμήματος ισχύει έως την τροποποίηση του π.δ. 5/2022 περί του οργανισμού του Υπουργείου Ανάπτυξης, και πάντως όχι πέραν της 31ης.12.2027.
β. Παρέχεται η δυνατότητα ανάθεσης στον Ενδιάμεσο Φορέα του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» (ΕΦΕΠΑΕ) υποστηρικτικών προς τη Γ.Δ.Α.Ν.Α.Ξ.Ε. του Υπουργείου Ανάπτυξης δράσεων σχετικών με τη διαχείριση του Καθεστώτος Κινήτρων Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (Α.Ξ.Ε.). (άρθρα 31 & 32 παρ. 3)
ΜΕΡΟΣ Β΄
1. Τροποποιούνται – συμπληρώνονται οι διατάξεις του α.ν. 89/1967 περί εγκατάστασης στην Ελλάδα εμποροβιομηχανικών εταιρειών, στα εξής κατά βάση σημεία:
α. Καθορίζεται:
- ειδικό καθεστώς αποζημίωσης για τους δημόσιους υπαλλήλους και τους λοιπούς υπαλλήλους φορέων της Γενικής Κυβέρνησης μελών, εισηγητών και γραμματέων της Επιτροπής της παρ. 5 του άρθρου 2 του ανωτέρω α.ν. (δεν εφαρμόζεται το άρθρο 21 του ν. 4354/2015, περί αμοιβών συλλογικών οργάνων),
- ο τρόπος κάλυψης των σχετικών δαπανών (από το εθνικό σκέλος του Α.Π.Δ.Ε. του Υπουργείου Ανάπτυξης),
- το ανώτατο ετήσιο όριο αποζημιώσεων [υπολογίζεται σωρευτικά και δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των έξι χιλιάδων οκτακοσίων (6.800) ευρώ, ανά υπάλληλο].
β. Θεσπίζεται η υποχρέωση καταβολής παραβόλου, ύψους τριακοσίων (300) ευρώ, για την υποβολή της αίτησης χορήγησης άδειας εγκατάστασης αλλοδαπής εμποροβιομηχανικής εταιρείας, το οποίο διπλασιάζεται όταν η αίτηση περιλαμβάνει και αίτημα προσωρινής άδειας εγκατάστασης. Παράβολο ύψους τριακοσίων (300) ευρώ καταβάλλεται και κατά την υποβολή αιτημάτων τροποποίησης των σχετικών εγκριτικών αποφάσεων.
Τα ποσά των παραβόλων αποτελούν έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού και δεν επιστρέφονται. (άρθρα 33 - 35)
2. Παρέχεται:
- η δυνατότητα σύναψης Κλιματικού Συμφώνου Επένδυσης μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων και του φορέα υλοποίησης της εκάστοτε επένδυσης, στο πλαίσιο εφαρμογής του ν. 4936/2022 (μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή).
- εξουσιοδότηση στο αρμόδιο όργανο να εξειδικεύει ή να συμπληρώνει το ελάχιστο περιεχόμενο του Κλιματικού Συμφώνου Επένδυσης, να καθορίζει τη διαδικασία και τα αρμόδια όργανα αξιολόγησής του πριν από τη σύναψή του, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της ρύθμισης. (άρθρα 36 & 37)
3. Παρατείνονται:
- εκ νέου, από τη λήξη τους και έως την οριζόμενη ημερομηνία, τα αναφερόμενα μέτρα σχετικά με την ομαλή λειτουργία της αγοράς,
- και για το έτος 2026 οι προθεσμίες διεξαγωγής των γενικών συνελεύσεων των αναφερόμενων νομικών προσώπων. (άρθρα 38 - 40)
4. Τροποποιούνται – συμπληρώνονται οι διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν.5209/2025). Μεταξύ άλλων, προβλέπονται τα εξής:
α. Συστήνεται και λειτουργεί, στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ψηφιακό σύστημα, μέσω του οποίου πραγματοποιείται ηλεκτρονικά η διαδικασία για την κατασκευή των πινακίδων κυκλοφορίας των οχημάτων καθώς και η επιλογή του αριθμού κυκλοφορίας αυτών.
Το προαναφερόμενο πληροφοριακό σύστημα διαλειτουργεί με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα.
β. Τηρείται, επίσης, στο ανωτέρω Υπουργείο, μητρώο κατασκευαστών πινακίδων, στο οποίο εγγράφονται τα νομικά πρόσωπα που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις (κατάθεση εγγυητικής επιστολής εγγραφής κ.λπ.).
Ορίζεται ότι η κατασκευή των πινακίδων διενεργείται αποκλειστικά από τους εγγεγραμμένους στο μητρώο κατασκευαστές, και ορίζεται, μέσω της προβλεπόμενης κανονιστικής πράξης, προκαθορισμένο κόστος κατασκευαστή για την κατασκευή και αποστολή των πινακίδων.
γ. Θεσπίζονται ειδικά παράβολα υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου για την απόδοση και την επιλογή αριθμού κυκλοφορίας, τα οποία αποτελούν έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού και εμφανίζονται σε διακριτό Αναλυτικό Λογαριασμό Εσόδων (Α.Λ.Ε.), με παράλληλη εγγραφή, κατά τη διάρκεια κάθε οικονομικού έτους, ισόποσων πιστώσεων στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, για την κάλυψη των μνημονευόμενων δαπανών.
δ. Προβλέπεται η επιβολή των οριζόμενων κυρώσεων (διοικητικό πρόστιμο, κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής εγγραφής κ.λπ.), σε βάρος των κατασκευαστών που παραβιάζουν τις υποχρεώσεις τους. (άρθρο 41)
5.α. Παρέχονται νομοθετικές εξουσιοδοτήσεις αναφορικά, μεταξύ άλλων, με τον καθορισμό του ύψους, των κατηγοριών και της καταβολής των προβλεπόμενων παραβόλων, του προκαθορισμένου κόστους κατασκευής και αποστολής των πινακίδων, το ύψος της εγγυητικής επιστολής εγγραφής, το ύψος των κυρώσεων των παραβατών κ.λπ.
β. Εισάγονται μεταβατικής ισχύος ρυθμίσεις για την έναρξη και την έκταση της παραγωγικής λειτουργίας του ψηφιακού συστήματος και του μητρώου κατασκευαστών πινακίδων, καθώς και για το εφαρμοζόμενο καθεστώς μέχρι την έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης. (άρθρα 42-43)
6. Συμπληρώνεται το ισχύον πλαίσιο (άρθρο 1 παρ. 6 του ν.δ. 511/1970) για τις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης συγκοινωνιακού έργου (διάθεσης καυσίμων, συνεργείων οχημάτων, πλυντηρίων, χώρων στάθμευσης κ.λπ.), που λειτουργούν εντός των αμαξοστασίων ή σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις ιδιωτικών φορέων ή σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις των εποπτευόμενων συγκοινωνιακών φορέων, με την υπαγωγή του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών Α.Ε. (Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε.) και των υποψήφιων αναδόχων υπηρεσιών συγκοινωνιακού έργου αυτού (υπό τον όρο της κατακύρωσης σε αυτούς) στις ρυθμίσεις περί παραμονής και λειτουργίας των υφιστάμενων εγκαταστάσεων έως την οριζόμενη ημερομηνία και υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. (άρθρο 44)
7. Ρυθμίζονται, με αναδρομική ισχύ (από την έναρξη ισχύος του ν. 4484/2017), θέματα αναφορικά με τη στάθμευση οχημάτων σε χώρους του πολιτιστικού πάρκου με την επωνυμία «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος». Ειδικότερα, ορίζεται ότι, οι χώροι στάθμευσης του Κέντρου αυτού λογίζονται ως χώροι στάθμευσης ιδιωτικής χρήσης και μπορούν να παραχωρούνται, έναντι αντιτίμου, στους χρήστες των κτιριακών εγκαταστάσεων ή σε περιοίκους. Καθορίζεται, επίσης, το αδειοδοτικό καθεστώς των εν λόγω χώρων στάθμευσης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρο 45)
8. Αποσαφηνίζεται ότι, όταν επέρχεται αλλαγή του φορέα δραστηριότητας καταστήματος λιανικού εμπορίου, δεν απαιτείται η έκδοση νέας άδειας ίδρυσης καταστήματος. (άρθρο 46)
9. Ρυθμίζονται εκ νέου ζητήματα σχετικά με την παράταση των προθεσμιών ηλεκτρικής Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε.), που έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης (άρθρο 43 του ν. 5233/2025) και συγκεκριμένα, όσον αφορά στην προθεσμία κατάπτωσης της Εγγυητικής Επιστολής Έντεχνης και Έγκαιρης Εκτέλεσης που έχουν υποβάλει οι επιλεγέντες συμμετέχοντες Σ.Α.Η.Ε. στην Γ’ ανταγωνιστική διαδικασία. (άρθρο 47)
10. Παρατείνεται, υπό τις οριζόμενες προϋποθέσεις, η προθεσμία εντός της οποίας εξακολουθούν να λειτουργούν στη δημοτική ενότητα Αιγίου του Δήμου Αιγιαλείας οι νομίμως υφιστάμενες χρήσεις, οι οποίες αντίκεινται στις ρυθμίσεις
περί αναθεώρησης του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου της εν λόγω περιοχής: (άρθρο 48)
11. Καταργούνται τα άρθρα 6, 7 και 8Α του α.ν. 89/1967, σχετικά με τη χορήγηση, με τη μορφή επιχορήγησης από το Π.Δ.Ε., οικονομικών ενισχύσεων στις αναφερόμενες αλλοδαπές και ημεδαπές εταιρείες. (άρθρο 49)
