Στη Βουλή τροπολογία για τη ρύθμιση οφειλών σε ελβετικό φράγκο

Τροπολογία/Προσθήκη κατατέθηκε  στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο "Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών καί Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις"  με την οποία προβλέπονται τα ακόλουθα:

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1
Ρύθμιση οφειλών σε ελβετικό φράγκο 

1. Για την αποπληρωμή οφειλών φυσικών προσώπων, επιτηδευ ματιών ή ατομικών επιχειρήσεων από δάνεια ή συμβάσεις πίστωσης που έχουν χορηγηθεί ή μετατραπεί σε ελβετικό φράγκο, εφόσον αυτές είναι σε καθυστέρηση τουλάχιστον ενενήντα (90) ημερών κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών του Κεφαλαίου Α' του Μέρους Δευτέρου του ν. 4738/2020 (Α' 207). Σε περίπτωση αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό στην οποία υπάρχει οφειλή του πρώτου εδαφίου, τεκμαίρεται η συναίνεση σε αυτή του συνόλου των πιστωτών, επί της παραγόμενης αντιπρότασης πιστωτών, σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2Α του άρθρου 71 του ν. 4738/2020, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών φορέων, του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης, χωρίς την απόδειξη συγκεκριμένων περιουσιακών ή εισοδηματικών κριτηρίων. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζεται η παρ. 3 του άρθρου 14 του ν. 4738/2020. Με τη ρύθμιση του εξωδικαστικού μηχανισμού το σύνολο της οφειλής σε ελβετικό φράγκο μετατρέπεται σε ευρώ, με την τρέχουσα ισοτιμία κατά την έννοια της παρ. 9, με τους επιτοκιακούς και λοιπούς όρους που προβλέπονται για τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Ισχύουν παράλληλα οι όροι των παρ. 11,12, 13, 14,15,16 και 17. Αν ο οφειλέτης έχει και λοιπές οφειλές, η τεκμαιρόμενη συναίνεση των πιστωτών σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο δεν ισχύει για τις λοιπές αυτές οφειλές, οι οποίες, εάν δεν χορηγηθεί πρόταση ρύθμισης, εξαιρούνται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης που χορηγείται μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού για την οφειλή σε ελβετικό φράγκο.

2. Δανειολήπτες που έχουν οφειλή του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 και αυτή είναι εξυπηρετούμενη ή ρυθμισμένη και εξυπηρετούμενη, και δεν έχει υπαχθεί στη ρύθμιση του ν. 3869/2010 (Α' 130), έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της συνολικής οφειλής από ελβετικό φράγκο σε ευρώ με ειδικούς όρους, που διαμορφώνονται σε συνάρτηση με τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια του παρόντος.

3. Για δανειολήπτες που πληρούν τα εξής περιουσιακά και εισοδηματικά όρια, καθώς και όρια καταθέσεων της παρούσας (Κατηγορία 1):

τα πρόσωπα της παρούσας έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της οφειλής σε ευρώ, στο σύνολό της, με τους ακόλουθους όρους:

α) με ισοτιμία μετατροπής κατά πενήντα τοις εκατό (50%) βελτιωμένη σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία, κατά την έννοια της παρ. 9, και

β) επιτόκιο δανείου σε ευρώ δύο κόμμα τριάντα τοις εκατό (2,30%) ετησίως σταθερό για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου, το οποίο υπολογίζεται επί του εκάστοτε ανεξόφλητου κεφαλαίου.

4. Για δανειολήπτες που πληρούν τα εξής περιουσιακά και εισοδηματικά όρια, καθώς και όρια καταθέσεων της παρούσας (Κατηγορία 2):

τα πρόσωπα της παρούσας έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της οφειλής σε ευρώ, στο σύνολό της, με τους ακόλουθους όρους:

α) με ισοτιμία μετατροπής κατά τριάντα τοις εκατό (30%), βελτιωμένη σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία, κατά την έννοια της παρ. 9 και

β) επιτόκιο δανείου σε ευρώ δυόμιση τοις εκατό (2,50%) ετησίως σταθερό για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου, το οποίο υπολογίζεται επί του εκάστοτε ανεξόφλητου κεφαλαίου.

5. Για δανειολήπτες που πληρούν τα εξής περιουσιακά και εισοδηματικά όρια, καθώς και όρια καταθέσεων της παρούσας (Κατηγορία 3):

τα πρόσωπα της παρούσας έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της οφειλής σε ευρώ, στο σύνολό της, με τους ακόλουθους όρους:

α) με ισοτιμία μετατροπής κατά είκοσι τοις εκατό (20%) βελτιωμένη σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία, κατά την έννοια της παρ. 9 και

β) επιτόκιο δανείου σε ευρώ δύο κόμμα εβδομήντα τοις εκατό (2,70%) ετησίως σταθερό για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου, το οποίο υπολογίζεται επί του εκάστοτε ανεξόφλητου κεφαλαίου.

6. Η διαπίστωση της πλήρωσης των κριτηρίων των κατηγοριών 1, 2 και 3 διεξάγεται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας ηλεκτρονικής υποβολής και διαχείρισης αιτήσεων της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού χρέους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η αίτηση του προηγούμενου εδαφίου συνεπάγεται την άρση του απορρήτου των τραπεζικών καταθέσεων του άρθρου 1 του ν.δ. 1059/1971 (Α' 270) και του φορολογικού απορρήτου του άρθρου 92 του π.δ. 28/2015 (Α' 34). Κατόπιν υποβολής της αίτησης, εκδίδεται βεβαίωση ένταξης σε μία από τις κατηγορίες των παρ. 3 έως 5 και παρέχεται η δυνατότητα α) στον πιστωτή, να λάβει γνώση των στοιχείων της Κατηγορίας στην οποία εντάσσεται ο οφειλέτης, β) στον δανειολήπτη, να λάβει τα στοιχεία της ρύθμισης της Κατηγορίας στην οποία ανήκει. 

7. Δανειολήπτες που δεν εμπίπτουν σε καμία από τις κατηγορίες των παρ. 3 έως 5 έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της οφειλής σε ευρώ, στο σύνολό της, με τους ακόλουθους όρους:

α) με ισοτιμία μετατροπής κατά δέκα πέντε τοις εκατό (15%), βελτιωμένη σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία, κατά την έννοια της παρ. 9 και

β) επιτόκιο δανείου σε ευρώ δύο κόμμα ενενήντα τοις εκατό (2,90%) ετησίως σταθερό για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου, το οποίο υπολογίζεται επί του εκάστοτε ανεξόφλητου κεφαλαίου.

Οι δανειολήπτες της παρούσας παραγράφου υποβάλλουν εγγράφως το αίτημά τους στην τράπεζα με την οποία έχει καταρτιστεί το δάνειο ή στους ειδικούς διαδόχους αυτής.

8. Με τη χορήγηση της βεβαίωσης στον πιστωτή, αυτός προβαίνει στη μετατροπή της οφειλής σε ευρώ, σύμφωνα με τις παρ. 2 έως 6. Το ίδιο ισχύει σε περίπτωση υποβολής αίτησης για τη μετατροπή του νομίσματος του δανείου κατά την παρ. 7. Μετά τη μετατροπή, η συνολική διάρκεια του δανείου σε ευρώ δύναται, μετά από αίτημα του δανειολήπτη που συνυποβάλλεται με την αίτηση μετατροπής του προηγούμενου εδαφίου, να παραταθεί για χρονικό διάστημα έως πέντε (5) ετών, με ανώτατο όριο το ογδοηκοστό (80ο) έτος αυτού. Η επιμήκυνση της συνολικής διάρκειας του δανείου μετά τη μετατροπή δεν πρέπει να επαυξάνει τη διάρκεια του δανείου προ της μετατροπής σε ποσοστό άνω του πενήντα τοις εκατό (50%). Για τη μετατροπή δύναται να καταρτίζεται πρόσθετη πράξη που δεν έχει συστατικό χαρακτήρα.

9. Η τρέχουσα ισοτιμία ευρώ - ελβετικού φράγκου ορίζεται ως ισοτιμία αναφοράς που δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης στον πιστωτή για τη μετατροπή του νομίσματος του δανείου. Η μετατροπή γίνεται σε αυτή την ισοτιμία, με μηδενική προμήθεια και η δόση που προκύπτει είναι σταθερή για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου. Στα επιτόκια που αναφέρονται στις παρ. 3, 4, 5 και 7 του παρόντος δεν περιλαμβάνεται η εισφορά του ν. 128/1975 (Α' 178).

10. Αν έχει υπάρξει μείωση της οφειλής συνεπεία σύμβασης ρύθμισης, ο ευνοϊκός υπολογισμός της ισοτιμίας κατά τις παρ. 2 έως 7 γίνεται στο ποσό της οφειλής, όπως είχε διαμορφωθεί κατά τον χρόνο πριν από την τελευταία ρύθμιση, αφού αφαιρεθούν τυχόν καταβολές κεφαλαίου που έλαβαν χώρα από τον χρόνο ρύθμισης έως την ημέρα υποβολής της αιτήσεως στον πιστωτή για τη μετατροπή,

11. Εγγυητές, συνοφειλέτες καιτρίτοιπου έχουν παράσχει εμπράγματη ασφάλεια συναινούν με απλή έγγραφη δήλωσή τους προς τον πιστωτή για το υποβληθέν αίτημα ένταξης στο παρόν. Σε περίπτωση μη συναίνεσής τους, η ρύθμιση θα γίνεται μόνο για τον δανειολήπτη, μη δυνάμενωντων εγγυητών ή συνοφειλετών να επωφεληθούν από τα ευεργετήματα αυτής.

12. Προσωπικές και εμπράγματες εξασφαλίσεις σε ελβετικό φράγκο συνεχίζουν να παράγουν τα έννομα αποτελέσματά τους ως προς την εξασφάλιση της οφειλής που μετατρέπεται από ελβετικό φράγκο σε ευρώ.

13. Για την αλλαγή του νομίσματος της δανειακής σύμβασης δύναται να καταχωρείται σχετική σημείωση στα οικεία δημόσια βιβλία στα οποία τηρούνται τα δικαιώματα υποθήκης, προσημείωσης ή ενεχύρου. Η σημείωση γίνεται ατελώς με πρωτοβουλία εκάστου μέρους με υποβολή απλής αίτησης του ενδιαφερομένου. Η τροπή προσημείωσης σε υποθήκη γίνεται σε ευρώ με προσκόμιση των σχετικών δικαιολογητικών. Η χρηματική ποσότητα σε ελβετικό νόμισμα για την οποία ενεγράφη η υποθήκη ή η προσημείωση υποθήκης ή στην οποία ανέρχεται η προσωπική ευθύνη του εγγυητή ή του συνοφειλέτη υπολογίζεται σε ευρώ με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία κατά τον χρόνο μετατροπής του νομίσματος του δανείου από ελβετικό φράγκο σε ευρώ.

14. Με την ένταξη στη ρύθμιση του παρόντος καταργούνται εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες που έχουν δρομολογηθεί σε οποιοδήποτε στάδιο και αν βρίσκονται και παύουν τυχόν ισχύουσες συμβάσεις ρύθμισης οφειλών και τυχόν διωκτικά μέτρα των πιστωτών ή των διαδόχων τους.

15. Στη ρύθμιση του παρόντος άρθρου δεν εμπίπτει το ήδη εκτελεσθέν μέρος της σύμβασης, καθώς και αποσβεσθείσες οφειλές ή συμβάσεις που για οποιονδήποτε λόγο έχουν παύσει να ισχύουν.

16. Σε περίπτωση καταγγελίας του δανείου λόγω μη εξυπηρετήσεώςτου μετά την ένταξη στις προβλέψεις του παρόντος άρθρου, ο δανειολήπτης οφείλει και το ποσό σε ευρώ που προκύπτει εάν η μετατροπή είχε γίνει στην τρέχουσα ισοτιμία ευρώ - ελβετικού φράγκου, όπως αυτή έχει οριστεί στην παρ. 9, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο ευνοϊκός υπολογισμός της ισοτιμίας κατά τις παρ. 2 έως 7.

17. Η δυνατότητα μετατροπής του νομίσματος του δανείου ισχύει για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, εντός του οποίου πρέπει να έχει κατατεθεί η βεβαίωση της παρ. 6 με αίτημα μετατροπής ή η υποβολή αίτησης κατά την παρ. 7.

18. Επαναφορά του νομίσματος της σύμβασης σε ελβετικό φράγκο ή των κατά το παρόν άρθρο όρων για τη μετατροπή του νομίσματος δεν είναι δυνατή για οποιονδήποτε λόγο, συμπεριλαμβανομένων της έκδοσης δικαστικής απόφασης οποιοσδήποτε φύσεως καθώς και της αλλαγής της σχέσης ισοτιμίας. Η μετατροπή του νομίσματος του δανείου θεωρείται τροποποίηση σύμβασης και όχι νέα ενοχή. Κατά τα λοιπά ισχύουν οι όροι της σύμβασης δανείου.

19. Η ένταξη στη ρύθμιση των παρ. 2 έως 7 δεν αποτελεί δεδομένο οικονομικής συμπεριφοράς και δεν εμφανίζεται στα αρχεία μεταδιδόμενων πληροφοριών οικονομικής συμπεριφοράς που τηρούνται από τα πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα.

20. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει εντός δύο (2) μηνών από τη δημοσίευση του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, πλην της παρ. 7.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η «ταυτότητα» της αξιολογούμενης ρύθμισης 

Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση;

Άρθρο 1: Η διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της προστασίας των καταναλωτών στο πλαίσιο συμβάσεων πίστωσης σε ξένο νόμισμα, όπως οι συμβάσεις σε ελβετικό φράγκο, αποτελεί βασικό στόχο κάθε σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας. Με το νομικό πλαίσιο του ν. 4438/2016 (Α' 220) προβλέφθηκαν ειδικότερες διατάξεις για την προστασία των καταναλωτών, οι οποίες εφαρμόζονται στις νέες συμβάσεις που συνάπτονται σε ξένο νόμισμα, συμπεριλαμβανομένων και των νέων συμβάσεων δανείων σε ελβετικό φράγκο, κατ' επιταγή του άρθρου 23 της Οδηγίας 2014/17/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Φεβρουάριου 2014 σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές για ακίνητα που προορίζονται για κατοικία και την τροποποίηση των οδηγιών 2008/48/ΕΚ και 2013/36/ΕΕ καιτου κανονισμού (ΕΕ) 1093/2010. Ωστόσο, με την ως άνω διάταξη δεν επιλύεται το θέμα των προγενέστερων συμβάσεων σε ελβετικό νόμισμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία των ελληνικών τραπεζών, έχουν χορηγηθεί δάνεια σε ελβετικό φράγκο συνολικού ύψους περίπου δεκατεσσάρων (14) δισεκατομμυρίων ευρώ σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, εκ των οποίων περίπου το εξήντα τοις εκατό (60%) επί του συνολικού χορηγηθέντος ποσού έχει αποπληρωθεί, ενώ το υπολειπόμενο ευρίσκεται εις χείρας τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων με τιτλοποιημένες απαιτήσεις, οι οποίες διαθέτουν την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου μέσω του προγράμματος Ηρακλής.

Με την αξιολογούμενη ρύθμιση, παρέχεται λύση τόσο για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια όσο και για τα εξυπηρετούμενα ή ρυθμισμένα δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Συγκεκριμένα:

α) Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παρέχεται η δυνατότητα ένταξής τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών. Η λύση που παράγεται βάσει αλγόριθμου μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών είναι υποχρεωτικό για τους πιστωτές να την παράσχουν στο δανειολήπτη, χωρίς να τίθενται κριτήρια περιουσίας ή εισοδημάτων.

β) Για τα εξυπηρετούμενα δάνεια ή τα ρυθμισμένα και εξυπηρετούμενα επιδιώκεται η άμβλυνση των συνεπειών που επήλθαν για τους δανειολήπτες σε ελβετικό νόμισμα μετά την ανατίμηση του ελβετικού φράγκου ως συνέπεια και της απελευθέρωσης της ισοτιμίας από την Ελβετική Κεντρική Τράπεζα. Καταλαμβάνονται, δηλαδή, δάνεια που καταρτίσθηκαν πριν από την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2014/17/ΕΕ στην εθνική νομοθεσία με τον ν. 4438/2016 (Α' 220).

Τον πυρήνα της ρύθμισης αποτελεί η μετατροπή του δανείου από ελβετικό φράγκο σε ευρώ με ισοτιμία προσαυξημένη με βάση οικογενειακά-οικονομικά κριτήρια και με σταθερό, χαμηλό επιτόκιο. Παρέχεται, παράλληλα, δυνατότητα επιμήκυνσης της διάρκειας του δανείου. Κατ' αποτέλεσμα, η εν λόγω διάταξη στοχεύει στην παροχή κινήτρων στους οφειλέτες για τη μετατροπή των δανείων από ελβετικό φράγκο σε ευρώ με σταθερό επιτόκιο, δηλαδή στη διαχείριση και αντιμετώπιση της διακύμανσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας των νομισμάτων, καθώς και του επιτοκιακού κινδύνου, προσφέροντας μια σταθερή δόση στους οφειλέτες για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια της σύμβασης.

Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται μια ισορροπημένη παρέμβαση στα εν λόγω δάνεια προς άρση της μελλοντικής περαιτέρω επιβάρυνσης των δανειοληπτών αυτών, αλλά και η μη επιβάρυνση του Ελληνικού Δημοσίου μέσω του προγράμματος «Ηρακλής».