Από τις 29 Οκτωβρίου, η ΕΕ και η Ουκρανία θα επωφεληθούν από ένα ενισχυμένο, σταθερό, δίκαιο και μόνιμο εμπορικό πλαίσιο, με την έναρξη ισχύος της σφαιρικής και σε βάθος ζώνης ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Ουκρανίας (DCFTA). Η αναβαθμισμένη DCFTA παρέχει πρόσθετη, αμοιβαία επωφελή ελευθέρωση του εμπορίου, λαμβάνοντας παράλληλα πλήρως υπόψη την ευαισθησία ορισμένων γεωργικών τομέων της ΕΕ. Αποτυπώνει με πολύ απτό τρόπο την αταλάντευτη δέσμευση της ΕΕ να στηρίξει την Ουκρανία. Ταυτόχρονα, περιορίζει τις εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων της ΕΕ σε σύγκριση με τα επίπεδα στο πλαίσιο των αυτόνομων εμπορικών μέτρων, κατοχυρώνει μια ισχυρή νέα ρήτρα διασφάλισης και προβλέπει την ευθυγράμμιση των ουκρανικών και των ενωσιακών προτύπων παραγωγής.
Η DCFTA θα στηρίξει τη μακροπρόθεσμη οικονομική ασφάλεια και τις σταθερές εμπορικές σχέσεις και για τα δύο μέρη, συμβάλλοντας παράλληλα στη σταδιακή ενσωμάτωση της Ουκρανίας στην ενιαία αγορά της ΕΕ.
Η αναβαθμισμένη συμφωνία διαρθρώνεται γύρω από τρεις βασικούς πυλώνες:
• Ενισχυμένες εμπορικές ροές: επιτυγχάνει ισορροπία μεταξύ της παροχής σαφούς πλαισίου κανόνων για τη στήριξη του κρίσιμου εμπορίου της Ουκρανίας με την ΕΕ, λαμβάνοντας παράλληλα πλήρως υπόψη τις ευαισθησίες των γεωργικών τομέων και των ενδιαφερόμενων μερών της ΕΕ, σταθμίζοντας προσεκτικά τα διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης στην αγορά για συγκεκριμένα προϊόντα. Για τα πιο ευαίσθητα είδη, όπως η ζάχαρη, τα πουλερικά, τα αυγά, το σιτάρι, ο αραβόσιτος και το μέλι, υπάρχουν μόνο μέτριες αυξήσεις σε σύγκριση με την αρχική DCFTA. Για άλλα προϊόντα, έχουν γίνει βελτιώσεις προς όφελος και των δύο πλευρών, με βάση τις συμπληρωματικές αγορές μας. Τέλος, για ορισμένα μη ευαίσθητα προϊόντα, συμφωνήθηκε πλήρης ελευθέρωση.
• Ευθυγραμμισμένα πρότυπα παραγωγής: η νέα πρόσβαση στην αγορά εξαρτάται από τη σταδιακή ευθυγράμμιση της Ουκρανίας με τα πρότυπα παραγωγής της ΕΕ, όπως η καλή μεταχείριση των ζώων, η χρήση φυτοφαρμάκων και κτηνιατρικών φαρμάκων. Η Ουκρανία αναμένεται να υποβάλλει κάθε χρόνο έκθεση σχετικά με την πρόοδό της στο θέμα αυτό. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με τη λογική της διαδικασίας προσχώρησης της Ουκρανίας στην ΕΕ και την υιοθέτηση του κεκτημένου της ΕΕ.
• Μια ισχυρή ρήτρα διασφάλισης: μπορεί να ενεργοποιηθεί μηχανισμός διασφάλισης που θα επιτρέπει τη θέσπιση κατάλληλων μέτρων σε περίπτωση που οι εισαγωγές προϊόντων που καλύπτονται από την πρόσθετη ελευθέρωση προκαλέσουν σοβαρές δυσκολίες σε οποιοδήποτε από τα μέρη. Στην περίπτωση της ΕΕ, η αξιολόγηση μιας πιθανής διαταραχής μπορεί να γίνει στο επίπεδο ενός ή περισσότερων κρατών μελών.
Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης να διερευνήσουν μέτρα για να βοηθήσουν τους Ουκρανούς εξαγωγείς να φτάσουν στις παραδοσιακές αγορές τους σε τρίτες χώρες, παρέχοντας έτσι πρόσθετες εμπορικές ευκαιρίες για την Ουκρανία και συμβάλλοντας στην παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Ιστορικό
Η συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης μιας σφαιρικής και σε βάθος ζώνης ελεύθερων συναλλαγών, αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ 2007 και 2011 και υπεγράφη στις 21 Μαρτίου και στις 27 Ιουνίου 2014. Η DCFTA κατάργησε τη συντριπτική πλειονότητα όλων των δασμών, ιδίως για τα βιομηχανικά προϊόντα.
Μετά την εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ΕΕ χορήγησε στην Ουκρανία διευκολύνσεις του εμπορίου και έκτακτα μέσα που προσφέρουν υψηλό επίπεδο μονομερούς ελευθέρωσης σε ετήσια βάση με τη μορφή ATM. Τα μέτρα αυτά ίσχυαν από τις 4 Ιουνίου 2022 και ανανεώθηκαν δύο φορές έως τη λήξη τους στις 5 Ιουνίου 2025, μετά την οποία τέθηκαν σε ισχύ μεταβατικά μέτρα. Μαζί με τις λωρίδες αλληλεγγύης, τα ΑΤΜ εγκρίθηκαν στο πλαίσιο των σημαντικών διαταραχών που προκλήθηκαν από τον πόλεμο και ενάντια στη γενική τάση μείωσης του εμπορίου της Ουκρανίας συνολικά.
Η Επιτροπή στόχευε σταθερά στην επίτευξη συμφωνίας για πιο μακροπρόθεσμη αμοιβαία δασμολογική ελευθέρωση με την Ουκρανία βάσει του άρθρου 29 της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη μετάβαση σε ένα νέο πλαίσιο στο οποίο όλες οι εμπορικές ρυθμίσεις ενσωματώνονται στο καθεστώς DCFTA.
Στις 30 Ιουνίου, η ΕΕ και η Ουκρανία κατέληξαν σε κατ' αρχήν συμφωνία για την αναθεώρηση της DCFTA, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σημερινή αναβάθμιση. Στις 13 Οκτωβρίου, το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να επανεξετάσει την DCFTA με την Ουκρανία σε αυτή τη βάση· και στις 14 Οκτωβρίου η Επιτροπή και η Ουκρανία ενέκριναν επίσημα την απόφαση επανεξέτασης της συμφωνίας, με το αναβαθμισμένο κείμενο να τίθεται σήμερα σε ισχύ.
Για περισσότερες πληροφορίες
Συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας
Εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Ουκρανίας
Ενημερωτικό δελτίο - Η αλληλεγγύη της ΕΕ προς την Ουκρανία με μια ματιά
