Τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ σημείωσαν σημαντική πρόοδο όσον αφορά την είσπραξη του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) μεταξύ 2018 και 2022, σύμφωνα με νέα έκθεση που δημοσίευσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το ετήσιο έλλειμμα ΦΠΑ στην έκθεση της ΕΕ, το οποίο μετρά τη διαφορά μεταξύ των θεωρητικά αναμενόμενων εσόδων από τον ΦΠΑ και του ποσού που πράγματι εισπράχθηκε, δείχνει ότι τα κράτη μέλη απώλεσαν περίπου 89 δισ. EUR σε ΦΠΑ το 2022, σε σύγκριση με 121 δισ. EUR το 2018. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει έσοδα που χάνονται κυρίως λόγω της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής, των μη δόλιων πτωχεύσεων, των εσφαλμένων υπολογισμών και άλλων παραγόντων.
Η πρόοδος όσον αφορά τη μείωση του ελλείμματος συμμόρφωσης με τον ΦΠΑ είναι ευπρόσδεκτη, δεδομένου ότι η απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ικανότητα των κυβερνήσεων να χρηματοδοτούν βασικά δημόσια αγαθά και υπηρεσίες, όπως σχολεία, νοσοκομεία και υποδομές.
Η τελευταία έκθεση επισημαίνει ότι τα στοχευμένα μέτρα πολιτικής έχουν κάνει σημαντική διαφορά, ιδίως εκείνα που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση των φορολογικών συστημάτων, την αναφορά συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο και την ηλεκτρονική τιμολόγηση. Επιπλέον, η έκθεση τονίζει ότι οι εν εξελίξει μεταρρυθμίσεις είναι ζωτικής σημασίας για την περαιτέρω μείωση του ελλείμματος ΦΠΑ, τη διασφάλιση αποτελεσματικότερης είσπραξης και την πρόληψη της απάτης.
Τον Νοέμβριο του 2024, το Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση σχετικά με τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή, μια αποφασιστική κίνηση προς ένα διασυνοριακό ψηφιακό σύστημα υποβολής εκθέσεων που θα βασίζεται στην ηλεκτρονική τιμολόγηση. Στόχος της είναι να διασφαλίσει ότι οι φορολογικές αρχές των κρατών μελών ενημερώνονται για τις συναλλαγές σε πραγματικό χρόνο, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να εντοπίζουν και να αντιδρούν γρήγορα στην απάτη στον τομέα του ΦΠΑ.
Μαζί με την παρούσα έκδοση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει επίσης μια ειδική ανάλυση της ενδοκοινοτικής απάτης αφανούς εμπόρου (MTIC), μια εξέχουσα μορφή μη συμμόρφωσης ΦΠΑ που εκμεταλλεύεται το ελεύθερο ΦΠΑ εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Σε ονομαστικούς όρους, ανάλογα με το φάσμα των προϊόντων που καλύπτονται από την ανάλυση, τα κράτη μέλη της ΕΕ απώλεσαν μεταξύ 13 και 33 δισ. EUR ετησίως μεταξύ 2010 και 2023.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης το εφαρμόσιμο έλλειμμα πολιτικής ΦΠΑ, το οποίο επικεντρώνεται στα έσοδα ΦΠΑ που δεν εισπράττονται λόγω μειωμένων συντελεστών και απαλλαγών που θα μπορούσαν ενδεχομένως να αρθούν από τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Κύρια αποτελέσματα του 2022
Σε ονομαστικούς όρους, το συνολικό έλλειμμα συμμόρφωσης της ΕΕ στον τομέα του ΦΠΑ ανήλθε σε 89,3 δισ. EUR το 2022, αντιπροσωπεύοντας το 7 % των θεωρητικά αναμενόμενων εσόδων από τον ΦΠΑ. Σε σύγκριση με το 2021, η διαφορά αυξήθηκε κατά 13,3 δισ. EUR.
Ιστορικό
Το έλλειμμα συμμόρφωσης με τον ΦΠΑ είναι σημαντικό τόσο για την ΕΕ όσο και για τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι ο ΦΠΑ συμβάλλει σημαντικά τόσο στον προϋπολογισμό της ΕΕ όσο και στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Η μελέτη εφαρμόζει μια μεθοδολογία από την πλευρά της κατανάλωσης από την κορυφή προς τη βάση, χρησιμοποιώντας τα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών για την παραγωγή εκτιμήσεων της λεγόμενης συνολικής φορολογικής υποχρέωσης ΦΠΑ (VTTL), η οποία αποτυπώνει τα φορολογικά έσοδα που θα είχαν εισπραχθεί εάν όλοι οι φορολογούμενοι συμμορφώνονταν πλήρως με τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τον ΦΠΑ. Το έλλειμμα συμμόρφωσης με τον ΦΠΑ υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του VTTL και των πραγματικών εσόδων από τον ΦΠΑ. Σε σχετικούς όρους, αντιπροσωπεύει τον λόγο των εσόδων ΦΠΑ που χάνονται ως μερίδιο του VTTL.
Για περισσότερες πληροφορίες
Μάθετε περισσότερα σχετικά με το έλλειμμα ΦΠΑ στην ΕΕ στον ιστότοπο της ΓΔ TAXUD
Βλ. εδώ το ενημερωτικό γράφημα της ΓΔ TAXUD σχετικά με το GAP για τον ΦΠΑ στην ΕΕ.
Μάθετε περισσότερα για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή στον ιστότοπο της ΓΔ TAXUD
Το πλήρες «κενόΦΠΑ στην ΕΕ: Έκθεση για το2024» με λεπτομερείς πληροφορίες ανά κράτος μέλος είναι διαθέσιμες εδώ
Το πλήρες «έλλειμμα συμμόρφωσης ΦΠΑ λόγω της ενδοκοινοτικής έκθεσης για την απάτη του αφανούς εμπόρου (MTIC) 2024» είναι διαθέσιμο εδώ
