Σκοπός τους είναι ναι βελτιώσουν τη λειτουργικότητα και την αποδοτικότητα του συστήματος, προς όφελος των πολιτών, των ασφαλιστικών Ταμείων και του Δημοσίου, τονίζει σε συνέντευξη του στο www.sofokleousin.gr ο Δημήτρης Λιντζέρης, μέχρι πρόσφατα πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, ο οποίος παραιτήθηκε για να πολιτευθεί στις εκλογές.
Εχοντας βαθιά γνώση του τομέα υγείας και πολύχρονη εμπειρία, καθώς είναι είναι γιατρός χειρούργος μαιευτήρας γυναικολόγος και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κ. Λιντζέρης αναλύει την κατάσταση, τα προβλήματα και τις παθογένειες του συστήματος, διαπιστώνει αδυναμίας και προτείνει λύσεις μέσω μεταρρυθμίσεων.
Κατά καιρούς προκύπτουν ελλείψεις φαρμάκων στην ελληνική αγορά. Τι συμβαίνει; Υπάρχουν δυσλειτουργίες στο σύστημα; Φταίει το κύκλωμα εισαγωγής-διανομής;
Μία από τις νομοθετημένες αρμοδιότητες του ΕΟΦ είναι η διασφάλιση της επάρκειας των φαρμακευτικών προϊόντων στην ελληνική αγορά. Οι ελλείψεις των φαρμάκων είναι ζήτημα που δεν απασχολεί μόνο την Ελλάδα, αλλά την Ευρώπη και τη Διεθνή Κοινότητα γενικότερα. Συχνά, παρουσιάζονται ελλείψεις σε προϊόντα που μπορεί να οφείλονται σε προβλήματα παραγωγής ή ποιότητας, φυσικές καταστροφές, μειώσεις στην προμήθεια πρώτων υλών, απρόβλεπτη αύξηση της ζήτησης, εθελοντικές ανακλήσεις ή επιχειρηματικές αποφάσεις για διακοπή ενός προϊόντος από τους ΚΑΚ κ.α.
Για να υπάρξει έγκαιρη και συγκεκριμένη καταγραφή στις ελλείψεις των φαρμακευτικών προϊόντων ο ΕΟΦ έχει ετοιμάσει διαδικτυακή εφαρμογή η οποία είναι έτοιμη να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία. Δίνεται η δυνατότητα στους φαρμακοποιούς να λάβουν κωδικό πρόσβασης ώστε να ενημερώνουν τον ΕΟΦ για τα φάρμακα που δυσκολεύονται να προμηθευτούν και είναι πιθανόν να παρουσιάσουν έλλειψη. Καλώ όλους τους φαρμακοποιούς να ανταποκριθούν σε αυτή τη δυνατότητα ώστε έγκαιρα και έγκυρα να καταγράφονται οι ελλείψεις, για να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα.
Σοβαρά προβλήματα για τον Οργανισμό ήταν η έλλειψη προσωπικού και οι κλινικές μελέτες. Πως τα αντιμετωπίσατε και τι πρέπει να γίνει για επιλυθούν οριστικά;
Ο Ε.Ο.Φ. είναι υποστελεχωμένος και λειτουργεί λόγω της μεγάλης προσπάθειας του υπηρετούντος προσωπικού και της επιστημονικής του επάρκειας. Σήμερα, υπηρετούν μόλις 140 άτομα. Αριθμός πολύ μικρός αν συνυπολογίσει κανείς ότι διαρκώς νέες αρμοδιότητες ανατίθενται στον Οργανισμό. Σε ότι αφορά την ενίσχυση του ΕΟΦ με προσωπικό τον τελευταίο καιρό, κατατέθηκε από τον Υπουργό Υγείας πρόταση νόμου η οποία εγκρίθηκε από τη Βουλή, δίνοντας τη δυνατότητα μετατάξεων από τις υπηρεσίες αρμοδιότητας του Υπουργείου Υγείας προς τον Ε.Ο.Φ. Η διαδικασία αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη και ευελπιστώ ότι σε πολύ σύντομο χρόνο, θα έρθουν στον Ε.Ο.Φ. 40 περίπου επιστήμονες που θα δώσουν νέα πνοή και δύναμη στον Οργανισμό. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας αφού θα καλύψει ένα μέρος από τα υφιστάμενα κενά.
Στον τομέα των κλινικών μελετών, ο Οργανισμός δίνει πολύ μεγάλη σημασία και έχει κάνει σημαντικά βήματα. Το θέμα των κλινικών μελετών (μέρος των οποίων είναι και οι μελέτες βιοισοδυναμίας )είναι μείζονος σημασίας και πρέπει να αντιμετωπιστεί κεντρικά, με γνώση, συνέπεια, επιμέλεια και διάρκεια και στην προσέλκυση και στην υλοποίησή τους.
Να αναφέρουμε ότι καμία αίτηση έγκρισης νέας κλινικής μελέτης που πληροί τις προϋποθέσεις δεν είναι σε εκκρεμότητα στον Οργανισμό. Ακόμη, να τονίσουμε ότι η Επιτροπή Δεοντολογίας που φιλοξενείται στον ΕΟΦ και βοηθάμε στο έργο της, δεν έχει εγκριτικές εκκρεμότητες.
Στο θέμα της προσέλκυσης ο ΕΟΦ αξιοποιεί τη συμμετοχή του στους Ευρωπαϊκούς και Διεθνείς Οργανισμούς. Αξιοποιεί το μεγάλο Εθνικό Κεφάλαιο που είναι το επιστημονικό δυναμικό της χώρας και με σημαντικές παρεμβάσεις κατευθύνει κλινικές μελέτες στη χώρα μας.
Πρόταση σας είναι η συγκέντρωση όλων των αρμοδιοτήτων για το φάρμακο στον ΕΟΦ. Τι θα προσφέρει αυτό κατά τη γνώμη σας;
Ο ΕΟΦ είναι η αρμόδια αρχή και ο ρυθμιστικός φορέας στο νευραλγικό τομέα του φαρμάκου και ασκεί τις αρμοδιότητές του με επιστημονική επάρκεια και ισονομία. Σκοπός του είναι η προάσπιση της υγείας του ελληνικού λαού αλλά και η ρύθμιση της αγοράς στον ευαίσθητο τομέα του φαρμάκου.
Αντιλαμβάνεσθε ότι η αρμοδιότητα αυτή, είναι πολύ μεγάλη με πολλές πτυχές. Η πρότασή μου είναι ότι η πολιτεία οφείλει να δώσει στον ΕΟΦ όλες τις αρμοδιότητες που αφορούν στο φάρμακο, από την έγκριση μέχρι και την αποζημίωση. Ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων που παρουσιάζεται σήμερα δημιουργεί πολλά προβλήματα όσον αφορά την ενιαία πολιτική και πρακτική με την οποία πρέπει να αντιμετωπίζεται το φάρμακο στο σύνολό του.
Να πάμε στο καυτό θέμα της τιμολόγησης των φαρμάκων που σας έφεραν πολλές φορές αντιμέτωπο με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας. Τι έχει συμβεί ακριβώς;
Το θέμα της τιμολόγησης και ανατιμολόγησης των φαρμάκων, αποτελεί ένα από τα μεγάλα ζητήματα του Οργανισμού. Ο ΕΟΦ δεν νομοθετεί, υλοποιεί την τιμολόγηση, δύσκολες υπουργικές αποφάσεις, με τρόπο επιστημονικό, δίκαιο και πρώτιστα διαφανή. Τον τελευταίο χρόνο η διαφάνεια εφαρμόστηκε με πλήρη αποτύπωση της διαδικασίας τιμολόγησης με διαύγεια και σαφήνεια, με αναρτήσεις των τιμών στην ιστοσελίδα του ΕΟΦ.
Ο νόμος είναι σαφής. Ο ΕΟΦ έχει τη νομοθετική αρμοδιότητα να επεξεργάζεται και να εισηγείται τις τιμές των φαρμάκων. Στο Υπουργείο Υγείας λειτουργεί μια Επιτροπή Κοινωνικών Εταίρων στην οποία συμμετέχουν παράγοντες της αγοράς, εκπρόσωποι του Κράτους και επιστήμονες που ορίζονται από τον Υπουργό Υγείας. Της Επιτροπής τιμών είναι δυνατόν να ζητηθεί η γνώμη. Δεν έχει καμία νομοθετημένη αρμοδιότητα να εισηγείται ή να αποφασίζει για τις τιμές. Δυστυχώς το τελευταίο διάστημα ο τρόπος λειτουργίας της Επιτροπής τιμών δεν τιμά κανέναν. Παραπέμπει ευθέως σε φαινόμενα και λειτουργίες του παρελθόντος που οδήγησαν τη χώρα μας στην κρίση και πρέπει άμεσα να επανορθωθεί.
Ο τρόπος που γίνεται τώρα η τιμολόγηση, ο τρόπος της διαφάνειας με τον οποίο αναρτώνται οι τιμές, έφερε στην επιφάνεια πολλές στρεβλώσεις που σημειωθήκαν στο παρελθόν. Παραδείγματος χάριν υπάρχουν γενόσημα με το ίδιο προϊόν αναφοράς, που το ένα έχει τιμή 85% του προϊόντος αναφοράς, άλλο έχει τιμή στο 60% και άλλο στο 30%. Είναι προφανής η ανισορροπία της αγοράς. Είχα ζητήσει από το Υπουργείο Υγείας να εκδοθεί Υπουργική Απόφαση που να βάζει συγκεκριμένους κανόνες οι οποίοι να εφαρμοστούν από τον ΕΟΦ για όλα τα φάρμακα και όχι επιλεκτικά. Είναι αυτονόητο ότι αυτή η λειτουργία πρέπει να επιτελεστεί στον ΕΟΦ και όχι στην Επιτροπή τιμών που είναι αναρμόδια.
Ρίξατε μεγάλη βαρύτητα στον τομέα Φαρμακοεπαγρύπνηση με ημερίδες, διαφημίσεις και ενημερώσεις. Ο λόγος;
Για την μετεγκριτική παρακολούθηση της ασφάλειας και αποτελεσματικότητας των φαρμάκων η φαρμακοεπαγρύπνηση αποτελεί σημαντικό παράγοντα. Πρέπει να υπογραμμίσουμε στους επαγγελματίες υγείας τη μέγιστη σημασία των αναφορών των ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι φαρμακοποιοί πρέπει να αναφέρουν στον ΕΟΦ μέσω της Κίτρινης Κάρτας τις ανεπιθύμητες ενέργειες που εκτιμούν ότι σχετίζονται με τη λήψη του φαρμάκου.
Σύμφωνα με τη νέα Νομοθεσία για τη Φαρμακοεπαγρύπνηση, την οποία έχει εφαρμόσει ο ΕΟΦ, υπάρχει αυστηρότερη μετεγκριτική επιτήρηση και επαγρύπνηση. Οι κύριες αλλαγές που προκύπτουν από την νομοθεσία σε ότι αφορά την Κίτρινη Κάρτα, είναι:
- Να αναφέρονται, εκτός από τις νέες, και οι ήδη γνωστές και καταγεγραμμένες ανεπιθύμητες ενέργειες, προκειμένου να τροποποιούνται αναλόγως τα στοιχεία που συνοδεύουν τις οδηγίες χρήσης των φαρμάκων.
-Οι καταναλωτές (ασθενείς, συγγενείς) μπορούν να αναφέρουν απευθείας στις ρυθμιστικές αρχές (ΕΟΦ) πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, ακόμη και αν δεν συνοδεύονται από ιατρική επιβεβαίωση.
- Τα φάρμακα υπό συμπληρωματική παρακολούθηση θα παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή από τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές με τη σήμανση :
-«Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση»
Το μαύρο σύμβολο (ανεστραμμένο μαύρο τρίγωνο) θα εμφανίζεται στις πληροφορίες προϊόντος για τα φάρμακα που τελούν υπό στενή συμπληρωματική παρακολούθηση, με στόχο την καταγραφή των αναφορών πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Οφείλω να αναφέρω ότι στη χώρα μας οι επαγγελματίες υγείας είναι λιγότερο ευαισθητοποιημένοι σε σχέση με τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους στις αναφορές των Ανεπιθύμητων Ενεργειών. Είναι ευκαιρία μέσα από τη συνέντευξη να υπενθυμίσουμε τη χρήση της κίτρινης κάρτας. Επί των ημερών μου τέθηκε σε λειτουργία έξυπνη εφαρμογή που απλουστεύει τον τρόπο επικοινωνίας των επαγγελματιών υγείας με τις υπηρεσίες του ΕΟΦ, προσδίδοντας στην επικοινωνία αποδοτικότητα και εγκυρότητα.
Για τη διαδικτυακή πώληση φαρμάκων τι πρέπει να γνωρίζουμε;
Η χρήση του διαδικτύου αυξάνεται και στον τομέα της πώλησης φαρμάκων όπως και σε πολλούς άλλους τομείς. Θα ήθελα να τονίσω την ανάγκη ενημέρωσης του κοινού για τους κινδύνους αγοράς φαρμακευτικών προϊόντων από το διαδίκτυο. Στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται η πώληση φαρμακευτικών προϊόντων από το διαδίκτυο παρά μόνο η πώληση παραφαρμακευτικών προϊόντων με βάση την ισχύουσα εθνική νομοθεσία.
Ταυτόχρονα αυτό αυξάνει σημαντικά τη δυσκολία στη διερεύνηση της παράνομης διακίνησης φαρμάκων. Προκειμένου να ανταποκριθούμε στις μελλοντικές προκλήσεις, απαιτείται συντονισμός και συνεργασία όλων των διαθέσιμων δυνάμεων που εμπλέκονται και μπορούν να συνεισφέρουν, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Κοινό λογότυπο για τη νόμιμη λειτουργία των ηλεκτρονικών φαρμακείων ετοίμασε η Ε.Ε. Τα ηλεκτρονικά φαρμακεία της Ε.Ε. που λειτουργούν νόμιμα θα πρέπει να φέρουν σε εμφανές σημείο το λογότυπο. Τα κράτη – μέλη θα πρέπει να το εφαρμόσουν μέσα σε ένα έτος. Και σε αυτό τον τομέα ο ΕΟΦ πρωτοπόρησε. Ήδη τίθεται σε λειτουργία εφαρμογή που προστατεύει τη νομιμότητα κυκλοφορίας των φαρμάκων και συμπληρωμάτων διατροφής. Επισημαίνονται με αντικειμενικό τρόπο οι παράνομες πράξεις που στον τομέα αυτό παρουσιάζουν αύξηση τον τελευταίο καιρό.
Πρόσφατα έγινε και ημερίδα για το ρόλο των φαρμακευτικών φυτών ως μοχλός αέναης ανάπτυξης. Θα θέλατε να μας το αναλύσετε;
Όντως ο ΕΟΦ διοργάνωσε την ημερίδα «Τα Αρωματικά και Φαρμακευτικά φυτά ως μοχλός Αέναης Ανάπτυξης της χώρας σε συνεργασία με τον Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων του Φαρμακευτικού Τμήματος του ΕΚΠΑ. Ο ΕΟΦ, πραγματοποίησε την ημερίδα αυτή, στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης με εξωστρέφεια και με σκοπό την ενημέρωση και εκπαίδευση των συντελεστών και όλων των φορέων του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα για τις δυνατότητες που προσφέρουν τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, δίνοντας έμφαση στην καινοτομία που αποτελεί ζητούμενο ώστε το τελικό προϊόν να καταστεί ανταγωνιστικό.
Το ζήτημα το οποίο θέσαμε σε δημόσια συζήτηση είναι η πρώτη συνδρομή και συμβολή στην ανάγκη υλοποίησης μιας νέας οικονομικής στρατηγικής που στο επίκεντρό της έχει τις νέες επενδύσεις. Η χώρα μας έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει πρωταγωνιστικό ρόλο σ' αυτή την παραγωγική δραστηριότητα. Έχει την ευκαιρία να αποτελέσει μια από τις βασικές χώρες παραγωγής πρώτης ύλης, καταλαμβάνοντας σημαντικό μερίδιο στην αγορά. Και συγχρόνως να δώσει ευκαιρίες ανάπτυξης και επέκτασης της φαρμακοβιομηχανίας. Η εξέλιξη της επιστήμης βασίζεται σε θεραπευτικές και φαρμακευτικές δραστηριότητες από την εποχή του Ιπποκράτη.
Στην ημερίδα παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες εμπειρίες από πρωτοβουλίες που έχουν αναπτυχθεί στην Περιφέρεια και επιτυχημένα επιχειρηματικά παραδείγματα αξιοποίησης ελληνικών φυσικών προϊόντων από την ελληνική βιομηχανία, όπως τα κρητικά αρωματικά φυτά, το τριαντάφυλλο Βοΐου Κοζάνης, η μαστίχα Χίου, ο κρόκος Κοζάνης.
Η Ελλάδα ως ιατρικός συνεδριακός προορισμός. Ποια είναι η γνώμη σας;
Αναλαμβάνοντας τη διοίκηση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, έθεσα ως καίρια προτεραιότητα τον αναπροσανατολισμό και την διεύρυνση των δράσεων του ΕΟΦ. Βαθιά πεποίθησή μου είναι ότι, αξιοποιώντας το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, ο Οργανισμός μπορεί να αναπτύξει πρωτοβουλίες σε πολλά επίπεδα, ενισχύοντας περαιτέρω τη χρησιμότητά του.
Ως πρώτο βήμα για την προώθηση αυτού του στόχου ήταν η διοργάνωση της ημερίδας «Η Ελλάδα Ιατρικός Συνεδριακός Προορισμός», με τη φιλοδοξία να καταστήσουμε τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων μια σύγχρονη επιστημονική υποδομή, συνδέοντάς τον με τις ανάγκες της χώρας, της επιστήμης, της υγείας. Το στοίχημα μας, το προσωπικό μου στοίχημα, ήταν η σύνδεση του ΕΟΦ με τη ζώσα πραγματικότητα.
Ο Ε.Ο.Φ., ως επίσημος φορέας της Πολιτείας για την πιστοποίηση των ιατρικών συνεδρίων -εγχώριων και διεθνών-, σε αγαστή συνεργασία με τα Υπουργεία Υγείας, Τουρισμού, Πολιτισμού, θέλει να έχει τη δική του συμβολή και συνδρομή στην καθιέρωση της χώρα μας σε ιατρικό συνεδριακό προορισμό.
Με την ανάδειξη της χώρας σε ιατρικό συνεδριακό προορισμό, ενισχύουμε την ιατρική επιστήμη. Με υψηλού επιπέδου δράσεις, μπορούμε να αναβαθμίσουμε την απαραίτητη για το επιστημονικό προσωπικό συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση, να βελτιώσουμε το επίπεδο παροχής υπηρεσιών υγείας του ελληνικού λαού, να στηρίξουμε την οικονομία. Ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε αναπτυξιακά αποθέματα για ευρύτερες κοινωνικές ομάδες που εμπλέκονται με τη διοργάνωση μεγάλων συνεδριακών γεγονότων και τον τουρισμό.
Η χώρα μας, αξιοποιώντας τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, την ιστορία της, τη γεωγραφική της θέση, το φυσικό περιβάλλον της, τις κλιματικές συνθήκες, έχει τη δυνατότητα να φιλοξενεί μεγάλα διεθνή συνέδρια, στα οποία θα συμμετέχουν διακεκριμένοι στον τομέα της υγείας επιστήμονες. Με αυτή την πρωτοβουλία βελτιώνουμε τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας και ενισχύουμε τις παραγωγικές και οικονομικές δραστηριότητές της. Ταυτόχρονα στηρίζουμε τον πολυδύναμο τομέα του φαρμάκου, προσφέροντας επενδυτικές δυνατότητες και ευκαιρίες.
Για την επίτευξη αυτού του εθνικού στόχου, σημαντικός είναι ο ρόλος των Ελλήνων γιατρών και της εν γένει επιστημονικής κοινότητας. Εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος των ομογενών επιστημόνων που διαπρέπουν στο εξωτερικό. Ζώντας μακριά από την πατρίδα, μπορούν να αποτελέσουν πρεσβευτές υγείας. Μπορούν να συνδράμουν αποφασιστικά στην προσέλκυση διεθνών ιατρικών συνεδρίων και ξένων επιστημόνων υψηλού κύρους.
Με συνέργειες, άλλωστε, μπορούμε να ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος, να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις, προκειμένου να καταστήσουμε την πατρίδα μας εξωστρεφή, σύγχρονη, φιλόξενη και ελκυστική. Μπορούμε να βγάλουμε την Ελλάδα από την κρίση στο φως.
Αποφασίσατε να παραιτηθείτε και να είσαστε υποψήφιος βουλευτής στις εθνικές εκλογές. Γιατί κάνατε αυτή την επιλογή;
Συμμετέχω στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου γιατί θέλω να είμαι παρών στη μάχη για την ευρωπαϊκή Ελλάδα. Γιατί θέλω να είμαι στην πρώτη γραμμή του αγώνα για την έξοδο από την κρίση. Γιατί θέλω να είμαι συνοδοιπόρος στην εθνική προσπάθεια να απεξαρτήσουμε τη χώρα μας από τη μέγγενη των μνημονίων.
Η υποψηφιότητά μου με το ΠΑΣΟΚ, με τη Δημοκρατική Παράταξη, είναι απόφαση καρδιάς και λογικής. Είναι επιλογή ευθύνης. Ως ενεργός πολίτης θέλω να έχω τη δική μου συμβολή στην αναγέννηση της Ελλάδας, στην αναγέννηση της προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης.
Οι μάχες που έχουμε μπροστά μας μπορούν να κερδηθούν με εθνική συνεννόηση, με συστράτευση όλων εκείνων των πολιτικών δυνάμεων που είναι πρόθυμες και διατεθειμένες να χαράξουν και να περπατήσουν νέους δρόμους. Κάτι για το οποίο αγωνίζομαι και επιδιώκω χρόνια τώρα.
Θα είμαι υποψήφιος στη Β' Πειραιά με την οποία έχω βιωματική σχέση, αφού εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα, εδώ ασκώ την ιατρική που σπούδασα, εδώ οι συμπολίτες μου με τίμησαν αναδεικνύοντάς με Βουλευτή τους για 12 έτη.
Γι' αυτό παραιτήθηκα από πρόεδρος του Ε.Ο.Φ., διοικητική και επιστημονική θέση πολύ σημαντική, καθοριστική για την πολιτική του φαρμάκου στη χώρα. Στη θέση αυτή ανέλαβα ένα χρόνο πριν. Η θητεία ήταν τριετής και μάλιστα εγκρίθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων με πολύ μεγάλη πλειοψηφία, ευρύτερη της κυβερνητικής.
Συμμετέχω στις εκλογές γιατί το επιτάσσει η εθνική, πολιτική και κοινωνική συνείδησή μου, οι ιστορικές παραδόσεις και μνήμες της Β' Πειραιά, η προσδοκία των συμπολιτών μου να βγάλουμε την Ελλάδα στο φως.
