Κατατέθηκε στη Βουλή νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο "Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016 - Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 - Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 - Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων - Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις".
Με την αξιολογούμενη ρύθμιση του άρθρου 126 ορίζεται η Διεύθυνση Προγραμματισμού Συντονισμού Επιθεώρησης και Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας και Ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας ως αρχή οργάνωσης, εποπτείας και συντονισμού για το πεδίο της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων και προσδιορίζονται οι αρμοδιότητές της.
Επιπλέον, με την αξιολογούμενη ρύθμιση του άρθρου 127 ορίζονται οι Περιφερειακές Διευθύνσεις Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία ως αρχές εφαρμογής, εποπτείας και διαχείρισης για την εποπτεία στο πεδίο της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων και καθορίζονται οι αρμοδιότητές τους.
Τέλος με την αξιολογούμενη ρύθμιση του άρθρου 128 προβλέπονται ο τρόπος άσκησης των αρμοδιοτήτων της αρχής οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού της παρ. 2 του προτεινόμενου άρθρου 12 και των αρχών εφαρμογής εποπτείας και διαχείρισης της παρ. 2 του προτεινόμενου άρθρου 127, καθώς και η έκδοση των σχετικών κανονιστικών πράξεων.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 126
Ορισμός αρχής οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού και καθορισμός των αρμοδιοτήτων της στο πεδίο της ασφάλειας και υγείας εργαζομένων
1. Η Διεύθυνση Προγραμματισμού και Συντονισμού Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας και Ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας (ΔΠΣ- ΕΑΥΕ) καθορίζεται ως η αρχή οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού στο πεδίο της ασφάλειας και υγείας εργαζομένων, η οποία ασκεί τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στα άρθρα 127 έως 157 του ν. 4512/2018 (Α' 5), και κατ' εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 566 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α' 121).
2. Η αρχή οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού της παρ. 1, στο πλαίσιο της οργάνωσης και του συντονισμού των ενεργειών εποπτείας στο πεδίο αρμοδιότητάς της σύμφωνα με τα άρθρα 127 έως 157 του ν. 4512/2018, είναι αρμόδια για:
α) τη μεθοδολογία σχεδιασμού των ενεργειών εποπτείας,
β) την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος ελέγχων, κατ' εφαρμογή της μεθοδολογίας κατάταξης των προς έλεγχο επιχειρήσεων με βάση την αξιολόγηση κινδύνου του άρθρου 137 του ν. 4512/2018, περί αξιολόγησης κινδύνου και κατάταξης των οικονομικών δραστηριοτήτων σε βαθμούς επικινδυνότητας, καθώς και τον έλεγχο της τήρησής του μετά την εισήγηση και με τη συνδρομή των Τμημάτων Συντονισμού Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΤΣΕΑΥΕ),
γ) την κατάρτιση φύλλων ελέγχου για χρήση σε επιθεωρήσεις οικονομικών δραστηριοτήτων ή επιμέρους εργασιών,
δ) τον σχεδίασμά του συστήματος διαχείρισης καταγγελιών,
ε) τον σχεδίασμά του συστήματος διαχείρισης εργατικών ατυχημάτων,
στ) την κατάρτιση του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης,
ζ) την ανάλυση των αποτελεσμάτων των ελέγχων και τη σύνταξη αναφορών αυτοαξιολόγησης σχετικά με τις δράσεις και λειτουργίες της Αρχής, οι οποίες υποβάλλονται στον Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 144 του ν. 4512/2018, περί αξιολόγησης της απόδοσης,
η) τη σύνταξη της ετήσιας έκθεσης απολογισμού της Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία, καθώς και τη μέριμνα για τη δημοσίευσή της στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων, σύμφωνα με το άρθρο 144 του ν. 4512/2018,
θ) την κοινοποίηση των πολυετών προγραμμάτων ελέγχου στην Ομάδα Διαχείρισης Έργου για την εποπτεία του άρθρου 134 του ν. 4512/2018,
ι) την εξαγωγή και την αξιοποίηση στοιχείων από το σύστημα διαχείρισης καταγγελιών για θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία και το σύστημα διαχείρισης εργατικών ατυχημάτων, καθώς και τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των εν λόγω συστημάτων,
ια) την υποβολή προτάσεων προς τον Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας για την έκδοση κανόνων δεοντολογίας, σύμφωνα με τους οποίους διενεργούνται οι δράσεις,
ιβ) τις γενικές κατευθύνσεις για παρακολούθηση του έργου των Επιθεωρητών και της ορθής εκτέλεσης των καθηκόντων τους, καθώς και τον συντονισμό επί θεμάτων που αφορούν στην άσκηση ελεγκτικών αρμοδιοτήτων από τους Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Α.Υ.Ε.) στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους,
ιγ) την υποβολή προτάσεων προς τον Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας για τροποποιήσεις της σχετικής με την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία νομοθεσίας σε ό,τι αφορά στις απαιτήσεις συμμόρφωσης και άλλα θέματα, προκειμένου ο Διοικητής να εισηγείται σχετικά στον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης,
ιδ) την αξιολόγηση και την κατάταξη των επαγγελματικών κινδύνων, καθώς και την αξιολόγηση νεοαναδυόμενων κινδύνων ή αλλαγών σε ήδη υφιστάμενους κινδύνους, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης,
ιε) τη σύνταξη εγχειριδίων και ενημερωτικού υλικού που απευθύνονται τόσο στους Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία όσο και στους λοιπούς υπαλλήλους που τους συνδράμουν,
ιστ) την έκδοση γενικών οδηγιών για την πληροφόρηση εργοδοτών και εργαζομένων επί θεμάτων που εμπίπτουν στο πεδίο της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία,
ιζ) την παροχή κατευθυντήριων οδηγιών για την κατανόηση και την εφαρμογή των κείμενων νομοθετικών διατάξεων από τους ελεγχόμενους, με σκοπό τη συμμόρφωση, τον περιορισμό και την εξάλειψη των κινδύνων, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης,
ιη) την τήρηση Μητρώου Επιθεωρητών Α.Υ.Ε., το οποίο επικαιροποιείται σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού, και
ιθ) την εισήγηση ως προς την κατανομή του προϋπολογισμού, την παροχή στοιχείων προς τη Διεύθυνση Οικονομικής Διαχείρισης για την κάλυψη των δαπανών του προσωπικού που πρέπει να μετακινηθεί εκτός έδρας για τη διενέργεια επιθεωρήσεων ή για άλλους υπηρεσιακούς λόγους, καθώς και κάθε άλλη δαπάνη που προκύπτει κατ' εφαρμογή του άρθρου 135 του ν. 4512/2018, περί κατανομής του προϋπολογισμού και του προσωπικού, σε συνεργασία με τα Τμήματα Συντονισμού Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία των Περιφερειακών Διευθύνσεων (ΤΣΕΑΥΕ).
Άρθρο 127
Καθορισμός αρχών εφαρμογής εποπτείας και διαχείρισης και των αρμοδιοτήτων τους στο πεδίο της ασφάλειας και υγείας εργαζομένων
1. Ως αρχές εφαρμογής εποπτείας και διαχείρισης των οικονομικών δραστηριοτήτων στο πεδίο της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων ορίζονται οι Περιφερειακές Διευθύνσεις Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΠΔΕΑΥΕ) της παρ. 2 του άρθρου 21 της υπ' αρ. 510148/17.11.2022 κοινής απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας «Οργανισμός Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρηση Εργασίας» (Β’ 5937).
2. Οι αρχές εφαρμογής εποπτείας και διαχείρισης της παρ. 1 συνεργάζονται με την αρχή οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού του άρθρου 126, μέσω των υπαγομένων σε αυτές Τμημάτων Συντονισμού Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΤΣΕΑΥΕ), για την εφαρμογή του συνόλου των ενεργειών εποπτείας στο πεδίο της ασφάλειας και υγείας εργαζομένων σύμφωνα με τα άρθρα 127 έως 157 του ν. 4512/2018 (Α' 5).
Ειδικότερα, στις αρμοδιότητές τους περιλαμβάνονται:
α) η εφαρμογή της αξιολόγησης κινδύνου και της κατάταξης σε βαθμούς επικινδυνότητας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 137 του ν. 4512/2018,
β) η εξειδίκευση του ετήσιου προγραμματισμού ελέγχων ως προς τον καθορισμό της συχνότητας, τον προγραμματισμό και τη διενέργεια των ελέγχων, για κάθε Τμήμα Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΤΕΑΥΕ) ή Συντονισμού Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΤΣΕΑΥΕ) που υπάγεται σε αυτές,
γ) η υποβολή προτάσεων στην αρχή οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού του άρθρου 123 αναφορικά με την έκδοση γενικών οδηγιών για την πληροφόρηση των επιχειρήσεων και των εργαζομένων επί θεμάτων που εμπίπτουν στο πεδίο της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων,
δ) η παροχή, σε συνεργασία με την Αρχή Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού του άρθρου 126, κατευθυντήριων οδηγιών για την κατανόηση και εφαρμογή των κείμενων διατάξεων από τους ελεγχόμενους, με σκοπό τη συμμόρφωση και τον περιορισμό ή τη μείωση των κινδύνων,
ε) η συνεργασία και η διεξαγωγή κοινών ελέγχων με άλλες εποπτεύουσες αρχές και φορείς της διοίκησης, προκειμένου να αντιμετωπίζονται διεξοδικά θέματα κοινού ενδιαφέροντος που είναι συνυφασμένα, μεταξύ άλλων, με τομείς εποπτείας εκτός αρμοδιότητας της Επιθεώρησης Εργασίας, μετά από εισήγηση της αρχής οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού του άρθρου 126 και απόφαση του προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας και Ελέγχων,
στ) η εφαρμογή του εγκεκριμένου συστήματος διαχείρισης καταγγελιών,
ζ) η εφαρμογή του εγκεκριμένου συστήματος διαχείρισης εργατικών ατυχημάτων,
η) η υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων για την ανάλυση των αποτελεσμάτων των ελέγχων και τη σύνταξη αναφορών αυτοαξιολόγησης σχετικά με τις δράσεις και λειτουργίες τους, οι οποίες υποβάλλονται στον Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 144 του ν. 4512/2018, περί αξιολόγησης της απόδοσης,
θ) η προετοιμασία και υλοποίηση των ελέγχων στο πλαίσιο του ετήσιου προγραμματισμού,
ι) η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων και κάθε σχετικής απόφασης στους κατά νόμο υπεύθυνους των ελεγχθέντων οικονομικών φορέων ή στους νόμιμους εκπροσώπους τους, εντός της εκάστοτε προβλεπόμενης νόμιμης προθεσμίας,
ια) η επιβολή ή η επικύρωση της επιβολής των κυρώσεων και λοιπών μέτρων που επιβάλλονται από τους αρμόδιους Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Α.Υ.Ε.), όταν κατά τους ελέγχους που διενεργούν διαπιστώνουν κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων,
ιβ) η καταχώριση των στοιχείων των επιχειρήσεων που διαπιστώνονται επί τόπου κατά τους διενεργούμενους σε αυτές ελέγχους, και ιδίως των πληροφοριών που σχετίζονται με τον βαθμό επικινδυνότητας των επιχειρήσεων, στους φακέλους των επιχειρήσεων στη διαδικτυακή πύλη της Επιθεώρησης Εργασίας,
ιγ) η συλλογή πληροφοριών που προκύπτουν κατά τους ελέγχους των επιχειρήσεων, αναφορικά με τεχνολογικούς κινδύνους πέραν της ασφάλειας και υγείας στην εργασία και η κοινοποίηση αυτών στις αντίστοιχες, αρμόδιες εποπτικές αρχές,
ιδ) η παρακολούθηση του έργου των Επιθεωρητών και της ορθής εκτέλεσης των καθηκόντων τους, καθώς και ο συντονισμός σε θέματα που αφορούν στην άσκηση ελεγκτικών αρμοδιοτήτων από τους Επιθεωρητές Α.Υ.Ε., στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.
Άρθρο 128
Άσκηση αρμοδιοτήτων από την αρχή οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού και τις αρχές εφαρμογής εποπτείας και διαχείρισης
1. Οι αρμοδιότητες της αρχής οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού και των αρχών εφαρμογής εποπτείας και διαχείρισης σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 126 και την παρ. 2 του άρθρου 127, αντίστοιχα, ασκούνται πρόσθετα προς αυτές της παρ. 3 του άρθρου 17 και της παρ. 3 του άρθρου 21 της υπ' αρ. 510148/17.11.2022 κοινής απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας «Οργανισμός Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρηση Εργασίας» (Β* 5937). Στις αρχές εφαρμογής εποπτείας και διαχείρισης ο προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας και Ελέγχων αναθέτει, κατόπιν εισήγησης της αρχής οργάνωσης εποπτείας και συντονισμού του άρθρου 126, τη διενέργεια επιθεωρήσεων, σε συγκεκριμένους κλάδους ή υποκλάδους οικονομικής δραστηριότητας ή σε συγκεκριμένες, επιμέρους εργασίες των δραστηριοτήτων, στην περιοχή ευθύνης εκάστης Αρχής ή σε πανελλαδική κλίμακα.
2. Με απόφαση του Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας που εκδίδεται σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 121 του ν. 4808/2021 (Α' 101), οι αρμοδιότητες των άρθρων 126 και 127 κατανέμονται μεταξύ των Τμημάτων της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Συντονισμού Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και των Περιφερειακών Διευθύνσεων Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία, αντίστοιχα. Με την ίδια απόφαση μπορεί να τροποποιείται η διάρθρωση σε Τμήματα της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Συντονισμού Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και των Περιφερειακών Διευθύνσεων Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία, για την αποτελεσματικότερη υλοποίηση του έργου τους.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης όταν μετέχουν στελέχη του εν λόγω Υπουργείου, και με απόφαση του Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας όταν μετέχουν αποκλειστικά στελέχη της Επιθεώρησης Εργασίας, δύνανται να συγκροτούνται ομάδες εργασίας για την επεξεργασία προτάσεων επί των περ. γ), ι), ια), ιβ), ιγ), ιδ), ιε) και ιστ) της παρ. 2 του άρθρου 126 του παρόντος, στο πλαίσιο του άρθρου 566 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α' 121).
4. Με απόφαση του Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας καταρτίζεται Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης (Μ.Ε.Σ.) που περιλαμβάνει τις διαδικασίες και τις οδηγίες για την καθοδήγηση των ενεργειών και των αποφάσεων των Επιθεωρητών που λαμβάνονται σε συνέχεια του ελέγχου κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 149 του ν. 4512/2018 (Α' 5). Στην απόφαση προσδιορίζονται το είδος των μέτρων και κυρώσεων που επιβάλλονται, με στόχο τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης εξειδικεύονται και προσαρμόζονται τα μέτρα και οι κυρώσεις που προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία σύμφωνα με το άρθρο 151 του ν. 4512/2018, ορίζονται οι διαδικασίες επιβολής μέτρων ή κυρώσεων, ορίζονται τα πρόσθετα μέτρα που δεν προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία και οι όροι επιβολής τους, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Μ.Ε.Σ. της παρ. 4.
