Σήμερα, η Επιτροπή παρουσίασε σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων και προτείνει τη συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων κατά τους προσεχείς μήνες και έτη. Το σχέδιο δράσης αποτελεί μέρος της στρατηγικής της ΕΕ για την τόνωση της ανταγωνιστικότητάς της και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητάς της.
Εδώ και σχεδόν μία δεκαετία, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων σημειώνουν αύξηση σε όλα τα κράτη μέλη. Οι ελλείψεις αυτές οφείλονται στις δημογραφικές αλλαγές, στη ζήτηση για νέες δεξιότητες που συνδέονται με τις τεχνολογικές εξελίξεις και τη διττή μετάβαση, στην προσπάθεια περαιτέρω ανάπτυξης των δικών μας βιομηχανικών τομέων, στις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας, καθώς και στις προκλήσεις που σχετίζονται με τις συνθήκες εργασίας σε ορισμένους τομείς και σε ορισμένες τοποθεσίες. Η Επιτροπή έχει εντοπίσει 42 επαγγέλματα στα οποία σημειώνονται ελλείψεις, με ορισμένες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών.
Το σχέδιο δράσης αποτελεί επίσης βασικό παραδοτέο του Ευρωπαϊκού Έτους Δεξιοτήτων. Βασίζεται στα πολυάριθμα μέτρα πολιτικής και χρηματοδότησης που εφαρμόζονται ήδη σε επίπεδο ΕΕ, όπως το σύμφωνο για τις δεξιότητες —το οποίο έχει παράσχει μέχρι στιγμής κατάρτιση σε 3,5 εκατομμύρια εργαζόμενους—, τους στόχους για την απασχόληση και τις δεξιότητες του 2030 που εγκρίθηκαν στην κοινωνική σύνοδο κορυφής του Πόρτο, την οδηγία για επαρκείς κατώτατους μισθούς και την οδηγία για την εργασία σε πλατφόρμες, καθώς και τα κονδύλια της ΕΕ ύψους 65 δισ. ευρώ που διατίθενται για επενδύσεις σε δεξιότητες.
Το σχέδιο δράσης αποτελεί συνέχεια της συνόδου κορυφής των κοινωνικών εταίρων στη Val Duchesse τον Ιανουάριο του 2024 και η Επιτροπή το πρότεινε σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, των οποίων ο ρόλος είναι ζωτικής σημασίας για την εφαρμογή λύσεων για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Το σχέδιο καθορίζει, σε πέντε τομείς, δράσεις οι οποίες πρέπει να υλοποιηθούν γρήγορα σε επίπεδο ΕΕ, σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο κοινωνικών εταίρων:
- στήριξη της ενεργοποίησης των υποεκπροσωπούμενων ατόμων στην αγορά εργασίας
- παροχή στήριξης για την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την κατάρτιση και την εκπαίδευση
- βελτίωση των συνθηκών εργασίας σε ορισμένους τομείς
- βελτίωση της δίκαιης κινητικότητας εντός της ΕΕ για τους εργαζομένους και τους εκπαιδευόμενους
- προσέλκυση ταλέντων από χώρες εκτός της ΕΕ
Η αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων είναι ζωτικής σημασίας για την τόνωση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ, την αξιοποίηση των ευκαιριών της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, την προώθηση της δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας, την αύξηση της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητάς μας έναντι των γεωπολιτικών αλλαγών και τη διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης για τις πολιτικές απασχόλησης και τις κοινωνικές πολιτικές στην ΕΕ.
Παραδείγματα δράσεων
Η Επιτροπή :
- θα χρηματοδοτήσει νέα έργα για μηδενική μακροχρόνια ανεργία
- θα χρηματοδοτήσει νέα έργα για την ενεργοποίηση και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΕΑΚ)
- θα συγχρηματοδοτήσει περισσότερα κέντρα επαγγελματικής αριστείας με στόχο τουλάχιστον 100 νέα κέντρα έως το 2027
- θα δημιουργήσει νέες εταιρικές σχέσεις δεξιοτήτων στο πλαίσιο του συμφώνου για τις δεξιότητες
- θα βελτιώσει τις πληροφορίες για τις δεξιότητες —χαρτογραφώντας τις σημερινές και μελλοντικές ανάγκες σε δεξιότητες— σε στενό συντονισμό με τους οργανισμούς της ΕΕ
- θα αναλύσει τις πολιτικές αναρρωτικών αδειών για τον προσδιορισμό βέλτιστων πρακτικών για τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις
- θα αξιολογήσει τον αντίκτυπο των συνταξιοδοτικών μεταρρυθμίσεων, εισάγοντας περισσότερες ευκαιρίες για ευέλικτη συνταξιοδότηση και για συνδυασμό του συνταξιοδοτικού εισοδήματος με τον μισθό
- θα εισαγάγει εθνικές προσεγγίσεις αξιολόγησης από ομοτίμους για την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία
Τα κράτη μέλη καλούνται:
- να αναθεωρήσουν τα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης για την καλύτερη κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας
- να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις ως προς τις παροχές για την αντιμετώπιση των θυλάκων αεργίας και να παρέχουν επαρκή στήριξη σε όσους μπορούν να εργαστούν για να επιστρέψουν σταδιακά στην αγορά εργασίας
- να εξακολουθήσουν τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τα πρόσωπα που λαμβάνουν δεύτερο μισθό και τους χαμηλόμισθους
- να στηρίξουν περαιτέρω την ψηφιοποίηση του συντονισμού της κοινωνικής ασφάλισης για τη διευκόλυνση της δίκαιης κινητικότητας του εργατικού δυναμικού
- να εγκρίνουν και να εφαρμόσουν ταχέως τη σύσταση του Συμβουλίου με τίτλο «Η Ευρώπη σε κίνηση — ευκαιρίες μαθησιακής κινητικότητας για όλους»
- να συμμετέχουν περαιτέρω σε εταιρικές σχέσεις προσέλκυσης ταλέντων για την ενίσχυση των νόμιμων οδών μετανάστευσης
Οι κοινωνικοί εταίροι σκοπεύουν:
- να αντιμετωπίσουν τις κακές συνθήκες εργασίας μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων στους τομείς που χαρακτηρίζονται από ανεπαρκείς συνθήκες εργασίας
- να συμβάλουν στην ενεργοποίηση υποεκπροσωπούμενων ομάδων και να βρουν προσαρμοσμένες λύσεις για την προώθηση της απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας
- να στηρίξουν τα προγράμματα μαθητείας και τις συμπράξεις μεταξύ παρόχων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) και εργοδοτών
- να καταρτίσουν τους εργαζομένους στον τομέα της μακροχρόνιας φροντίδας σε πιο ανθρωποκεντρική φροντίδα και στην ψηφιοποίηση
- να επικαιροποιήσουν τις πολυτομεακές κατευθυντήριες γραμμές για την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης
- να συνεργαστούν για ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των επαγγελματιών οδηγών από τρίτες χώρες
- να συμβάλουν με την εμπειρογνωσία τους στη δημιουργία της δεξαμενής ταλέντων της ΕΕ για την προσέλκυση ταλέντων από τρίτες χώρες
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την υλοποίηση αυτού του σχεδίου δράσης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Επιπλέον, η Επιτροπή θα καλέσει τα κράτη μέλη στην Επιτροπή Απασχόλησης και στην Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας να πραγματοποιήσουν τακτικές τριμερείς συζητήσεις για το θέμα αυτό, με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών και εθνικών κοινωνικών εταίρων.
Ιστορικό
Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται τις επόμενες δεκαετίες, κυρίως λόγω της δημογραφικής αλλαγής και της αύξησης της ζήτησης για εργαζομένους με ειδικές δεξιότητες, για παράδειγμα δεξιότητες που απαιτούνται για την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση. Σχεδόν τα δύο τρίτα (63 %) των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων δήλωσαν σε πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου ότι δεν μπορούν να βρουν εργαζόμενους με τις απαιτούμενες δεξιότητες. Έως το 2030 αναμένεται να δημιουργηθούν 3,5 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας μόνο στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, η Επιτροπή εντόπισε 42 επαγγέλματα τα οποία θεωρεί ως επαγγέλματα με ελλείψεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Ταυτόχρονα, το 21 % των ατόμων ηλικίας 20-64 ετών στην ΕΕ είναι επί του παρόντος οικονομικά μη ενεργά και χρειάζονται στοχευμένη βοήθεια για να ενταχθούν στην αγορά εργασίας.
Οι επενδύσεις στις δεξιότητες των ανθρώπων συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού, την επιτυχή υλοποίηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης και τη διασφάλιση της μελλοντικής ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Υπό το πρίσμα αυτό, το 2024 χαρακτηρίζεται ως Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων, μια πρωτοβουλία που έχει ως στόχο να βοηθήσει τους ανθρώπους να αποκτήσουν τις κατάλληλες δεξιότητες για ποιοτικές θέσεις εργασίας και να στηρίξει τις επιχειρήσεις στην αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων στην ΕΕ.
Το σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού αποτελεί ένα συγκεκριμένο επόμενο βήμα που συμβάλλει στην επίτευξη αυτού του στόχου. Ανακοινώθηκε στη σύνοδο κορυφής των κοινωνικών εταίρων στο Val Duchesse, την οποία συγκάλεσε η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν και η βελγική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, στις 31 Ιανουαρίου, αφού πρώτα την ανακοίνωσε στην ομιλία της του 2023 για την κατάσταση της Ένωσης. Το σχέδιο βασίζεται σε διάφορες πρωτοβουλίες που εφαρμόζονται ήδη σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών, καθώς και από κοινωνικούς εταίρους των οποίων η γνώμη ζητήθηκε σχετικά με το σχέδιο. Επιπλέον, βασίζεται σε πρωτοβουλίες του σχεδίου δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, σε κατευθύνσεις πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και στη χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ. Η υλοποίηση αυτού του σχεδίου δράσης είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της ΕΕ για το 2030 όσον αφορά τις δεξιότητες και την απασχόληση, με στόχο το 78 % των ατόμων ηλικίας 20 έως 64 ετών να εργάζεται και το 60 % των ενηλίκων σε ετήσια βάση να συμμετέχει σε κατάρτιση.
Η ΕΕ επενδύει περίπου 65 δισ. ευρώ σε προγράμματα δεξιοτήτων, ιδίως μέσω του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+.
Για περισσότερες πληροφορίες
Ενημερωτικό δελτίο: Σχέδιο δράσης για τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων
Ανακοίνωση: Σχέδιο δράσης για τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων
Έκθεση του 2023 για την απασχόληση και τις κοινωνικές εξελίξεις στην Ευρώπη.
Εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο της Επιτροπής για την απασχόληση, τις κοινωνικές υποθέσεις και την ένταξη.
