- Η κατανάλωση στην ΕΕ αντιπροσωπεύει περίπου το 10% της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών
- Οι ευρωβουλευτές θέλουν οι κανόνες να καλύπτουν επίσης το χοιρινό κρέας, τα αιγοπρόβατα, τα πουλερικά, τον αραβόσιτο, το καουτσούκ, τον ξυλάνθρακα και τα τυπωμένα προϊόντα χαρτιού
- Τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών πρέπει επίσης να γίνονται σεβαστά
- Μια περιοχή μεγαλύτερη από την ΕΕ χάθηκε λόγω της αποψίλωσης των δασών μεταξύ 1990 και 2020
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων υιοθέτησε σήμερα τη θέση της με 60 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 13 αποχές επί της πρότασης της Επιτροπής για κανονισμό σχετικά με προϊόντα χωρίς αποψίλωση των δασών για την ανάσχεση της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών που καθοδηγείται από την ΕΕ.
Ο νέος νόμος θα καθιστά υποχρεωτική για τις εταιρείες να επαληθεύουν (τη λεγόμενη «δέουσα επιμέλεια») ότι τα αγαθά που πωλούνται στην ΕΕ δεν έχουν παραχθεί σε αποψιλωμένα ή υποβαθμισμένα εδάφη. Αυτό θα διασφάλιζε τους καταναλωτές ότι τα προϊόντα που αγοράζουν δεν συμβάλλουν στην καταστροφή δασών εκτός ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των αναντικατάστατων τροπικών δασών, και ως εκ τούτου θα μείωνε τη συμβολή της ΕΕ στην κλιματική αλλαγή και την απώλεια της βιοποικιλότητας παγκοσμίως.
Οι ευρωβουλευτές θέλουν επίσης οι εταιρείες να επαληθεύουν ότι τα προϊόντα παράγονται σύμφωνα με τα ανθρώπινα δικαιώματα που προστατεύονται από το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών, επιπλέον των σχετικών νόμων και προτύπων στη χώρα όπου παράγονται τα προϊόντα.
Διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής
Η πρόταση της Επιτροπής καλύπτει τα βοοειδή, το κακάο, τον καφέ, το φοινικέλαιο, τη σόγια και το ξύλο, συμπεριλαμβανομένων προϊόντων που περιέχουν, έχουν τραφεί ή έχουν παρασκευαστεί με αυτά τα προϊόντα (όπως δέρμα, σοκολάτα και έπιπλα). Το Κοινοβούλιο θέλει να συμπεριλάβει το χοιρινό κρέας, τα αιγοπρόβατα, τα πουλερικά, τον αραβόσιτο και το καουτσούκ, καθώς και τον ξυλάνθρακα και τα προϊόντα τυπωμένου χαρτιού, και να μεταφέρει την καταληκτική ημερομηνία ένα έτος μετά, στις 31 Δεκεμβρίου 2019.
Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει, το αργότερο δύο χρόνια μετά την έναρξη ισχύος, εάν οι κανόνες πρέπει να επεκταθούν σε άλλα αγαθά όπως το ζαχαροκάλαμο, η αιθανόλη και τα προϊόντα εξόρυξης, και πόσο εφικτό είναι αυτό. Οι ευρωβουλευτές θέλουν επίσης να καλύπτουν άλλα φυσικά οικοσυστήματα, όπως λιβάδια, τυρφώνες και υγροτόπους, εάν κριθεί σκόπιμο από την Επιτροπή, εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος. Τέλος, οι ευρωβουλευτές θέλουν επίσης τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να υπόκεινται σε πρόσθετες απαιτήσεις για να διασφαλίσουν ότι οι δραστηριότητές τους δεν συμβάλλουν στην αποψίλωση των δασών.
Η δέουσα επιμέλεια και έλεγχος
Αν και καμία χώρα ή εμπόρευμα δεν θα απαγορευτεί, οι εταιρείες που διαθέτουν προϊόντα στην αγορά της ΕΕ θα υποχρεούνται να επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια για την αξιολόγηση των κινδύνων στην αλυσίδα εφοδιασμού τους. Μπορούν για παράδειγμα να χρησιμοποιήσουν εργαλεία δορυφορικής παρακολούθησης, επιτόπιους ελέγχους, ανάπτυξη ικανοτήτων προμηθευτών ή δοκιμές ισοτόπων για να ελέγξουν από πού προέρχονται τα προϊόντα. Οι αρχές της ΕΕ θα έχουν πρόσβαση σε σχετικές πληροφορίες, όπως γεωγραφικές συντεταγμένες. Ανώνυμα δεδομένα θα είναι διαθέσιμα στο κοινό.
Με βάση μια διαφανή αξιολόγηση, η Επιτροπή θα πρέπει να ταξινομήσει τις χώρες, ή μέρος τους, σε χαμηλού, τυπικού ή υψηλού κινδύνου εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού. Οι εισαγωγές από χώρες χαμηλού κινδύνου θα υπόκεινται σε λιγότερες υποχρεώσεις.
Αναφορά
Μετά την ψηφοφορία, ο εισηγητής Christophe Hansen (ΕΛΚ, Λουξεμβούργο) δήλωσε: «Είμαστε σοβαροί για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας βιοποικιλότητας. Αναγνωρίζοντας ότι η ΕΕ είναι υπεύθυνη για περίπου το 10% της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για να σταματήσουμε την παγκόσμια αποψίλωση των δασών. Εάν επιτύχουμε τη σωστή ισορροπία μεταξύ φιλοδοξίας, εφαρμοσιμότητας και συμβατότητας με τον ΠΟΕ, αυτό το νέο εργαλείο έχει τη δυνατότητα να ανοίξει το δρόμο σε αλυσίδες εφοδιασμού χωρίς αποψίλωση των δασών».
Επόμενα βήματα
Η Ολομέλεια αναμένεται να εγκρίνει τη θέση του Κοινοβουλίου τον Σεπτέμβριο, μετά τον οποίο μπορούν να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τον τελικό νόμο με τα κράτη μέλη.
Ιστορικό
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) εκτιμά ότι 420 εκατομμύρια εκτάρια δάσους —μια έκταση μεγαλύτερη από την ΕΕ— χάθηκαν λόγω αποψίλωσης μεταξύ 1990 και 2020. Υπολογίζεται ότι η κατανάλωση στην ΕΕ αντιπροσωπεύει περίπου το 10% της παγκόσμιας αποψίλωσης.
Τον Οκτώβριο του 2020, το Κοινοβούλιο έκανε χρήση του προνομίου του στη Συνθήκη για να ζητήσει από την Επιτροπή να υποβάλει νομοθεσία για να σταματήσει η παγκόσμια αποψίλωση των δασών που προκαλείται από την ΕΕ.
