Εξαιρετική αίσθηση προκάλεσαν οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi ότι η τράπεζα θα μπορεί να αγοράσει κρατικά ομόλογα άλλων χωρών της Ε.Ε. και μάλιστα απεριόριστα, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό, στην δημιουργία ρευστότητας στις χώρες ιδιαίτερα του προβληματικού Νότου, ιδιαίτερα την Ισπανία και την Ιταλία ενώ για την Ελλάδα ένα τέτοιο σενάριο μάλλον πρέπει να θεωρείται μακρινό γεγονός δεδομένων των πειραματισμών που οι παγκόσμιες αγορές ασκούν στην οικονομία μας.
Η Γερμανία που επιμένει αντίθετα σε διαφορετική αντιμετώπιση της κρίσης δια στόματος του υπουργού Οικονομικών Wolfgang Schaeuble εξέφρασε την δυσαρέσκειά της σε αυτή την λύση θεωρώντας ότι μια τέτοια κίνηση από πλευράς ΕΚΤ ισοδυναμεί με έκδοση νέου χρήματος ενέργειας που θα δημιουργήσει προβλήματα στην Ευρωπαϊκή Οικονομία για τους λόγους που θα αναφέρουμε παρακάτω κάνοντας αναγωγή σε μια μικρή ανοικτή οικονομία.
Ο κρατικός μηχανισμός προκειμένου να αντλήσει έσοδα χρησιμοποιεί τους εξής 3 τρόπους:
• Να διενεργήσει συναλλαγές ανοικτής οικονομίας (open-market operations) εκδίδοντας ομόλογα και πουλώντας τα στο κοινό.
• Να επιβάλλει φορολογία άμεση ή έμμεση υποχρεώνοντας τους ιδιωτικούς φορείς να εισφέρουν στο κράτος οικονομικά μέσω των αναγκαστικών φόρων.
• Να εκδώσει νέο χρήμα μέσω της Κεντρικής Τράπεζας του.
Ένα από τα βασικότερα πλεονεκτήματα της κυκλοφορίας νέου χρήματος στην οικονομία είναι ότι μπορεί το κράτος να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες του σε δημόσιες δαπάνες καθώς και να αποκτήσει όλους εκείνους τους συντελεστές παραγωγής που είναι απαραίτητοι προκειμένου να διενεργήσει την οικονομική του δραστηριότητα. Ειδικότερα για ένα κράτος υπό ανάπτυξη, η κάλυψη των δημοσίων δαπανών με την έκδοση νέου χρήματος μπορεί να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά του έναντι των υπολοίπων κρατών και να ωθήσει την αναπτυξιακή πορεία του.
Το βασικό μειονέκτημα της έκδοσης νέου χρήματος από την άλλη είναι ο λεγόμενος φόρος πληθωρισμού. Ο φόρος πληθωρισμού δεν μοιάζει με τους άλλους φόρους γιατί κανείς δεν παίρνει λογαριασμό για να πληρώσει αυτόν τον φόρο. Είναι αδιόρατος και επιβάλλεται σε κάθε άτομο που έχει χρήμα διότι με την έκδοση νέου χρήματος το επίπεδο τιμών αυξάνεται και η αγοραστική αξία των χρημάτων που διαθέτει μειώνεται. Ειδικότερα, το φαινόμενο αυτό παρατηρείται σε χώρες που προτιμούν τη δημιουργία νέου χρήματος προκειμένου να καλύψουν τις δαπάνες τους, τυπώνοντας τα χρήματα που χρειάζονται, παρά την επιβολή φόρων ή το δανεισμό, με αποτέλεσμα τη δημιουργία υπερπληθωρισμού. Οι μεγάλες αυξήσεις στην ποσότητα χρήματος οδηγούν σε μεγάλο πληθωρισμό.
Λέτε να έχει δίκιο ο Γερμανός Υπουργός ή άλλα σκέφτεται για τις χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση?
Καλή ερώτηση!!
Παντελής Λούλης
Λογιστής – Οικονομολόγος
Καθηγητής ΙΕΚ Ξυνή
