Μια έρευνα βρετανικού ινστιτούτου έρχεται να επιβεβαιώσει και δημοσκοπικώς μια διάχυτη αίσθηση μετά και τις εκλογές στις ΗΠΑ. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες καταγράφεται μια βαθιά ανησυχητική πραγματικότητα: μεγάλες μάζες πολιτών ρέπουν προς τον «αυταρχικό λαϊκισμό». Ανεξαρτήτως κομματικής προέλευσης βλέπουν και ακούν με συμπάθεια τους φορείς του δημαγωγικού λαϊκισμού. Παρά τις εθνικές διαφορές οι φορείς αυτοί έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά.
Πρώτο, τους ενώνει σαν σε μια «μαύρη διεθνή» η στάση τους απέναντι σε μετανάστες-πρόσφυγες. Με διαφορετικά επιχειρήματα που εκτείνονται από τον κλασικό ρατσισμό έως την ξενοφοβία. Αντιδρώντας με μια μεγάλη γκάμα αντιλήψεων και πρακτικών. Από την απλή εχθρότητα έως το μίσος. Σε συνδυασμό συχνά με τη χρήση βίας.
Δεύτερο, αντιμετωπίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου με κυνισμό. Φτάνουν έως την άρνησή τους. Οι «αξίες», σε διάφορες εθνικιστικές συσκευασίες, παραπέμπουν ουσιαστικά σε προδημοκρατικές εποχές.
Κινητήρια δύναμη, όμως, δεν είναι μόνο η αντιδραστική ιδεοληψία, η έλλειψη ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Βρίσκουν έδαφος και «πατούν» πάνω σε πραγματικά προβλήματα. Δραστηριοποιούνται στη βάση των οικονομικών, πολιτικών και ιδεολογικών παρενεργειών που προκαλούν οι κυρίαρχες πολιτικές. Από τις αβεβαιότητες και τις ανασφάλειες στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο έως τη φτωχοποίηση και την ανεργία. Ενας ακροδεξιός ευρωσκεπτισμός, μέσω του δημαγωγικού λαϊκισμού, απλώνεται απειλώντας το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Στη σκιά του «τραμπισμού» διεκδικεί λόγο και ρόλους. Πέραν αυτού δεν είναι μικρότερος ο κίνδυνος, με τη διόγκωση της παρουσίας και της απήχησής του, να επιβάλει θέσεις από τη δική του ατζέντα σε άλλες δυνάμεις.
Ίσως για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η ήπειρος του Διαφωτισμού κινδυνεύει με οπισθοδρόμηση. Αυτό είναι το μεγαλύτερο «επίτευγμα» των πολιτικών που δεν έχουν στο επίκεντρο τον πολίτη. Από την αλλαγή τους ξεκινά η αντιμετώπιση του κινδύνου.
ETHNOS.GR
