Στη Βουλή κατατέθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο: ''Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 - Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις - Λοιπές διατάξεις'', με το οποίο προβλέπονται τα ακόλουθα:
ΜΕΡΟΣ Α’
Θεσπίζονται, στο πλαίσιο ενσωμάτωσης σχετικής Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγγυήσεις έναντι προδήλως αβάσιμων αγωγών ή καταχρηστικών δικαστικών διαδικασιών (Στρατηγικές Αγωγές προς Αποθάρρυνση της Συμμετοχής του Κοινού / Σ.Α.Α.Σ.Κ.) σε ιδιωτικές υποθέσεις, οι οποίες στρέφονται κατά φυσικών και νομικών προσώπων, λόγω του ότι προβαίνουν σε ενέργειες συμμετοχής του κοινού. Μεταξύ άλλων:
α. Ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την αναγνώριση της αγωγής ως καταχρηστικής, την επιβολή κυρώσεων έναντι καταχρηστικών δικαστικών διαδικασιών, την άσκηση ενδίκων μέσων κ.ά. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η επιβολή από το δικαστήριο, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν αιτήματος του εναγομένου, χρηματικής ποινής στον ενάγοντα, τα ποσά της οποίας αποτελούν δημόσια έσοδα.
β. Ρυθμίζονται οργανωτικά ζητήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τη συλλογή δεδομένων και την ενημέρωση του κοινού αναφορικά με τις προτεινόμενες δικονομικές εγγυήσεις και παρέχονται νομοθετικές εξουσιοδοτήσεις για περαιτέρω ρύθμιση των αναγκαίων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων, τυχόν απαιτούμενης ειδικής ηλεκτρονικής πύλης κ.ά., για την εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων. (άρθρα 1 – 19)
ΜΕΡΟΣ Β’
Θεσπίζεται νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις και παράλληλα καταργούνται σχετικές διατάξεις του ν. 3068/2002. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται τα εξής:
α. Επανακαθορίζονται η συγκρότηση των αρμόδιων τριμελών συμβουλίων συμμόρφωσης και η διαδικασία συμμόρφωσης, με την πρόβλεψη παράστασης στις σχετικές συνεδριάσεις και εκπροσώπου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
β. Αναμορφώνεται το πλαίσιο επιβολής από το συμβούλιο συμμόρφωσης εφάπαξ χρηματικής κύρωσης σε βάρος του υπόχρεου φορέα καθώς και πρόσθετης επαναλαμβανόμενης χρηματικής κύρωσης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. Τα ποσά των εν λόγω χρηματικών κυρώσεων συνυπολογίζονται με τυχόν αξιώσεις αποζημίωσης του δικαιούχου.
γ. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης της Διοίκησης για οριζόμενο χρονικό διάστημα, παρά την κατά τα ανωτέρω επιβολή χρηματικής κύρωσης, ενεργοποιείται, ως εξαιρετικό μέτρο τελευταίας προσφυγής, μηχανισμός περιορισμένης δικαστικής υποκατάστασης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρα 20 - 32)
ΜΕΡΟΣ Γ΄
Εισάγονται ρυθμίσεις που αφορούν στην οργάνωση και λειτουργία των δικαστηρίων και εισαγγελιών. Μεταξύ άλλων:
α. Συνιστώνται στη γραμματεία του Γραφείου Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων (ΕΕΕ) τέσσερις (4) επιπλέον θέσεις δικαστικών υπαλλήλων, ήτοι δύο (2) θέσεις κατηγορίας Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ) κλάδου Γραμματέων και δύο (2) θέσεις κατηγορίας Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΤΕ) κλάδου Γραμματέων.
β. Προβλέπεται ότι οι δικαστικοί λειτουργοί, οι οποίοι κρίνονται διοριστέοι σε θέση ισόβιου δικαστικού λειτουργού και διορίζονται χωρίς διαγωνισμό σε θέση διοικητικού υπαλλήλου, μισθοδοτούνται αναδρομικά από την αποδοχή της αίτησης διορισμού τους. Η εν λόγω ρύθμιση καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς αιτήσεις.
γ. Επεκτείνεται η παρεχόμενη δυνατότητα κάλυψης των στεγαστικών αναγκών των δικαστηρίων, με μίσθωση ακινήτων από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων (ν. 3130/2003), και για την κάλυψη των αναγκών στέγασης των Αυτοτελών Γραφείων Προστασίας Ανήλικων Θυμάτων «Σπίτι του Παιδιού» (άρθρο 34 του ν. 5119/2024).
δ. Επανακαθορίζεται το ένδικο βοήθημα και το αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση διαφορών κατά των επιβαλλόμενων διοικητικών μέτρων προστασίας κοινόχρηστων χώρων και σχετικών διοικητικών κυρώσεων (άρθρα 18 παρ. 3 και 19 παρ. 6 του ν. 5092/2024).
ε. Παρέχεται δυνατότητα παράστασης πληρεξουσίων δικηγόρων ενώπιον των δικαστικών σχηματισμών του Συμβουλίου της Επικρατείας με χρήση τεχνολογιών απομακρυσμένης σύνδεσης (τηλεσυνεδρίαση). (άρθρα 33 - 57)
ΜΕΡΟΣ Δ΄
1.α. Συνιστώνται μία (1) θέση Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου και δύο (2) θέσεις Αρεοπαγιτών.
β. Προβλέπεται υποχρεωτική αρχική διαδικασία διαμεσολάβησης, για την άσκηση αναγνωριστικής αγωγής κυριότητας επί ακινήτων αγνώστου ιδιοκτήτη, με την καταβολή πάγιου τέλους καταχώρισης. (άρθρα 58 - 61)
2. Εισάγονται ρυθμίσεις αναφορικά με τη δικαστική συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών για τρομοκρατικά εγκλήματα με την Europol και την Eurojust. Ειδικότερα:
α. Ορίζεται η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας (Δ.Α.Ε.Ε.Β.) και οι αρμόδιες εισαγγελικές αρχές ως υπεύθυνοι επεξεργασίας για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
β. Προβλέπονται:
- η διαβίβαση πληροφοριών σε υποθέσεις τρομοκρατίας μέσω ασφαλών διαύλων επικοινωνίας, με δομημένο ή ημιαυτοματοποιημένο τρόπο,
- η τήρηση από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές αρχείων καταγραφής, πρόσβασης, διαβίβασης και περαιτέρω χρήσης των δεδομένων. (άρθρα 62, 63)
3. Ρυθμίζονται ζητήματα σχετικά με την ποινική προστασία ανήλικων θυμάτων. (άρθρα 64, 65)
ΜΕΡΟΣ Ε’
1. Θεσπίζεται επίδομα θέσης ευθύνης στους προϊσταμένους οργανικών μονάδων των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών, κλιμακούμενο κατά βαθμίδα θέσης. (άρθρο 66)
2.α. Ανατίθεται στις Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες αρμοδιότητα διενέργειας κτηνιατροδικαστικών πράξεων, κατόπιν παραγγελίας των εισαγγελικών κ.λπ. αρχών και, προς τον σκοπό αυτό, δύνανται να συνάπτονται μνημόνια συνεργασίας με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.).
β. Παρέχεται στις Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες δυνατότητα ανάθεσης, στις οριζόμενες περιπτώσεις, της διενέργειας τοξικολογικής ανάλυσης ή ιστολογικής - παθολογοανατομικής εξέτασης, σε ιδιωτικά εργαστήρια του εσωτερικού ή και του εξωτερικού.
γ. Συνιστώνται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης δεκατέσσερις (14) οργανικές θέσεις κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών, ειδικότητας ΠΕ Κτηνιάτρων. (άρθρα 67, 68)
3.α. Θεσπίζεται, με αναδρομική εφαρμογή από την οριζόμενη ημερομηνία, ειδικό μισθολόγιο για τους ιατρούς, με ειδικότητα στην Παθολογική Ανατομική, που υπηρετούν με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Οι ανωτέρω κατατάσσονται μισθολογικά σύμφωνα με το ισχύον μισθολόγιο των ιατροδικαστών του Υπουργείου Δικαιοσύνης (άρθρο 58 του ν. 4999/2022), σε αντιστοιχία με τους ιατροδικαστές Γ’ Τάξεως και εξελίσσονται, αντίστοιχα, μισθολογικά.
Επιπλέον, προβλέπεται η χορήγηση στους ανωτέρω, ανά μήνα, εκτός του βασικού μισθού, και των μνημονευόμενων επιδομάτων (ειδικό επίδομα ιατροδικαστικής υπηρεσίας, οικογενειακή παροχή, επίδομα μεταπτυχιακών σπουδών), χωρίς δυνατότητα χορήγησης άλλων μισθολογικών παροχών.
Οι τακτικές μηνιαίες αποδοχές των προαναφερόμενων εμπίπτουν στο ανώτατο όριο αποδοχών του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου (άρθρο 28 παρ. 1 του ν. 4354/2015), εφαρμόζονται για αυτούς τα ισχύοντα σχετικά με την αναπροσαρμογή των βασικών μισθών του προσωπικού του δημόσιου τομέα, τις αποδοχές αποσπασμένου ή μετακινούμενου προσωπικού, την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων, τις αμοιβές συλλογικών οργάνων, τον έλεγχο μισθοδοσίας κ.λπ.
β. Εισάγονται μεταβατικής ισχύος διατάξεις αναφορικά με τη μισθολογική κατάταξη του προαναφερόμενου προσωπικού, κατά την πρώτη εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων. (άρθρο 69)
4.α. Ρυθμίζονται εκ νέου ζητήματα σχετικά με τους δικαστικούς επιμελητές και τους συμβολαιογράφους.
β. Εισάγονται ρυθμίσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, στον χρόνο και τη διαδικασία διενέργειας του διαγωνισμού για πλήρωση των θέσεων του Κλάδου ΠΕ Δικαστικής Επικοινωνίας και Διεθνών Σχέσεων. Περαιτέρω, καταργούνται οι ισχύουσες προβλέψεις για εισαγωγική εκπαίδευση και πρακτική άσκηση του προσωπικού που στελεχώνει τον ανωτέρω Κλάδο. (άρθρα 70 - 80)
5. Ρυθμίζονται εκ νέου θέματα σχετικά με την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών (Ε.Σ.Δι.). (άρθρα 81, 82)
6. Κυρώνεται και έχει ισχύ νόμου, Σύμβαση για την παράταση μίσθωσης του Αρσακείου Μεγάρου, μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της «εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας», για τη στέγαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που υπογράφηκε μεταξύ των ανωτέρω συμβαλλομένων στην Αθήνα, στις 2 Ιανουαρίου 2026. (άρθρο 83)
ΜΕΡΗ ΣΤ΄, Ζ΄
Εισάγονται λοιπές ρυθμίσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης καθώς και άλλων Υπουργείων. Μεταξύ άλλων:
1. Τροποποιούνται διατάξεις του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007) αναφορικά με την πειθαρχική διαδικασία και, μεταξύ άλλων, επανακαθορίζεται η κατανομή των υποθέσεων στα Κλιμάκια του Πειθαρχικού Συμβουλίου Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα. (άρθρα 84 - 87)
2. Αυξάνεται, κατά ένα (1), ο αριθμός των τακτικών μελών της Επιτροπής Αξιολόγησης Ποιότητας Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας και των νομικών επιστημόνων που επιλέγονται από τον Πρόεδρο αυτής. (άρθρο 88)
3.α. Τροποποιείται το πλαίσιο μισθώσεων ακινήτων για τη στέγαση και κάλυψη λειτουργικών αναγκών δημοσίων υπηρεσιών (ν. 3130/2003).
β. Ρυθμίζονται θέματα διοίκησης του Φορέα Αξιοποίησης Ακινήτων Ενόπλων Δυνάμεων (Φ.Α.Α.Ε.Δ.) και της εταιρείας «Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα Ανώνυμη Βιομηχανική Εταιρεία» (Ε.Α.Σ. Α.Β.Ε.Ε.).
γ. Διευκρινίζεται ότι, η εν γένει νομική και δικαστική υποστήριξη της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, εκτός της Περιφέρειας Αττικής, διεξάγεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, σύμφωνα με τον ν. 4831/2021.
δ. Παρέχεται δυνατότητα πλήρωσης και απόσπασης, από τους φορείς του δημοσίου τομέα, των τριών (3) θέσεων συνεργατών, οι οποίες έχουν συσταθεί (άρθρο 30 παρ. 6 του ν. 3891/2020), για την υποβοήθηση στην άσκηση των καθηκόντων του Προέδρου της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (Ρ.Α.Σ.). (άρθρα 89-94)
4. Εισάγεται ειδική εξαίρεση από τους περιορισμούς προσλήψεων και υπηρεσιακών μεταβολών (άρθρο 28 του ν. 2190/1994 και άρθρο 17 του ν. 3870/2010), που ισχύουν κατά την προεκλογική περίοδο, για την κάλυψη των αναγκών σε προσωπικό της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (άρθρο 95)
5. Επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων, η απόσπαση, στην έδρα του Ναυτιλιακού Ακολούθου στο Λονδίνο, ενός (1) Πλοιάρχου του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής (Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ.), επιπλέον της οργανικής σύνθεσης, ως Ναυτιλιακού Ακολούθου, για οριζόμενο χρονικό διάστημα και με τα προβλεπόμενα καθήκοντα, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες ανάληψης της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Παράλληλα, δύναται να παραταθεί, μέχρι οριζόμενη ημερομηνία, η απόσπαση των αξιωματικών του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. που καλύπτουν οργανικές θέσεις στην προαναφερόμενη έδρα, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρο 96)
6. Τροποποιείται το πλαίσιο προστασίας της ψυχικής υγείας των ανήλικων καταναλωτών και αναμορφώνεται η σύνθεση της Επιτροπής Προστασίας Ψυχικής Υγείας των Ανήλικων Καταναλωτών, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρο 97)
7.α. Συστήνεται στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης Ενιαία Ψηφιακή Πύλη Πληρωμών (Ε.Ψ.Π.Π.) και καθορίζονται ο σκοπός και ο τρόπος λειτουργίας της.
β. Παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τον καθορισμό, μεταξύ άλλων, της ανάπτυξης των απαραίτητων διαλειτουργικοτήτων και διεπαφών με άλλα πληροφοριακά συστήματα ή μητρώα του δημοσίου τομέα, των θεμάτων ελέγχου, εποπτείας της παρεχόμενης υπηρεσίας κ.λπ. (άρθρα 98-101)
