Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε Στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία και Στρατηγική για τους λιμένες της ΕΕ με σκοπό την προώθηση της ανταγωνιστικότητας, της βιωσιμότητας, της απανθρακοποίησης, της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας στον ευρύτερο τομέα των πλωτών μεταφορών της ΕΕ. Οι Στρατηγικές επικεντρώνονται στους λιμένες, τη ναυτιλία και τη ναυπηγική βιομηχανία.
Η Ευρώπη είναι μια «πλωτή» ήπειρος, με τον μεγαλύτερο συλλογικό θαλάσσιο τομέα στον κόσμο. Ο ναυτιλιακός μεταποιητικός τομέας της κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως στη ναυπηγική βιομηχανία υψηλών προδιαγραφών και στις προηγμένες τεχνολογίες. Ο ναυτιλιακός τομέας είναι επίσης κορυφαίος πάροχος ναυτιλιακών υπηρεσιών παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας το έν τρίτον και πλέον της χωρητικότητας της παγκόσμιας ναυτιλίας σε όλα τα τμήματα της αγοράς.
Η Στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία της ΕΕ ενισχύει την απασχόληση, την καινοτομία και την παγκόσμια ηγετική θέση της ΕΕ στη ναυπηγική βιομηχανία και τη ναυτιλία.
Η Στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία της ΕΕ θα ενισχύσει την ηγετική θέση της Ευρώπης στον τομέα της ναυτιλίας με σειρά δράσεων, στις όποίες συμπεριλαμβάνεται η δρομολόγηση μιας συμμαχίας βιομηχανικών ναυτιλιακών αξιακών αλυσίδων της ΕΕ. Αποσκοπεί στην προώθηση της ναυπηγικής βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας, των σκαφών υποστήριξης της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, των υποβρύχιων δρόνων και του λιμενικού εξοπλισμού αιχμής. Μια εμβληματική πρόσκληση υποβολής προτάσεων Ε & Κ «Ναυπηγεία του μέλλοντος», στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», θα στηρίξει επίσης τη δοκιμή καινοτόμων λύσεων σε πραγματικό περιβάλλον ναυπηγείων, με στόχο την κλιμάκωση επιτυχημένων τεχνολογιών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για την προώθηση της ανταγωνιστικής ναυτιλίας, η Επιτροπή θα καθιερώσει διάλογο με τα κράτη μέλη για την προώθηση των σημαιών της ΕΕ και τον εξορθολογισμό των διοικητικών διατυπώσεων, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης για το ΣΕΔΕ της ΕΕ για τη ναυτιλία και την πρωτοβουλία FuelEU Maritime.
Η Στρατηγική θα μοχλεύσει τη δημόσια ζήτηση και χρηματοδότηση για την προώθηση ιδιωτικών επενδύσεων στην καινοτομία και την ψηφιοποίηση της ναυπηγικής βιομηχανίας της ΕΕ, καθώς και την ανανέωση και την απανθρακοποίηση, μεταξύ άλλων μέσω της συμπερίληψης στοχευμένων μη τιμολογιακών κριτηρίων στην επικείμενη αναθεώρηση των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις.
Η Στρατηγική διασφαλίζει θεμιτό παγκόσμιο ανταγωνισμό για τα ναυπηγεία και τους κατασκευαστές εξοπλισμού της ΕΕ, ο οποίος ενισχύεται μέσω της αυξημένης χρηματοδότησης των εξαγωγών και στοχευμένων εμπορικών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένου ενός πιθανού ειδικού ανά τομέα εργαλείου για τον κλάδο. Επιπλέον, αντικατοπτρίζει πλήρως τον χαρακτήρα διπλής χρήσης του κλάδου, ενσωματώνοντας μια ισχυρή στρατιωτική διάσταση, με ειδικές δράσεις, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης των ικανοτήτων ναυτιλιακής βιομηχανικής παραγωγής και της ανάπτυξης μηχανισμού στήριξης της κατασκευής πορθμείων διπλής χρήσης.
Τέλος, τα μέτρα της ενισχύουν τις δεξιότητες, την κατάρτιση και την ποιοτική απασχόληση σε ολόκληρο τον ναυτιλιακό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της επανειδίκευσης των εργαζομένων στη ναυπηγική βιομηχανία και των ναυτικών, προς υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και πράσινων επιχειρησιακών πρακτικών.
Στρατηγική της ΕΕ για τους λιμένες με σκοπό τη διασφάλιση ανταγωνιστικών, βιώσιμων και ασφαλών λιμένων
Οι λιμένες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας. Διευκολύνουν περίπου το 74 % του εξωτερικού εμπορίου, διακινώντας πάνω από 3,4 δισεκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων και σχεδόν 395 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως.
Οι λιμένες της ΕΕ εξελίσσονται ήδη πέρα από τους παραδοσιακούς τους ρόλους, λειτουργώντας ως κόμβοι για νέους συνεργατικούς σχηματισμούς βιομηχανίας και καινοτομίας. Διαδραματίζουν επίσης καίριο ρόλο στον ενεργειακό εφοδιασμό, την ασφάλεια, την άμυνα και τη γαλάζια οικονομία της ΕΕ.
Για να επιταχυνθεί αυτός ο μετασχηματισμός και να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική θέση των λιμένων της ΕΕ, η Επιτροπή θα προωθήσει την καινοτομία, την ψηφιοποίηση και την ενσωμάτωσή τους σε άλλες υποδομές μεταφορών, θα εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ξένη ιδιοκτησία των λιμένων της ΕΕ και για τη χρηματοδότηση και τις επενδύσεις της ΕΕ σε λιμένες τρίτων χωρών. Για την προώθηση της μετάβασης των λιμένων της ΕΕ σε καθαρές μορφές ενέργειας, η Στρατηγική παρουσιάζει μέτρα για την προώθηση του εξηλεκτρισμού και τη βελτίωση της σύνδεσης με το δίκτυο. Θα καθορίσει επίσης χάρτη πορείας για ανταγωνιστικούς μικρούς και μεσαίους λιμένες.
Οι λιμένες αποτελούν επίσης κρίσιμα σημεία εισόδου και εξόδου, γεγονός που τους καθιστά πρωταρχικούς στόχους για εξωτερικές απειλές και ομάδες οργανωμένου εγκλήματος. Αξιοποιώντας τη Συμμαχία Λιμένων της ΕΕ, η Επιτροπή θα διερευνήσει τρόπους ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η νομοθεσία για την ασφάλεια στη θάλασσα με σκοπό την πρόληψη της διακίνησης ναρκωτικών, την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αναδυόμενων απειλών και την ενίσχυση της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα προτείνει πλαίσια για τη διενέργεια ελέγχων ιστορικού των λιμενεργατών και για την αξιολόγηση των λιμένων τρίτων χωρών. Θα δημιουργηθεί ένα νέο φόρουμ για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των αρχών κυβερνοασφάλειας και των λιμενικών αρχών των κρατών μελών. Επιπλέον, θα διενεργηθεί εκτίμηση κινδύνων για την ασφάλεια σε επίπεδο ΕΕ, προς εντοπισμό των πλέον πιεστικών κινδύνων κυβερνοασφάλειας και μέτρων για τον μετριασμό τους.
Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των στρατηγικών, η Επιτροπή θα συστήσει υψηλού επιπέδου συμβούλιο ναυτιλιακών βιομηχανιών και λιμένων , υπό την προεδρία του αρμόδιου Επιτρόπου και των εκτελεστικών αντιπροέδρων.
Ιστορικό
Οι στρατηγικές ανακοινώθηκαν ως βασικές πρωτοβουλίες στην επιστολή ανάθεσης καθηκόντων του επιτρόπου Τζιτζικώστα και ως εμβληματικές δράσεις στο πλαίσιο της Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και του ευρωπαϊκού συμφώνου για τους ωκεανούς. Τον Ιούλιο του 2025 η Επιτροπή πραγματοποίησε δύο στρατηγικούς διαλόγους υψηλού επιπέδου με συμφεροντούχους του κλάδου για να συζητήσει τις προσδοκίες για τις στρατηγικές. Ομοίως, οι διάλογοι συμφεροντούχων με τους Ευρωπαίους διευθύνοντες συμβούλους λιμένων τον Μάιο του 2025 και με τους υπεύθυνους ασφάλειας των λιμένων τον Νοέμβριο του 2025 τροφοδότησαν με στοιχεία τη διαδικασία εκπόνησης των στρατηγικών.
Για περισσότερες πληροφορίες
Ανακοίνωση — Στρατηγική της ΕΕ για τους λιμένες
Ανακοίνωση – Στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία της ΕΕ
Ερωτήσεις και απαντήσεις — Στρατηγικές της ΕΕ για τους λιμένες και για τη ναυτιλιακή βιομηχανία
Ενημερωτικό δελτίο — Στρατηγική της ΕΕ για τους λιμένες
Ενημερωτικό δελτίο — Στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία της ΕΕ
Άρθρο — Στρατηγική της ΕΕ για τους λιμένες
Άρθρο — Στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία της ΕΕ
Ιστοσελίδα — Στρατηγικές της ΕΕ για τους λιμένες και για τη ναυτιλιακή βιομηχανία
