Κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας απόδημου Ελληνισμού - Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικρατείας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές»
Με το υπόψη σχέδιο νόμου, προβλέπονται τα ακόλουθα:
I. ΜΕΡΟΣ Α’
Προσδιορίζονται ο σκοπός και το αντικείμενο των προτεινόμενων ρυθμίσεων, που συνίστανται στον ορισμό εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 54 του Συντάγματος. Προς τούτο, επέρχονται τροποποιήσεις στην κείμενη εκλογική νομοθεσία και ειδικότερα:
1. Τροποποιείται το π.δ. 26/2012 για την εκλογή των βουλευτών και οι κυριότερες μεταβολές εστιάζονται στα ακόλουθα σημεία:
α. Δημιουργείται εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού στην οποία εκλέγονται τρεις βουλευτές, ενώ παράλληλα, μειώνεται, σε δώδεκα από δεκαπέντε, ο αριθμός των βουλευτών που εκλέγονται ενιαία, σε ολόκληρη την Επικράτεια.
β. Συντέμνονται τα χρονικά διαστήματα σχετικά με τη(ν):
- κατάρτιση και υποβολή των συνδυασμών από κάθε κόμμα, συνασπισμό συνεργαζόμενων κομμάτων και συνδυασμό ανεξάρτητων υποψηφίων,
- ανακήρυξη των εκλογικών συνδυασμών από το αρμόδιο Τμήμα του Άρειου Πάγου,
- γνωστοποίηση του ονόματος και του εμβλήματος των κομμάτων.
γ. Ορίζεται ότι, η υποχρέωση ποσόστωσης φύλου δεν ισχύει για τους υποψήφιους της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. (Κατά τα ισχυοντα, δεν ισχύει για το ψηφοδέλτιο Επικρατείας.)
δ. Τίθεται ειδική πρόβλεψη για την υποβολή υποψηφιότητας στην εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού και καταργείται η πρόβλεψη σχετικά με την υποχρέωση τουλάχιστον το ένα πέμπτο (1/5) των υποψηφίων για το ψηφοδέλτιο Επικρατείας να προέρχεται από εγγεγραμμένους των ειδικών εκλογικών καταλόγων εξωτερικού.
ε. Επανακαθορίζεται η διαδικασία ανακήρυξης συνδυασμών και υποψήφιων βουλευτών, καθώς και το περιεχόμενο των ψηφοδελτίων της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρα 1 - 10)
2. Προσδιορίζεται το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των εκλογικών δαπανών για κάθε υποψήφιο βουλευτή της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού στις βουλευτικές εκλογές (άρθρο 10 του π.δ. 15/2022). (άρθρο 11)
II. ΜΕΡΟΣ Β’
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις τροποποιείται η κείμενη νομοθεσία που αναφέρεται στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος των εκλογέων που βρίσκονται έξω από την ελληνική επικράτεια. Ειδικότερα:
1. Τροποποιείται ο ν.4648/2019 και μεταξύ άλλων:
α. Παρέχεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος των προαναφερόμενων εκλογέων και με επιστολική ψήφο στις βουλευτικές εκλογές. (Κατά τα ισχύοντα, η σχετική ψηφοφορία διεξάγεται με αυτοπρόσωπη παρουσία σε ειδικά εκλογικά τμήματα του εξωτερικού.)
β. Καθορίζεται ανάλογα η σχετική διαδικασία για την εγγραφή των εκλογέων στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού που καταρτίζονται προς τούτο.
γ. Αναβαθμίζεται η ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή που λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών για την εγγραφή, τη μεταβολή στοιχείων και τη διαγραφή από τον ειδικό εκλογικό κατάλογο εκλογέων εξωτερικού, η οποία είναι προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr).
- Ρυθμίζονται εκ νέου θέματα σχετικά με τη διαδικασία πρόσβασης στην εν λόγω ειδική εφαρμογή με διασφάλιση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των προαναφερόμενων φυσικών προσώπων.
- Επανακαθορίζονται οι κυρώσεις που επιβάλλονται (ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή) σε όποιον, χωρίς δικαίωμα, αποκτά πρόσβαση στην ειδική εφαρμογή για κακόβουλη χρήση αυτής.
- Παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τον καθορισμό των πόλεων και χωρών όπου μπορούν να συσταθούν εκλογικά τμήματα και να επιλεγούν από τους εκλογείς ως επιθυμητοί τόποι ψηφοφορίας με αυτοπρόσωπη παρουσία.
δ. Επαναπροσδιορίζεται ο ελάχιστος αριθμός των εκλογέων σε κάθε εκλογικό τμήμα και ρυθμίζονται λοιπά θέματα σχετικά με τα καταστήματα ψηφοφορίας και την κατανομή των εκλογέων. (άρθρα 13-20)
2. Τροποποιείται ο ν.5083/2024 αναφορικά με την αναλογική εφαρμογή των ισχυουσών διατάξεων για τη διευκόλυνση των εκλογέων μέσω επιστολικής ψηφοφορίας στην εκλογή ευρωβουλευτών και για την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο στις βουλευτικές εκλογές από εκλογείς εκτός επικρατείας.
Μεταξύ άλλων:
α. Συντέμνεται το χρονικό διάστημα αποστολής των ειδικών φακέλων ψηφοφορίας σε εκλογείς εκτός επικρατείας, η αποστολή των οποίων πραγματοποιείται μόνο στους εκλογείς εκτός επικρατείας που είναι εγγεγραμμένοι στους ειδικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου.
β. Ρυθμίζονται επιμέρους ζητήματα αναφορικά με τη διενέργεια των εκλογών και την έκδοση των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Αναφορικά με την κατανομή των εδρών στην εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού, προβλέπεται η αναλογική εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν για τις λοιπές εκλογικές περιφέρειες της χώρας.
3. Περιλαμβάνονται οι καταργούμενες διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας και προσδιορίζεται η έναρξη ισχύος των προτεινόμενων διατάξεων, κατά τα ειδικώς προβλεπόμενα. (άρθρα 12, 24 - 26)
