Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την προστασία του χαλυβουργικού τομέα της ΕΕ από τις αθέμιτες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, ένα ζωτικής σημασίας βήμα προς τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας στρατηγικής σημασίας βιομηχανίας.
Υλοποιώντας τις δεσμεύσεις που ορίζονται στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για τον χάλυβα και τα μέταλλα, η πρόταση διατηρεί την αρχή του ανοικτού εμπορίου και ενισχύει τη συνεργασία με παγκόσμιους εταίρους για την αντιμετώπιση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, με τους εξής τρόπους:
• περιορισμός του όγκου των αδασμολόγητων εισαγωγών σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως (μείωση κατά 47 % σε σύγκριση με τις ποσοστώσεις χάλυβα του 2024),
• διπλασιασμός του επιπέδου του δασμού εκτός ποσόστωσης στο 50 % (σε σύγκριση με το 25 % στο πλαίσιο του μέτρου διασφάλισης) και
• ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας των αγορών χάλυβα με την εισαγωγή απαίτησης τήγματος και χυσίματος για την πρόληψη της καταστρατήγησης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Ένας ισχυρός, απαλλαγμένος από ανθρακούχες εκπομπές τομέας χάλυβα είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα βλάπτει τη βιομηχανία μας. Πρέπει να δράσουμε τώρα - παροτρύνω το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να προχωρήσουν γρήγορα. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τη βιομηχανία για την προστασία και τη δημιουργία καλών θέσεων εργασίας, καθώς και με τα κράτη μέλη και τους παγκόσμιους εταίρους —μεταξύ άλλων σε επίπεδο ΠΟΕ— για την εξεύρεση μακροπρόθεσμων λύσεων στις κοινές προκλήσεις.»
Η πρόταση θα αντικαταστήσει το μέτρο διασφάλισης για τον χάλυβα που πρόκειται να λήξει τον Ιούνιο του 2026. Ανταποκρίνεται στην έκκληση των εργαζομένων της ΕΕ, της βιομηχανίας, αρκετών κρατών μελών, βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ενδιαφερόμενων μερών να προσφέρουν ισχυρή και μόνιμη προστασία στη χαλυβουργία της ΕΕ, με σκοπό τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας στην ΕΕ και τη στήριξη του τομέα στις προσπάθειές του για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα που απαιτεί ισχυρή, γνήσια και κοινή δράση από όλους τους εταίρους. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ηγείται των διεθνών εργασιών για την εξεύρεση συλλογικών λύσεων με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του παγκόσμιου φόρουμ για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα. Με το προτεινόμενο μέτρο, η Επιτροπή καλεί τις χώρες που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις να συνεργαστούν με σκοπό την οριοθέτηση των οικονομιών τους από την παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα τις αλυσίδες εφοδιασμού και αυξάνοντας την αμοιβαία πρόσβαση στην αγορά.
Το προτεινόμενο μέτρο συμμορφώνεται πλήρως με τους κανόνες του ΠΟΕ. Μόλις λάβει εντολή από το Συμβούλιο, η Επιτροπή θα συνεργαστεί ταχέως με τους επηρεαζόμενους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ όσον αφορά την εν λόγω αλλαγή στους δασμούς της ΕΕ στο πλαίσιο του ΠΟΕ, με σκοπό να τους προσφέρει ειδικές ανά χώρα κατανομές.
Λόγω της στενής και μοναδικής ενσωμάτωσης στην εσωτερική αγορά της ΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, οι εξαγωγές από τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν δεν θα υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις ή δασμούς. Ξεχωριστά, τα συμφέροντα υποψήφιας χώρας που αντιμετωπίζει εξαιρετική και άμεση κατάσταση ασφάλειας, όπως η Ουκρανία, θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις κατανομές ποσοστώσεων, χωρίς να υπονομεύεται η αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Επόμενα βήματα
Η πρόταση της Επιτροπής θα υπόκειται πλέον στη συνήθη νομοθετική διαδικασία και, ως εκ τούτου, εναπόκειται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να συμφωνήσουν επί του τελικού κανονισμού.
Η απόφαση του Συμβουλίου για την έγκριση της έναρξης διαπραγματεύσεων θα χρειαστεί ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο για να εκδοθεί.
Μόλις εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, το μέτρο θα αντικαταστήσει τη διασφάλιση της ΕΕ για τον χάλυβα, όταν λήξει τον Ιούνιο του 2026. Με τη σημερινή της κατάθεση, η Επιτροπή επιθυμεί να διασφαλίσει την αδιάλειπτη προστασία του χαλυβουργικού τομέα της ΕΕ.
Ιστορικό
Ο χάλυβας αποτελεί βασικό υλικό για την οικονομία της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την πράσινη μετάβασή της, λόγω της χρήσης του σε πληθώρα στρατηγικά σημαντικών τομέων, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας. Η χαλυβουργία της ΕΕ είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός χάλυβα στον κόσμο. Απασχολεί άμεσα περίπου 300.000 άτομα και στηρίζει έμμεσα περίπου 2,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, με εγκαταστάσεις παραγωγής χάλυβα σε περισσότερα από 20 κράτη μέλη της ΕΕ. Οι χαλυβουργικές μονάδες στηρίζουν πολλές περιφερειακές οικονομίες, υπογραμμίζοντας την κοινωνικοοικονομική και πολιτική σημασία τους.
Η χαλυβουργία της ΕΕ αντιμετωπίζει επί του παρόντος σημαντική πίεση από τα μη βιώσιμα επίπεδα παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η οποία είναι υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης χάλυβα της ΕΕ (επί του παρόντος 620 εκατομμύρια τόνοι και προβλέπεται να αυξηθεί σε 721 εκατομμύρια τόνους έως το 2027). Αυτή η αυξανόμενη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, η αύξηση των εισαγωγών χάλυβα και το κλείσιμο αγορών τρίτων χωρών αυξάνουν τις εσωτερικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χαλυβουργία της ΕΕ. Σε αυτά περιλαμβάνονται η αύξηση των περιοριστικών για το εμπόριο μέτρων σε τρίτες χώρες, το υψηλό κόστος ενέργειας και κατασκευής στην ΕΕ και η χαμηλότερη εσωτερική ζήτηση. Οι προκλήσεις αυτές αποδυναμώνουν αδικαιολόγητα την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της ΕΕ σε μια παγκόσμια αγορά, υπονομεύοντας την ικανότητα της βιομηχανίας να επενδύει κυρίως στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και απειλώντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της.
Η χαλυβουργία της ΕΕ είναι η μόνη σημαντική περιοχή που έχει χάσει περίπου 65 εκατομμύρια τόνους παραγωγικής ικανότητας από το 2007. Το 2024, το ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας ανήλθε στο 67 % [τα υγιή ποσοστά είναι περίπου 80 %] και περίπου 9 000-100.000 θέσεις εργασίας χάθηκαν από το 2007. Ο τομέας κατέγραψε πρωτοφανείς ζημίες το 2024.
Υπό το πρίσμα αυτών των κρίσιμων προκλήσεων, η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προετοιμάσει ένα νέο μέτρο για τον χάλυβα στο σχέδιο δράσης της για τον χάλυβα και τα μέταλλα (SMAP) του Μαρτίου 2025, με την πρόεδρο φον ντερ Λάιεν να επαναλαμβάνει τη δέσμευση της ΕΕ για την προστασία της χαλυβουργίας της στην ομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (SOTEU).
Το προτεινόμενο μέτρο βασίζεται σε οικονομική ανάλυση, συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης των δυνητικών επιπτώσεων των διαφόρων επιλογών, καθώς και σε πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν μέσω στοχευμένης διαβούλευσης με τους τομεακούς ενδιαφερόμενους φορείς, η οποία πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Πολλοί από τους 500 και πλέον απαντήσαντες, τόσο σε ολόκληρη τη βιομηχανία (παραγωγούς και χρήστες) όσο και σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, τάχθηκαν σθεναρά υπέρ ενός μέτρου που μειώνει σημαντικά τον όγκο των δασμολογικών ποσοστώσεων για τον χάλυβα που ισχύουν για όλες τις χώρες καταγωγής, με υψηλό επίπεδο δασμού εκτός ποσόστωσης, το οποίο θεωρούν αναγκαίο για τη διατήρηση μιας ισχυρής και βιώσιμης χαλυβουργίας στην ΕΕ. Η οικονομική ανάλυση και η σύνοψη των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη παρουσιάζονται σε έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την πρόταση.
Για περισσότερες πληροφορίες
Προτεινόμενο μέτρο για τον χάλυβα
Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής
Σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων
