Οι διατάξεις του Π.Δ. 88/1999-Ελάχιστες προδιαγραφές για την οργάνωση του χρόνου εργασίας σε συμμόρφωση με την οδηγία 93/104/ΕΚ, που αφορά ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας τροποποιήθηκαν με το άρθρο 56 του Ν.4808/21 για το διάλειμμα των εργαζομένων και προβλέπεται πλέον ότι « Όταν ο χρόνος ημερήσιας εργασίας υπερβαίνει τις τέσσερις (4) συνεχόμενες ώρες, χορηγείται διάλειμμα κατ’ ελάχιστον δεκαπέντε (15) λεπτών και κατά μέγιστον τριάντα (30) λεπτών, κατά τη διάρκεια του οποίου οι εργαζόμενοι δικαιούνται να απομακρυνθούν από τη θέση εργασίας τους.
Το διάλειμμα αυτό δεν αποτελεί χρόνο εργασίας και δεν επιτρέπεται να χορηγείται συνεχόμενο με την έναρξη ή τη λήξη της ημερήσιας εργασίας».
Συγκεκριμένα στο άρθρο 56 του Ν.4808/2021 προβλέπεται ότι «όταν ο χρόνος ημερήσιας εργασίας υπερβαίνει τις τέσσερις (4) ώρες, πρέπει να χορηγείται διάλειμμα τουλάχιστον 15 λεπτών και μέχρι 30 λεπτά , κατά τη διάρκεια του οποίου οι εργαζόμενοι δικαιούνται να απομακρυνθούν από τη θέση εργασίας τους.
Τα διαλείμματα αυτά δεν επιτρέπεται να χορηγούνται συνεχόμενα με την έναρξη ή τη λήξη της ημερήσιας εργασίας.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες του διαλείμματος και ιδίως, η διάρκεια και οι όροι χορήγησής του, εφόσον δεν ρυθμίζονται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή από την κείμενη νομοθεσία, καθορίζονται στο επίπεδο της επιχείρησης στα πλαίσια της διαβούλευσης μεταξύ του εργοδότη και των εκπροσώπων των εργαζομένων [ν. 1264/1982 «Για τον εκδημοκρατισμό του Συνδικαλιστικού Κινήματος και την κατοχύρωση των συνδικαλιστικών ελευθεριών των εργαζομένων» (Α’ 79)] ή των εκπροσώπων τους για θέματα υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων [άρθρα 2 (παράγραφος 4) και 10 του π.δ. 17/1996] και σύμφωνα με την γραπτή εκτίμηση κινδύνου [άρθρο 8 (παράγραφος 1) του π.δ. 17/1996), στην οποία θα πρέπει να εκτιμώνται και οι κίνδυνοι που συνδέονται με την οργάνωση του χρόνου εργασίας.».
Με την διευκρινιστική εγκύκλιο του Υπ. Εργασίας 64597/21 τονίζεται ότι : «τίθεται και ανώτατο όριο διαλείμματος, το οποίο φτάνει τα τριάντα (30) λεπτά ημερησίως. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται πλέον καταχρηστικές πρακτικές που ίσχυαν κατά το παρελθόν όπως η χορήγηση μεγάλης διάρκειας διαλείμματος [π.χ. μια (1) ώρα ημερησίως], με αντίστοιχη επιμήκυνση του χρόνου εργασίας με τις ίδιες απολαβές. Παράλληλα διασαφηνίζεται ότι ο χρόνος του διαλείμματος δεν αποτελεί χρόνο εργασίας.»
Ο χρόνος διαλείμματος, λοιπόν, δεν είναι εντός του ωραρίου και δεν αμείβεται, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί κάτι τέτοιο στην ατομική σύμβαση εργασίας ή εάν αυτό προβλέπεται από την ΣΣΕ ή ΔΑ σύμφωνα με την οποία αμείβεται ο εργαζόμενος και εφόσον αυτή ισχύει.
Σαν παράδειγμα ΣΣΕ, που προβλέπει ότι το διάλειμμα θεωρείται χρόνος εργασίας και αμείβεται είναι εκείνη των Τουριστικών και επισιτιστικών καταστημάτων (ΠΚ.14/2021) η οποία στο άρθρο 5 αναφέρει ότι το διάλειμμα που λαμβάνεται για ανάπαυση και φαγητό θα χορηγείται μέσα στον εργάσιμο χρόνο, λαμβάνοντας όμως υπόψη για τη συγκεκριμένη ώρα πραγματοποίησης του τις ανάγκες της επιχείρησης..
Επίσης με τον Ν.4808/21 ορίστηκε ότι εργαζόμενοι, που απασχολούνται κατά πλήρες ημερήσιο, αλλά διακεκομμένο ωράριο για όλες ή μερικές ημέρες της εβδομάδας, δικαιούνται αναπαύσεως, ενδιαμέσως μεταξύ των τμημάτων του ωραρίου τους, που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τρεις (3) ώρες.
Παράλληλα με τον Ν.4808/21 προβλέπεται η δυνατότητα κατόπιν διαβούλευσης μεταξύ εργοδότη και των εκπροσώπων των εργαζομένων να ρυθμίζονται στην επιχείρηση οι τεχνικές λεπτομέρειες χορήγησης του διαλείμματος και της διάρκειας του ανάλογα με το αντικείμενο δραστηριότητας στην επιχείρηση και να καθιερώνεται ακόμα και ευνοϊκότερη ρύθμιση για το διάλειμμα. Δηλαδή σε επιχειρήσεις που λόγο της φύσης και της έντασης εργασίας απαιτείται χορήγηση διαλείμματος μεγαλύτερης των τριάντα (30) λεπτών. Στη διαβούλευση εκτιμώνται οι κίνδυνοι που συνδέονται με την οργάνωση του χρόνου εργασίας και λαμβάνονται υπ' όψη στη σχετική γραπτή εκτίμηση κινδύνου που άπτεται της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων (ΠΔ.17/1996).
Επιπροσθέτως, επισημαίνεται ρητώς ότι σε περιπτώσεις επιχειρήσεων, στις οποίες λόγω της φύσης και της έντασης της εργασίας απαιτείται η χορήγηση διαλείμματος μεγαλύτερης διάρκειας των τριάντα (30) λεπτών, αυτή είναι δυνατή στο πλαίσιο της διαβούλευσης, μεταξύ του εργοδότη και των εκπροσώπων των εργαζομένων σύμφωνα με τα ανωτέρω, συνεκτιμώντας σε κάθε περίπτωση τη σχετική γραπτή εκτίμηση κινδύνου.
Σε περίπτωση που στην επιχείρηση δεν υπάρχει σωματείο ή εκπρόσωποι των εργαζομένων με συμφωνία εργοδότη με τον εργαζόμενο που καταγράφεται στην ατομική σύμβαση εργασίας (ΠΔ. 156/94) μπορεί να καθορίζονται ευνοϊκότεροι για τον εργαζόμενο όροι.
Από την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 56, Ν.4808/2021 παύουν να ισχύουν όροι συμβάσεων εργασίας, οι οποίοι ρύθμιζαν με δυσμενέστερο τρόπο τη χορήγηση του διαλείμματος από τους εργοδότες στους εργαζομένους τους.
Συντακτική Ομάδα Oenet
