βλ. επίσης:
Η νόμιμη συμπλήρωση του νέου βιβλίου ωραρίου - υπερωριών - Οδηγίες για την ορθή τήρηση του βιβλίου τροποποίησης ωραρίου
Με το άρθρο 14 παρ.2 του Ν.4225/2014 καθιερώθηκε το ειδικό βιβλίο τροποποίησης ωραρίου και υπερωριών. Το ειδικό βιβλίο περιέχει συγκεκριμένες στήλες ,οι οποίες συμπληρώνονται από τον εργοδότη όταν υπάρχει αλλαγή- τροποποίηση του ωραρίου ή όταν πραγματοποιείται υπερωρία. Το βιβλίο πρέπει να τηρείται στον χώρο εργασίας, να διατηρείται από τον εργοδότη επί μία πενταετία από την συμπλήρωση του και να τίθεται στη διάθεση των ελεγκτικών οργάνων οσάκις ζητείται.
Με την Υ.Α 8422/20/2014 Υπ. και Υφ.Εργασίας, η παράβαση της μη επίδειξης του ανωτέρω ειδικού βιβλίου εντάχθηκε στις ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας και κατά συνέπεια επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται από το άρθρο 2 της Υ.Α 27397/122/19-8-2013 Υπ. και Υφ. Εργασίας (εξουσιοδότηση του εδαφ. β της παρ. 4 και της παρ. 7, του άρθρου 24 Ν.3996/2011, όπως ισχύει), κατά δέσμια αρμοδιότητα του επιθεωρητή εργασίας που διενεργεί τον έλεγχο.
Η εν λόγω Υ.Α για τη μη επίδειξη του ειδικού βιβλίου προβλέπει πρόστιμα
1. Για επιχείρηση- εργοδότη που απασχολεί αριθμό εργαζομένων από 1 έως 10, 300 ευρώ.
2. Για επιχείρηση – εργοδότη που απασχολεί αριθμό εργαζομένων από 11 έως 50, 1000 ευρώ.
3. Για επιχείρηση – εργοδότη που απασχολεί αριθμό εργαζομένων από 51 έως 150, 2000 ευρώ.
4. Για επιχείρηση- εργοδότη που απασχολεί αριθμό εργαζομένων από 151 έως 250, 3000 ευρώ.
5. Για επιχείρηση –εργοδότη που απασχολεί αριθμό εργαζομένων από 251 και άνω ,5000 ευρώ.
Για τις επιχειρήσεις/εργοδότες, με παραρτήματα, υποκαταστήματα ή χωριστές εγκαταστάσεις, λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των εργαζομένων, στον τόπο διενέργειας του ελέγχου.
Όπως ρητά διατυπώνεται στη διάταξη του άρθρου 14 του Ν.4225/2014, αν διαπιστωθεί ότι έχει επέλθει τροποποίηση ωραρίου εργασίας εργαζόμενου ή ότι εργαζόμενος απασχολείται υπερωριακώς χωρίς η τροποποίηση αυτή ή η υπερωριακή απασχόληση να έχουν καταχωρηθεί στο ειδικό βιβλίο, επιβάλλονται σε βάρος του εργοδότη, κυρώσεις σύμφωνα με τα άρθρα 24 και 28 του Ν.3996/2011, όπως ισχύουν.
Κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του χρόνου εργασίας, καθώς και η υπερωριακή απασχόληση εργαζόμενου είναι νόμιμες μόνον εφόσον καταγραφούν στο ειδικό βιβλίο τροποποίησης ωραρίου εργασίας και υπερωριών.
Η ανωτέρω διάταξη όσο αφορά την τροποποίηση του ωραρίου εργασίας, αποτελεί εξέλιξη της αρχικής διατάξεως του άρθρου 16 παρ.5 του Ν.2874/2000.Στη συνέχεια ίσχυσαν οι διατάξεις του άρθρου 68 παρ.5 του Ν.3518/2006, του άρθρου 10 του Ν.3846/2010, του άρθρου 30 παρ.4 του Ν.3996/2011,της ΥΠΟΠΑΡ.ΙΑ13 του Ν.4093/2012. Υπενθυμίζουμε και την παρ.4 του άρθρου 16 του Ν.2874/2000 σύμφωνα με την οποία ο πίνακας προσωπικού και ωρών εργασίας θα πρέπει να είναι αναρτημένος σε εμφανές σημείο του τόπου εργασίας (υποχρέωση του εργοδότη).
Όσο αφορά τις υπερωρίες η ανωτέρω διάταξη, ενσωμάτωσε την υποχρέωση τήρησης του βιβλίου υπερωριών αρχικά σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 1 του Π.Δ 27.6/4-7-1932 όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 παρ.1 του Ν.Δ 515/1970. Στη συνέχεια ίσχυσαν και οι διατάξεις του άρθρου 13 του Ν. 3846/2010(επέκταση της υποχρέωσης τήρησης του βιβλίου για όλες τις επιχειρήσεις και εργασίες),και η διάταξη του άρθρου 80 του Ν.4144/2013.
Όπως προκύπτει πλέον , ή τήρηση και αναγραφή των υπερωριών στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 14 του Ν.4225/2014 αποτελεί την μοναδική διαδικαστική υποχρέωση του εργοδότη, προκειμένου να καταστήσει νόμιμες της πραγματοποιούμενες υπερωρίες καθόσον καταργήθηκε η προηγούμενη αναγγελία ή η έκδοση σχετικής άδειας από τις υπηρεσίες του ΣΕΠΕ. Η μη επίδειξη ή μη τήρηση του ειδικού βιβλίου στην ουσία υποκαθιστά τις παραβάσεις των προηγούμενων διατάξεων περί μη αναγγελίας υπερωριών, υπερωριακής εργασίας χωρίς άδεια και υπερωριακής απασχόλησης χωρίς τήρηση του βιβλίου υπερωριών.
Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα η τήρηση αλλά και η επίδειξη κατά τον έλεγχο του ειδικού βιβλίου τροποποίησης ωραρίου και υπερωριών , αποτελεί αυτοτελή προϋπόθεση νομιμότητας τόσο της ορθότητας και ακρίβειας των αναγραφομένων στοιχείων του πίνακα προσωπικού ως προς τον χρόνο εργασίας όσο και της τήρησης των διατάξεων περί χρονικών ορίων εργασίας και αναπαύσεων των μισθωτών.
Σκοπός της διάταξης του άρθρου 14 του Ν.4225/2014 είναι δηλαδή, η τυπική νομιμοποίηση της απασχόλησης και η διευκόλυνση του ελέγχου από τα όργανα του ΣΕΠΕ, ώστε να μην υπάρχει κατά τον έλεγχο εργαζόμενος για την απασχόληση του οποίου δεν έχει γίνει σχετική γνωστοποίηση στην υπηρεσία του ΣΕΠΕ.
Επομένως στην περίπτωση που κατά τον επιτόπιο έλεγχο, διαπιστώνεται απασχόληση μισθωτού σε διαφορετικά χρονικά όρια από τα δηλωμένα (ώρες – ημέρες εργασίας), ή πραγματοποίηση υπερωρίας, χωρίς να καταγράφονται στις αντίστοιχες στήλες του ειδικού βιβλίου ή χωρίς να τηρείται το ειδικό βιβλίο ή δίχως να επιδειχθεί αυτό, τότε επιβάλλονται( σωρευτικά στην περίπτωση της μη επίδειξης του βιβλίου, εκτός των κυρώσεων κατά δέσμια αρμοδιότητα ), διοικητικές κυρώσεις σε συνδυασμό με την διάταξη του άρθρου 16 παρ. 2 του Ν. 2874/2000, καθώς και των διατάξεων περί χρονικών ορίων εργασίας και αναπαύσεων μισθωτών κατά περίπτωση, στα πλαίσια του άρθρου 24 του Ν.3996/2011 (παρ.1 και 3) όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 23 του Ν.4144/2013, και κατόπιν κλήσης για άσκηση του δικαιώματος ακρόασης του διοικούμενου. Το ύψος του προστίμου υπολογίζεται σύμφωνα με την Υ.Α 2063/Δ1632/2011 Υπ.Εργασίας .
Οι ανωτέρω παραβάσεις χαρακτηρίζονται ως πολύ υψηλής σημασίας (31 έως 40 μόρια- πίνακας 1 της Υ.Α), και η χαμηλότερη κλίμακα προστίμου αντιστοιχεί στο κλιμάκιο 3001 ευρώ έως 6000 ευρώ (πίνακας 3 της Υ.Α).
Λαμβάνοντας υπόψη και τις άλλες παραμέτρους της εν λόγω Υ.Α, το ύψος του προστίμου αυξάνεται έως το ποσό των 50.000 ευρώ.
Εύκολα μπορεί να παρατηρήσει κανείς ότι το ύψος των προστίμων αυτών , είναι αισθητά ανώτερο από αυτά που περιλαμβάνονται στο άρθρο 2 της Υ.Α 27397/122/19-8-2013 (επιβολή κυρώσεων για τις ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις).
Η επιβολή των αυστηρών διοικητικών κυρώσεων είναι προς την κατεύθυνση που θέτει η Αιτιολογική Έκθεση της ανωτέρω διάταξης, που είναι η ενίσχυση και θωράκιση των ελεγκτικών μηχανισμών στο έργο τους για την καταπολέμηση της παράνομης και αδήλωτης εργασίας και να μην υπάρχει δυνατότητα αναίρεσης των ουσιαστικών ελέγχων και της επιβολής των κυρώσεων εκ μέρους των Επιθεωρητών Εργασίας.
ΑΘΗΝΑ 07-04-2014
ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΡΑΪΑΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ
