Στην Ελλάδα εισήχθη για πρώτη φορά το 2006 με την Εγκύκλιο του Πρωθυπουργού Υ6/2006 και στη συνέχεια θεσμοθετήθηκε με το ν. 4048/2012. Ωστόσο, το γεγονός πως αποτελούσε ένα εκ των πολλών συνοδευτικών κειμένων ενός νομοσχεδίου στη Βουλή, δεν διευκόλυνε την ουσιαστική εφαρμογή του συγκεκριμένου εργαλείου στο ελληνικό νομοθετικό περιβάλλον. Η έλλειψη ενός αποτελεσματικού μηχανισμού ελέγχου της ποιότητας της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας κατέστησε τη συμπλήρωση της σχετικής έκθεσης, συνήθως μια τυπική διαδικασία, στην καλύτερη περίπτωση μια απλή παράφραση της αιτιολογικής έκθεσης.
Επιδίωξη του ν. 4622/2019 είναι να θεραπεύσει την παθογένεια αυτή θεσμοθετώντας μια συνεκτική Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης, η οποία ενσωματώνει τόσο όλες τις επιμέρους εκθέσεις που ήδη προβλέπονταν – αιτιολογική έκθεση, εκθέσεις του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, έκθεση γενικών συνεπειών, έκθεση διαβούλευσης – όσο και δύο νέες εκθέσεις θεμελιώδους σημασίας: την έκθεση νομιμότητας που εξετάζει τη συμβατότητα των προτεινόμενων διατάξεων με υπερνομοθετικούς κανόνες δικαίου και την έκθεση εφαρμογής που προσδιορίζει σαφώς τα διοικητικά όργανα που είναι αρμόδια για την εφαρμογή των εισαγόμενων ρυθμίσεων, καθώς και το χρονοδιάγραμμα έκδοσης των προβλεπόμενων κανονιστικών πράξεων. Περαιτέρω, η Γενική Γραμματεία Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων της Προεδρίας της Κυβέρνησης, ως η αρμόδια υπηρεσία για τον αποτελεσματικό συντονισμό και την εφαρμογή της ρυθμιστικής διακυβέρνησης, καθώς και η Επιτροπή Αξιολόγησης Ποιότητας της Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας, ως ένα ανεξάρτητο, διεπιστημονικό, γνωμοδοτικό όργανο, διασφαλίζουν τόσο την πληρότητα όσο και την ποιότητα της Ανάλυσης.
Το παρόν Εγχειρίδιο αποτελεί βασικό συστατικό στοιχείο της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας (άρ. 57-64 ν. 4622/2019), σύμφωνα με τις αρχές της καλής νομοθέτησης, όπως εισάγονται με τα άρθρα 57 και 58 του ν. 4622/2019 για το «Επιτελικό Κράτος» και εξειδικεύονται στο Εγχειρίδιο Νομοπαρασκευαστικής Μεθοδολογίας της Γενικής Γραμματείας Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων. Στο πλαίσιο της αναμόρφωσης της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας, το ανά χείρας Εγχειρίδιο αποσκοπεί να επιτύχει δύο στόχους. Αφενός, να παραδώσει στη Διοίκηση ένα απλό και κατανοητό Υπόδειγμα Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης και, αφετέρου, να την προμηθεύσει με έναν επαρκή Οδηγό Συμπλήρωσης του Υποδείγματος αυτού. Υπόδειγμα και Οδηγός Συμπλήρωσης συγκροτούν από κοινού το ανά χείρας «Εγχειρίδιο Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης». H συμπλήρωση της Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης δεν γίνεται στο κενό, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη το Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής, που εγκρίνεται από το τακτικό Υπουργικό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου κάθε έτους.
Το παρόν Εγχειρίδιο έχει ειδικότερα ως αντικείμενο την εφαρμογή του άρθρου 62 του ν. 4622/2019 για το «Επιτελικό Κράτος» που προβλέπει ρητά ότι κάθε σχέδιο νόμου, προσθήκη ή τροπολογία, καθώς και κανονιστική απόφαση μείζονος οικονομικής ή κοινωνικής σημασίας, οφείλει να συνοδεύεται από αντίστοιχη «Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης». Συγκεκριμένα, το Εγχειρίδιο διακρίνεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος αποτελεί έναν Οδηγό Συμπλήρωσης των οκτώ ενοτήτων της Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης, με τον οποίο παρέχονται οδηγίες για τη συμπλήρωση του περιεχομένου. Το δεύτερο μέρος συνιστά το Υπόδειγμα της Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης, το οποίο περιλαμβάνει αναλυτικά τις ενότητες από τις οποίες απαρτίζεται βάσει του νόμου. Όλοι οι εμπλεκόμενοι στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία, που κατά τεκμήριο γνωρίζουν καλύτερα τον σκοπό της αξιολογούμενης ρύθμισης, δεσμεύονται από το παρόν και οφείλουν να ακολουθούν τις κατευθύνσεις και οδηγίες που παρατίθενται σε αυτό κατά τη σύνταξη της Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης, προς όφελος όλων. Γι’ αυτό και η προσδοκία ότι η Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης θα εκπονείται με επαγγελματισμό και ευσυνειδησία είναι, εκτός από εύλογη, επιπλέον και αναγκαία, τόσο για νομικούς, όσο και για ουσιαστικούς λόγους.
