Η απόφαση της Επιτροπής ενέχει πλήθος προδήλων σφαλμάτων εκτίμησης Μεταξύ 2009 και 2010, το Instituto Valenciano de Finanzas (IVF) – χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της Generalitat Valenciana (Κυβέρνησης της Αυτόνομης Περιφέρειας της Βαλένθια, Ισπανία) – χορήγησε πλείονες εγγυήσεις σε ενώσεις που συνδέονται με τρεις ισπανικούς επαγγελματικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους της Comunitat Valenciana (Αυτόνομης Περιφέρειας της Βαλένθια), και συγκεκριμένα με τους συλλόγους Valencia CF, Hércules CF και Elche CF. Προορισμός των εγγυήσεων ήταν η κάλυψη των υποκείμενων τραπεζικών δανείων που είχαν λάβει οι ως άνω ενώσεις προκειμένου να συμμετάσχουν στις αυξήσεις κεφαλαίου των συλλόγων με τους οποίους συνδέονταν. Στην περίπτωση του συλλόγου Valencia CF, η χορηγηθείσα εγγύηση αυξήθηκε το 2010 κατά τρόπο ώστε να καλύψει την αύξηση του υποκείμενου τραπεζικού δανείου.
Με την απόφαση της 4ης Ιουλίου 2016 1, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι τα μέτρα αυτά συνιστούσαν παράνομες και ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά κρατικές ενισχύσεις σε όφελος των τριών ποδοσφαιρικών συλλόγων και, ως εκ τούτου, διέταξε την ανάκτηση των ενισχύσεων 2.
Έκαστος των τριών συλλόγων άσκησε προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής. Με απόφαση της 20ής Μαρτίου 2019, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής κατά το μέρος που αφορά τον σύλλογο Hércules CF 3.
Με τις σημερινές αποφάσεις του, το Γενικό Δικαστήριο ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής κατά το μέρος που αφορά τους συλλόγους Valencia CF και Elche CF.
Απόφαση T-732/16 Valencia Club de Fútbol κατά Επιτροπής:
Το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει καταρχάς τις εκτιμήσεις σχετικά με την εγγύηση την οποία χορήγησε το IVF προς κάλυψη του τραπεζικού δανείου που χορηγήθηκε στη συνδεόμενη με τον σύλλογο Valencia CF ένωση, ήτοι τη Fundación Valencia. Κρίνει ότι η Επιτροπή υπέπεσε συναφώς σε πρόδηλη πλάνη εκτίμησης διαπιστώνοντας ότι δεν προσφερόταν στην αγορά αντίστοιχη προμήθεια εγγύησης. Συγκεκριμένα, μετά τον ορθό χαρακτηρισμό του συλλόγου Valencia CF ως «προβληματικής επιχείρησης», η Επιτροπή υπέλαβε εσφαλμένως ότι κανένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν επρόκειτο να συστήσει εγγύηση υπέρ επιχείρησης ευρισκομένης σε τέτοια κατάσταση και, κατά συνέπεια, ότι δεν προσφερόταν στην αγορά αντίστοιχη προμήθεια εγγύησης αναφοράς. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν προέβη σε συνολική εκτίμηση λαμβάνοντας υπόψη κάθε κρίσιμο στοιχείο, το οποίο θα της παρείχε τη δυνατότητα να κρίνει αν ο σύλλογος Valencia CF προδήλως δεν θα ετύγχανε παρεμφερών διευκολύνσεων εκ μέρους ιδιώτη επιχειρηματία. Το Γενικό Δικαστήριο κρίνει επίσης ότι η Επιτροπή δεν τεκμηρίωσε επαρκώς τη διαπίστωση ότι δεν υπήρχε αγοραία τιμή για παρόμοιο μη εγγυημένο δάνειο «λόγω του περιορισμένου αριθμού παρατηρήσεων για παρεμφερείς συναλλαγές στην αγορά».
Ακολούθως, το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει τις εκτιμήσεις σχετικά με την αύξηση της εγγύησης που αποφασίστηκε το 2010. Η Επιτροπή είχε, μεταξύ άλλων, διαπιστώσει ότι οι μετοχές του συλλόγου Valencia CF, τις οποίες απέκτησε η Fundación Valencia και οι οποίες ενεχυράσθηκαν στο IVF ως αντεγγύηση, είχαν «σχεδόν μηδενική αξία» κατά την ημερομηνία χορήγησης της αύξησης αυτής, ιδίως καθόσον ο σύλλογος Valencia CF αποτελούσε προβληματική επιχείρηση και ασκούσε ζημιογόνες δραστηριότητες. Το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι τα στοιχεία επί των οποίων στηρίζονται τα συμπεράσματα της Επιτροπής ως προς το σημείο αυτό είναι εν μέρει ανακριβή, στο μέτρο που η οικονομική χρήση που προηγήθηκε της εν λόγω χορήγησης ήταν κερδοφόρα. Εκτιμά επίσης ότι η Επιτροπή υπέπεσε συναφώς σε πρόδηλη πλάνη εκτίμησης, διότι δεν έλαβε υπόψη κρίσιμους παράγοντες όπως ότι ο σύλλογος είχε σημαντικά ίδια κεφάλαια καθώς και ότι είχε επιτευχθεί κέρδος προ φόρων κατά την οικονομική χρήση που προηγήθηκε της χορήγησης της αύξησης. Οι παράγοντες αυτοί καθιστούν πλημμελή την εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με την αξία των αντεγγυήσεων που προσφέρθηκαν από τη Fundación Valencia και, κατά συνέπεια, τον υπολογισμό του ποσού της ενίσχυσης που απορρέει από την αύξηση της εγγύησης.
Απόφαση T-901/16 Elche Club de Fútbol κατά Επιτροπής:
Το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με την ύπαρξη πλεονεκτήματος από το οποίο επωφελείτο ο σύλλογος Elche CF ενέχει πρόδηλα σφάλματα.
Κατά πρώτον, η Επιτροπή υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτίμησης καθόσον δεν έλαβε υπόψη την οικονομική και χρηματοοικονομική κατάσταση της συνδεόμενης με τον σύλλογο Elche CF δανειολήπτριας ένωσης, ήτοι της Fundación Elche. Το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι πρόκειται για κρίσιμο στοιχείο για την αξιολόγηση του κινδύνου που αναλαμβάνει ο δημόσιος εγγυητής και, ως εκ τούτου, της προμήθειας εγγύησης που θα απαιτούσε, υπό παρόμοιες περιστάσεις, ένας ιδιώτης επιχειρηματίας. Συγκεκριμένα, καίτοι η Fundación Elche δεν ορίζεται από την Επιτροπή ως η πραγματική δικαιούχος του δανείου, εντούτοις σε αυτήν χορηγήθηκε η επίδικη εγγύηση σύμφωνα με τη σύμβαση που συνήφθη με το IVF και αυτή έπρεπε να αναλάβει έναντι του IVF τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης ενεργοποίησης της εγγύησης.
Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή υπέπεσε επίσης σε πρόδηλη πλάνη εκτίμησης μη λαμβάνοντας υπόψη, προκειμένου να εκτιμήσει κατά πόσον υπάρχει πλεονέκτημα, ούτε το κρίσιμο στοιχείο το οποίο αποτελούσε η υποθήκη επί γεωτεμαχίου την οποία είχε παραχωρήσει η Fundación Elche στο IVF ως αντεγγύηση.
Κατά τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι εσφαλμένως η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη την ανακεφαλαιοποίηση του συλλόγου Elche CF προκειμένου να υπολογίσει την αξία των μετοχών του συλλόγου Elche CF που ενεχυράσθησαν στο IVF ως αντεγγύηση, αξία την οποία η Επιτροπή θεώρησε «σχεδόν μηδενική».
Κατά τέταρτον, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει, όπως και στην περίπτωση του συλλόγου Valencia CF, ότι η Επιτροπή, αφού διαπίστωσε ότι ο σύλλογος Elche CF ήταν προβληματική επιχείρηση, υπέλαβε εσφαλμένως ότι κανένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν επρόκειτο να συστήσει εγγύηση υπέρ τέτοιας επιχείρησης και, κατά συνέπεια, ότι δεν προσφερόταν στην αγορά αντίστοιχη προμήθεια εγγύησης αναφοράς. Ομοίως, το Γενικό Δικαστήριο επικρίνει την Επιτροπή διότι δεν τεκμηρίωσε επαρκώς το συμπέρασμά της ότι δεν υπήρχε επαρκής αριθμός συγκρίσιμων πράξεων προκειμένου να προσδιορίσει την αγοραία τιμή για παρόμοιο μη εγγυημένο δάνειο.
1 Απόφαση (ΕΕ) 2017/365 της Επιτροπής, της 4ης Ιουλίου 2016, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.36387 (2013/C) (πρώην 2013/NN) (πρώην 2013/CP) που χορήγησε η Ισπανία στη Valencia Club de Fútbol Sociedad Anónima Deportiva, στην Hércules Club de Fútbol Sociedad Anónima Deportiva και στην Elche Club de Fútbol Sociedad Anónima Deportiva (ΕΕ 2017, L 55, σ. 12).
2 Η Valencia έπρεπε να καταβάλει 20 381 000 ευρώ (πλέον τόκων), η Hércules, 6 143 000 ευρώ (πλέον τόκων), και η Elche, 3 688 000 ευρώ (πλέον τόκων).
3 Απόφαση της 20ής Μαρτίου 2019, Hércules Club de Fútbol κατά Επιτροπής (T-766/16).
ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Κατά της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου μπορεί να ασκηθεί αναίρεση, περιοριζόμενη σε νομικά ζητήματα, ενώπιον του Δικαστηρίου, εντός δύο μηνών και δέκα ημερών από της κοινοποιήσεώς της.
ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η προσφυγή ακυρώσεως αποσκοπεί στην ακύρωση πράξεων των οργάνων της Ένωσης που αντιβαίνουν στο δίκαιο της Ένωσης. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τα κράτη μέλη, τα όργανα της Ένωσης και οι ιδιώτες μπορούν να ασκήσουν προσφυγή ακυρώσεως ενώπιον του Δικαστηρίου ή του Γενικού Δικαστηρίου. Αν η προσφυγή είναι βάσιμη, η πράξη ακυρώνεται. Το καθού όργανο της Ένωσης οφείλει να καλύψει το ενδεχόμενο κενό δικαίου που δημιουργεί η ακύρωση της πράξεως.
Ανεπίσημο έγγραφο προοριζόμενο για τα μέσα μαζικής ενημερώσεως, το οποίο δεν δεσμεύει το Γενικό Δικαστήριο
Το πλήρες κείμενο των αποφάσεων T-732/16 και T-901/16 είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα CURIA από την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της
