Απόφαση στην υπόθεση C-815/19
Natumi GmbH κατά Land Nordrhein-Westfalen
Η γερμανική εταιρία Natumi παρασκευάζει ροφήματα με σόγια και ρύζι. Προσθέτει σε αυτά το κόκκινο κοραλλιογενές φύκι Lithothamnium calcareum υπό μορφή σκόνης παραγόμενης από ιζήματα του νεκρού φυκιού, τα οποία καθαρίζονται, αλέθονται και αποξηραίνονται. Το εν λόγω θαλάσσιο φύκι περιέχει κυρίως ανθρακικό ασβέστιο και ανθρακικό μαγνήσιο. Η Natumi εμπορεύεται μεταξύ άλλων ρόφημα που ονομάζεται «Soja-Drink-Calcium» και φέρει την ένδειξη «bio» και τις εξής επισημάνσεις: «ασβέστιο», «με θαλάσσιο φύκι πλούσιο σε ασβέστιο» και «με ασβέστιο άριστης ποιότητας από το θαλάσσιο φύκι Lithothamnium».
Το ομόσπονδο κράτος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας (Γερμανία) κίνησε διαδικασία για την επιβολή προστίμου στη Natumi, με την αιτιολογία ότι, ως ανόργανη ουσία, το ανθρακικό ασβέστιο απαγορεύεται να χρησιμοποιείται για τον εμπλουτισμό βιολογικών προϊόντων με ασβέστιο, τούτο δε ακόμη και στην περίπτωση που ο εμπλουτισμός πραγματοποιείται με την προσθήκη φυκιών.
Επιπλέον, κατά το εν λόγω ομόσπονδο κράτος, απαγορεύεται να αναγράφονται σε τέτοια προϊόντα ενδείξεις σχετικές με το ασβέστιο.
Η Natumi δεν αμφισβητεί ότι απαγορεύεται η χρησιμοποίηση ανθρακικού ασβεστίου για τον εμπλουτισμό των βιολογικών προϊόντων με ασβέστιο. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, πολλοί παραγωγοί βιολογικών ροφημάτων με βάση τη σόγια, το ρύζι και δημητριακά προσθέτουν σε αυτά το φύκι Lithothamnium calcareum, διότι έχει από τη φύση του μεγάλη περιεκτικότητα σε ασβέστιο.
Κατά τη Natumi, το φύκι αυτό αποτελεί φυσική εναλλακτική πηγή ασβεστίου, της οποίας η χρήση για τον εμπλουτισμό των βιολογικών τροφίμων πρέπει να επιτρέπεται.
Το Bundesverwaltungsgericht (ομοσπονδιακό διοικητικό δικαστήριο, Γερμανία) ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει το δίκαιο της Ένωσης που έχει εφαρμογή εν προκειμένω1.
Με τη σημερινή απόφασή του, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το δίκαιο της Ένωσης αποκλείει τη χρήση σκόνης που παράγεται από ιζήματα του φυκιού Lithothamnium calcareum, τα οποία καθαρίζονται, αποξηραίνονται και αλέθονται, ως μη βιολογικού συστατικού γεωργικής προέλευσης κατά τη μεταποίηση βιολογικών τροφίμων, όπως είναι τα βιολογικά ροφήματα με βάση το ρύζι και τη σόγια, με σκοπό τον εμπλουτισμό τους με ασβέστιο.
Ειδικότερα, η χρησιμοποίηση ενός μη βιολογικού συστατικού γεωργικής προέλευσης στα βιολογικά τρόφιμα επιτρέπεται μόνον υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μία εκ των οποίων έγκειται στο να μην είναι δυνατή, χωρίς το συστατικό αυτό, η παραγωγή ή η συντήρηση των τροφίμων ή η τήρηση συγκεκριμένων διαιτητικών απαιτήσεων που προβλέπει το δίκαιο της Ένωσης. Δεν προκύπτει όμως ότι τα κριτήρια αυτά πληρούνται ως προς την επίμαχη σκόνη.
Επιπλέον, το δίκαιο της Ένωσης θεσπίζει αυστηρούς κανόνες ως προς την προσθήκη ανόργανων στοιχείων κατά την παρασκευή βιολογικών τροφίμων. Αποκλείει, κατ’ αρχήν, τη χρησιμοποίηση ανθρακικού ασβεστίου για τον εμπλουτισμό των προϊόντων με ασβέστιο με αποτέλεσμα να απαγορεύεται η προσθήκη ασβεστίου κατά τη μεταποίηση βιολογικών τροφίμων, όπως είναι τα επίμαχα ροφήματα με βάση το ρύζι και τη σόγια, όταν μόνος σκοπός είναι ο εμπλουτισμός τους με ασβέστιο. Κατά συνέπεια, το να γίνει δεκτό ότι είναι επιτρεπτή, κατά τη μεταποίηση βιολογικών τροφίμων, η χρησιμοποίηση της επίμαχης σκόνης, ως μη βιολογικού συστατικού γεωργικής προέλευσης, για τον εμπλουτισμό των τροφίμων αυτών με ασβέστιο, θα ισοδυναμούσε με παροχή στους παραγωγούς των τροφίμων αυτών της δυνατότητας να παρακάμπτουν την εν λόγω απαγόρευση.
1 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 της Επιτροπής, της 5ης Σεπτεμβρίου 2008, σχετικά με τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 834/2007 του Συμβουλίου για τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων όσον αφορά τον βιολογικό τρόπο παραγωγής, την επισήμανση και τον έλεγχο των προϊόντων (ΕΕ 2008, L 250, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/1584 της Επιτροπής, της 22ας Οκτωβρίου 2018 (ΕΕ 2018, L 264, σ. 1).
ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η προδικαστική παραπομπή παρέχει στα δικαστήρια των κρατών μελών τη δυνατότητα, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, να υποβάλουν στο Δικαστήριο ερώτημα σχετικό με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ή με το κύρος πράξεως οργάνου της Ένωσης. Το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να επιλύσει τη διαφορά σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσμεύει, κατά τον ίδιο τρόπο, τα άλλα εθνικά δικαστήρια που επιλαμβάνονται παρόμοιου προβλήματος.
Ανεπίσημο έγγραφο προοριζόμενο για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, το οποίο δεν δεσμεύει το Δικαστήριο.
Το πλήρες κείμενο της αποφάσεως είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα CURIA από την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της
