Απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-240/23 | Herbaria Kräuterparadies II
Η απαγόρευση χρήσης του λογότυπου βιολογικής παραγωγής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για προϊόντα που παρασκευάζονται σε τρίτη χώρα σύμφωνα με κανόνες οι οποίοι είναι απλώς ισοδύναμοι με τους προβλεπόμενους από το ενωσιακό δίκαιο καλύπτει και τη χρήση όρων που αναφέρονται στη βιολογική παραγωγή. Εφόσον όμως πρόκειται για προϊόν σύμφωνο με τους άνω κανόνες, το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της αντίστοιχης τρίτης χώρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην Ένωση, ακόμη και αν περιέχει όρους που αναφέρονται στη βιολογική παραγωγή.
Η γερμανική εταιρία Herbaria παρασκευάζει ρόφημα αποτελούμενο από μείγμα χυμού φρούτων με εκχυλίσματα βοτάνων, το οποίο περιέχει, πλέον των βιολογικών του συστατικών, μη φυτικές βιταμίνες και γλυκονικό σίδηρο.
Επάνω στη συσκευασία του εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της Ένωσης. Οι γερμανικές αρχές υποχρέωσαν τη Herbaria να παύσει να χρησιμοποιεί στη συσκευασία του συγκεκριμένου προϊόντος το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της Ένωσης, με την αιτιολογία ότι το προϊόν δεν πληροί τις προδιαγραφές του ευρωπαϊκού κανονισμού για την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων 1. Πράγματι, ο κανονισμός αυτός επιτρέπει την προσθήκη βιταμινών και ανόργανων ουσιών στα μεταποιημένα προϊόντα που φέρουν ένδειξη με τον όρο «βιολογικό», μόνον εάν η χρήση τους επιβάλλεται εκ του νόμου, κάτι που δεν συμβαίνει στην περίπτωση του επίμαχου ροφήματος.
Η Herbaria επικαλείται ενώπιον του Ομοσπονδιακού διοικητικού δικαστηρίου της Γερμανίας άνιση μεταχείριση μεταξύ του δικού της προϊόντος και ενός παρόμοιου προϊόντος το οποίο περιέχει επίσης μη φυτικές βιταμίνες και ανόργανες ουσίες, εισάγεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν υπόκειται σε ανάλογη απαγόρευση. Ειδικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζονται ως τρίτη χώρα της οποίας οι κανόνες παραγωγής και ελέγχου των τροφίμων είναι ισοδύναμοι με τους ενωσιακούς. Τούτο σημαίνει ότι τα προϊόντα που προέρχονται από την τρίτη αυτή χώρα και είναι σύμφωνα με τους εκεί ισχύοντες κανόνες παραγωγής μπορούν να διατίθενται στην ενωσιακή αγορά ως βιολογικά προϊόντα. Η Herbaria ισχυρίζεται, εντούτοις, ότι αυτή η αναγνώριση έχει ως αποτέλεσμα να επιτρέπεται σε ανταγωνιστικά προϊόντα από τις Ηνωμένες Πολιτείες να φέρουν το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της Ένωσης καθώς και ενδείξεις με όρους αναφερόμενους στη βιολογική αυτή παραγωγή, υπό την προϋπόθεση και μόνον ότι έχουν τηρηθεί οι αμερικανικοί κανόνες παραγωγής, δηλαδή ακόμη και αν πρόκειται για προϊόντα που δεν είναι σύμφωνα με τους ενωσιακούς κανόνες παραγωγής.
Το Δικαστήριο, κατόπιν προδικαστικής παραπομπής από το αρμόδιο εθνικό δικαστήριο, το οποίο υπέβαλε ερώτημα σχετικό με την προβαλλόμενη άνιση μεταχείριση, αποφαίνεται ότι προϊόν εισαγόμενο από τρίτη χώρα όπου παρασκευάζεται σύμφωνα με κανόνες παραγωγής και ελέγχου αναγνωρισμένους ως ισοδύναμους με τους προβλεπόμενους από το ενωσιακό δίκαιο δεν επιτρέπεται να φέρει το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της Ένωσης ούτε ενδείξεις με όρους που αναφέρονται στη βιολογική αυτή παραγωγή εφόσον δεν είναι πλήρως σύμφωνο με τους κανόνες παραγωγής τους οποίους προβλέπει το ενωσιακό δίκαιο. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπήρχε κίνδυνος στρέβλωσης του θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των βιολογικών προϊόντων στην εσωτερική αγορά, καθώς και κίνδυνος να επικρατήσει μια ασάφεια, εν δυνάμει παραπλανητική για τους καταναλωτές. Πράγματι, ο ενημερωτικός σκοπός τον οποίο εξυπηρετεί το λογότυπο της βιολογικής παραγωγής της Ένωσης έγκειται στο να γνωρίζουν με βεβαιότητα οι καταναλωτές ότι τα προϊόντα με το λογότυπο αυτό πληρούν απολύτως όλες τις προδιαγραφές του ενωσιακού δικαίου, και όχι απλώς κανόνες ισοδύναμους με τις εν λόγω προδιαγραφές.
Το Δικαστήριο κρίνει πάντως ότι το λογότυπο βιολογικής παραγωγής τρίτης χώρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην Ένωση για τέτοια εισαγόμενα προϊόντα, ακόμη και αν περιέχει όρους που αναφέρονται στη βιολογική παραγωγή. Το σκεπτικό του είναι ότι το συγκεκριμένο λογότυπο δεν μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι τα οικεία εισαγόμενα προϊόντα συνάδουν με όλους τους ενωσιακούς κανόνες παραγωγής και ελέγχου.
1 Κανονισμός (ΕΕ) 2018/848 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 834/2007 του Συμβουλίου.
ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η προδικαστική παραπομπή παρέχει στα δικαστήρια των κρατών μελών τη δυνατότητα, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, να υποβάλουν στο Δικαστήριο ερώτημα σχετικό με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ή με το κύρος πράξεως οργάνου της Ένωσης. Το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να επιλύσει τη διαφορά αυτή, λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσμεύει, ομοίως, άλλα εθνικά δικαστήρια ενώπιον των οποίων ανακύπτει παρόμοιο ζήτημα.
Ανεπίσημο έγγραφο προοριζόμενο για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, το οποίο δεν δεσμεύει το Δικαστήριο.
To πλήρες κείμενο και, εφόσον υπάρχει, η σύνοψη της αποφάσεως είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα CURIA από την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της.
