Αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου στις υποθέσεις T-381/15 RENV II και T-509/21 | IMG κατά Επιτροπής
Το 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέθεσε στην οντότητα International Management Group (IMG) 1 τη διαχείριση ορισμένων κονδυλίων στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη σύμφωνα με τη λεγόμενη μέθοδο της «από κοινού διαχείρισης», η οποία αντικαταστάθηκε από τη μέθοδο της «έμμεσης διαχείρισης». Η εν λόγω μέθοδος, η οποία προβλέπεται από τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης, επιτρέπει την εκτέλεση, από διεθνείς οργανισμούς, κονδυλίων προερχόμενων από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις 16 Δεκεμβρίου 2014 η Επιτροπή ανέστειλε τις σχέσεις της με την IMG λόγω αμφιβολιών ως προς το καθεστώς της οντότητας αυτής ως διεθνούς οργανισμού και, με απόφαση της 8ης Μαΐου 2015, της γνωστοποίησε την πρόθεσή της να μη συνάψει μαζί της νέες συμβάσεις ανάθεσης αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο έμμεσης διαχείρισης, έως ότου αποσαφηνιστεί οριστικά το νομικό καθεστώς της.
Αρχής γενομένης από το 2015, η IMG άσκησε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Δικαστηρίου προσφυγές κατά των αποφάσεων της Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 2014 και της 8ης Μαΐου 2015, οι οποίες οδήγησαν σε πολυετείς δικαστικές διαδικασίες 2. Κατόπιν της ακυρώσεως των αποφάσεων αυτών από το Δικαστήριο, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 8 Ιουνίου 2021, νέα απόφαση με την οποία αρνούνταν να αναγνωρίσει το καθεστώς της IMG ως διεθνούς οργανισμού, τούτο δε αναδρομικώς από τις 16 Δεκεμβρίου 2014. Η IMG βάλλει κατά της τελευταίας αυτής απόφασης και ζητεί την αποκατάσταση της υλικής ζημίας και την ικανοποίηση της ηθικής βλάβης που τής προκάλεσε, καθώς και αποκατάσταση της οικονομικής ζημίας που υποστηρίζει ότι υπέστη λόγω της απόφασης της 8ης Μαΐου 2015.
Με την απόφαση T-509/21, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι ήταν ορθή η αναδρομική απόφαση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία η IMG δεν έχει καθεστώς διεθνούς οργανισμού, και απορρίπτει τα αιτήματα της εν λόγω οντότητας. Θεωρεί, βεβαίως, ότι το ψήφισμα της 25ης Νοεμβρίου 1994 με το οποίο ιδρύθηκε η IMG συνιστά διεθνή συμφωνία. Εκτιμά, ωστόσο, ότι δεν πάσχει νομική πλάνη ούτε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως η διαπίστωση της Επιτροπής ότι οι υπογράφοντες το ψήφισμα της 25ης Νοεμβρίου 1994 δεν είχαν την πρόθεση να συστήσουν διεθνή οργανισμό, αλλά έναν προαιρετικό και προσωρινό μηχανισμό κοινής χρηματοδότησης. Το Γενικό Δικαστήριο επικυρώνει επιπλέον την ανάλυση της Επιτροπής κατά την οποία η μεταγενέστερη πρακτική των κρατών που υπέγραψαν το ψήφισμα της 25ης Νοεμβρίου 1994 και των κρατών που είναι μέλη της IMG δεν μαρτυρεί ευρεία και σαφή αναγνώριση του καθεστώτος της IMG ως διεθνούς οργανισμού εκ μέρους των κρατών αυτών και των διεθνών οργανισμών που ήταν επίσης μέλη της IMG.
Όσον αφορά το αίτημα αποκατάστασης της οικονομικής ζημίας, η οποία αντιστοιχεί στην απώλεια της ευκαιρίας σύναψης σύμβασης για την ανάθεση αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο έμμεσης διαχείρισης εξαιτίας του παράνομου χαρακτήρα της απόφασης της 8ης Μαΐου 2015, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει, με την απόφαση T-381/15 RENV II, ότι, όταν η Επιτροπή αρνείται παρανόμως να συνάψει σύμβαση αναθέσεως αρμοδιοτήτων με διεθνή οργανισμό, ο οργανισμός αυτός ενδέχεται να υποστεί εξ αυτού του λόγου ζημία αντίστοιχη με την απολεσθείσα ευκαιρία να αναλάβει τις αρμοδιότητες αυτές.
Ωστόσο το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει εν προκειμένω ότι ο λόγος ακυρώσεως της απόφασης της 8ης Μαΐου 2015, ήτοι η παράβαση της υποχρέωσης επιμέλειας που υπείχε η Επιτροπή, δεν συνεπαγόταν καμία υποχρέωση του θεσμικού αυτού οργάνου να αναγνωρίσει στην IMG το καθεστώς διεθνούς οργανισμού.
Περαιτέρω, συνεπεία της διαπιστώσεως, στην υπόθεση T-509/21, ότι η αναδρομική απόφαση της 8ης Ιουνίου 2021 είναι νόμιμη, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι η IMG δεν είχε, μεταξύ 2015 και 2021, το καθεστώς διεθνούς οργανισμού που προβλέπεται από τη δημοσιονομική νομοθεσία της Ένωσης και, ως εκ τούτου, δεν διέθετε, κατά την περίοδο αυτή, καμία πιθανότητα να συνεχίσει την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης στο πλαίσιο της έμμεσης διαχείρισης.
Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τα αιτήματα ακυρώσεως και αποζημιώσεως της IMG.
1 Η International Management Group – Infrastructure for Bosnia and Herzegovina (IMG-IBH), με κύρια έδρα πλέον το Βελιγράδι (Σερβία), ιδρύθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1994, προκειμένου τα κράτη και οι διεθνείς οργανισμοί που συμμετέχουν στην ανασυγκρότηση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να έχουν στη διάθεσή τους προς τούτο μια οντότητα ειδικού σκοπού.
2 Με απόφαση της 2ας Φεβρουαρίου 2017 (T-29/15), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα ακυρώσεως της απόφασης της 16ης Δεκεμβρίου 2014. Με απόφαση που εξέδωσε την ίδια ημέρα (T-381/15), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε επίσης την προσφυγή-αγωγή με αίτημα την ακύρωση της απόφασης της 8ης Μαΐου 2015 και την αποκατάσταση της εξ αυτής προκληθείσας ζημίας. Με δύο αιτήσεις αναιρέσεως που άσκησε στις 11 Απριλίου 2017, η IMG ζήτησε από το Δικαστήριο να αναιρέσει τις αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου στις υποθέσεις T-29/15 και T-381/15 και να αποφανθεί οριστικώς επί των διαφορών, ακυρώνοντας τις αποφάσεις της Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 2014 και της 8ης Μαΐου 2015 και υποχρεώνοντας την Ένωση να αποκαταστήσει τις ζημίες που προκλήθηκαν από την απόφαση της 8ης Μαΐου 2015. Στις 31 Ιανουαρίου 2019, το Δικαστήριο αναίρεσε τις αποφάσεις στις υποθέσεις T-29/15 και T-381/15 (C‑183/17 P και C‑184/17 P) και ανέπεμψε τη δεύτερη εξ αυτών στο Γενικό Δικαστήριο προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί του αποζημιωτικού αιτήματος όσον αφορά τις ζημίες που φέρεται να υπέστη η IMG εξαιτίας της απόφασης της Επιτροπής της 8ης Μαΐου 2015. Με απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2020, στην υπόθεση T-381/15 RENV, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή της IMG με αίτημα την αποκατάσταση της υλικής ζημίας και την ικανοποίηση της ηθικής βλάβης που ισχυριζόταν ότι υπέστη εξαιτίας της απόφασης της Επιτροπής της 8ης Μαΐου 2015. Με απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, IMG κατά Επιτροπής (C-619/20 P και C-620/20 P), το Δικαστήριο ανέπεμψε την υπόθεση T-381/15 RENV ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί του αιτήματος της IMG για αποκατάσταση της υλικής ζημίας εξαιτίας της απόφασης της Επιτροπής της 8ης Μαΐου 2015.
ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η προσφυγή ακυρώσεως αποσκοπεί στην ακύρωση πράξεων των οργάνων της Ένωσης που αντιβαίνουν στο δίκαιο της Ένωσης. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τα κράτη μέλη, τα όργανα της Ένωσης και οι ιδιώτες μπορούν να ασκήσουν προσφυγή ακυρώσεως ενώπιον του Δικαστηρίου ή του Γενικού Δικαστηρίου. Αν η προσφυγή είναι βάσιμη, η πράξη ακυρώνεται. Το καθού όργανο της Ένωσης οφείλει να καλύψει το ενδεχόμενο κενό δικαίου που δημιουργεί η ακύρωση της πράξεως.
ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Κατά της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου και εντός δύο μηνών και δέκα ημερών από της κοινοποιήσεώς της μπορεί να ασκηθεί αναίρεση ενώπιον του Δικαστηρίου, περιοριζόμενη σε νομικά ζητήματα.
Ανεπίσημο έγγραφο προοριζόμενο για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, το οποίο δεν δεσμεύει το Γενικό Δικαστήριο.
To πλήρες κείμενο και, εφόσον υπάρχει, η σύνοψη των αποφάσεων (T-381/15 RENV II και T-509/21) είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα CURIA από την ημερομηνία δημοσιεύσεώς τους.
