Τίθεται, λοιπόν, το ερώτημα, μπορεί ένας ξενοδοχοϋπάλληλος να εργάζεται 6 ημέρες παίρνοντας ένα ρεπό μέσα στην εβδομάδα και ακόμα περισσότερο αν είναι νόμιμο να εργάζεται 7 ημέρες την εβδομάδα; Το ζήτημα είναι καίριο ιδιαίτερα για τις τουριστικές περιοχές.
Η απασχόληση στα ξενοδοχεία είναι νόμιμη και για τις 7 ημέρες την εβδομάδα. Οι εργαζόμενοι, λοιπόν, επιτρέπεται να απασχολούνται την Κυριακή ανεξάρτητα αν εργάζονται με σύστημα πενθήμερης ή εξαήμερης απασχόλησης.
Αν δε εργάζονται με 6ήμερη απασχόληση δικαιούνται σύμφωνα με το πρόγραμμα ένα ρεπό, που μπορεί να δίνεται οποιαδήποτε ημέρα της εβδομάδας με τον περιορισμό πάντα του ΒΔ 748/66 και συγκεκριμένα του άρθρου 10 παρ. 3, σύμφωνα με το οποίο σε περίπτωση που ο εργαζόμενος απασχολείται και κατά την Κυριακή, θα πρέπει κάθε 7 εβδομάδες ένα ρεπό να συμπίπτει με Κυριακή, εκτός εάν το πρόγραμμα εργασίας, που εφαρμόζεται εξασφαλίζει 7 συνολικά Κυριακές το χρόνο ως ημέρες ανάπαυσης.
Τα παραπάνω ισχύουν ανεξάρτητα από τον χρόνο της ημερήσιας απασχόλησης.
Η εφαρμογή της πενθήμερης ή εξαήμερης εβδομαδιαίας απασχόλησης στα ξενοδοχεία, εξαρτάται από την τηρούμενη συλλογική σύμβαση εργασίας.
Όπως είναι γνωστό, σήμερα οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, εφόσον δεν κηρύσσονται πλέον υποχρεωτικές, δεσμεύουν μόνο τα μέλη των οργανώσεων, που τις έχουν συνυπογράψει.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι όροι αμοιβής και εργασίας να καθορίζονται με ελεύθερη συμφωνία εργαζόμενου και εργοδότη με την υπογραφή ατομική σύμβαση εργασίας. Μπορεί, επίσης, να τηρείται η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.
Στην περίπτωση αυτή, ακόμα κι αν η κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας καθορίζει πενθήμερη απασχόληση, μπορεί –στα πλαίσια ατομικής σύμβασης εργασίας- να συμφωνηθεί εξαήμερη απασχόληση. Πρέπει, βέβαια, πάντα να τηρούνται οι διατάξεις για τα νόμιμα όρια ωρών απασχόλησης.
Εξετάζεται, λοιπόν κατ' αρχήν η υποχρεωτικότητα της ΣΣΕ. Έτσι, και σύμφωνα με αντίστοιχα έγγραφα του Υπουργείου Εργασίας, μετά την πάροδο του τριμήνου επέκτασης της ισχύος μιας ΣΣΕ που καταγγέλθηκε, οι μη μισθολογικοί όροι μπορούν να μεταβληθούν με νέα ΣΣΕ καθώς και με ατομική σύμβαση εργασίας με τη σύμφωνη γνώμη του εργαζόμενου.
Συνεπώς για τους παλαιούς εργαζομένους ισχύουν τα ανωτέρω ενώ για τους νεοπροσλαμβανόμενους στην ατομική σύμβαση μπορεί να συμφωνηθεί η εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία.
Θα πρέπει, επίσης, να σημειώσουμε ότι στις τελευταίες ισχύουσες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας των Ξενοδοχοϋπαλλήλων –για όσους είναι υποχρεωτικές σύμφωνα με τα παραπάνω- λόγω της φύσης των εργασιών των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων έχουν καθορισθεί οι προϋποθέσεις με βάση τις οποίες να επιτρέπεται κάποια διαφορετική αντιμετώπιση.
Τελευταία, με την ΥΑ οίκ. 49825/2686/2018 κηρύχτηκε υποχρεωτική η ΣΣΕ για τους όρους εργασίας και αμοιβής των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, με ισχύ από τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ Β’ 4419/04.10.2018.
Στην ΣΣΕ για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας 2018 - 2019 (ΠΚ 4/2018) στο άρθρο 4 προβλέπεται ότι εφόσον απαιτείται παρέκκλιση από τις κείμενες διατάξεις λόγω εποχικότητας και του εντεύθεν προκαλούμενου αυξημένου φόρτου εργασίας, ως τέτοιου νοούμενου πληρότητας άνω του 70%, συμφωνούνται τα παρακάτω:
Οι μισθωτοί που υπάγονται στην παρούσα, εάν εργαστούν σε ημέρες ανάπαυσης τους, λαμβάνουν πρόσθετη αμοιβή και συγκεκριμένα αποζημίωση ίση με ένα ημερομίσθιο για κάθε ημέρα ανάπαυσης που εργάστηκαν, το οποίο θα καταβάλλεται προσαυξημένο κατά 75% εφόσον η απασχόληση σε ημέρα ανάπαυσης λάβει χώρα καθ' ημέρα Κυριακή ή σε ημέρα θεσμοθετημένης από την εργατική νομοθεσία αργία.
Η απασχόληση σε ημέρες ανάπαυσης, εφόσον προκύψει και πραγματοποιηθεί, αυξάνει τις μηνιαίες αποδοχές και το οφειλόμενο ασφαλιστικό ημερομίσθιο των εργασθέντων, κατά τα παραπάνω, εργαζομένων και λειτουργεί υπέρ αυτών. Σε καμία λοιπόν περίπτωση η τυχόν εργασία τους κατά τις ημέρες αυτές δεν δύναται να θεωρηθεί απλή (μεμονωμένη) ή κατά σύστημα παράβαση του συστήματος της πενθήμερης εργασίας - το οποίο εξακολουθεί να ισχύει - αφού όποτε αυτή πραγματοποιείται, αυτό γίνεται λόγω εποχικότητας και αυξημένου φόρτου εργασίας του ξενοδοχείου και όχι από πρόθεση, επιθυμία ή συμφωνία των μερών περί μη τήρησης του συμπεφωνημένου πενθημέρου.
1.4. Η ρύθμιση του παρόντος άρθρου εφαρμόζεται μόνο κατά τις κάτωθι περιόδους: Τους θερινούς μήνες για την περίοδο από 1ης Ιουνίου έως 30ης Σεπτεμβρίου και τους χειμερινούς μήνες από 15ης Δεκεμβρίου έως τις 15 Φεβρουάριου.»
Παλαιότερα, η ΣΣΕ για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας 2014 - 2015 (ΠΚ 14/2013) στο άρθρο 5 προβλέπει ότι οι ημέρες της εβδομαδιαίας εργασίας των μισθωτών της παρούσας καθορίζονται σε πέντε (5) με 40 ώρες δουλειάς. Διευκρινίζεται, όμως, ότι αυτό ισχύει για ξενοδοχεία πέντε (5) αστέρων, τεσσάρων (4) αστέρων, τριών (3) αστέρων από 35 δωμάτια και άνω και δύο (2) αστέρων από 35 δωμάτια και άνω.
Υπάρχουν, επίσης, Τοπικές Ομοιοεπαγγελματικές συμβάσεις εργασίας, οι οποίες προβλέπουν σχετικά την απασχόληση των εργαζομένων στα ξενοδοχεία της περιοχής την οποία καλύπτουν.
Έτσι:
1. Σύμφωνα με την ΣΣΕ ξενοδοχοϋπαλλήλων νήσου Ρόδου 2017-2019 (ΠΚ 8/2017) με την οποία καθορίζονται οι αποδοχές και οι όροι εργασίας στις πάσης φύσεως Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις, που λειτουργούν στη νήσο Ρόδο, με τη μορφή ξενοδοχείου, ξενώνα, επιχειρήσεις επιπλωμένων διαμερισμάτων, μπαγκαλόους, μοτέλ , κάμπινγκ κ.λπ., προβλέπεται πενθήμερη εργασία. Επιπρόσθετα με το άρθρο 9-Εργασία κατά την έκτη και έβδομη ημέρα της εβδομάδος, προβλέπεται:
- Εάν οι μισθωτοί που υπάγονται στην παρούσα εργαστούν κατά την έκτη και έβδομη ημέρα της εβδομάδας, δηλαδή την μία ή και τις δύο ημέρες της ανάπαυσης τους, τους οφείλεται πρόσθετη αμοιβή.
- Εάν οι ξενοδοχοϋπάλληλοι που υπάγονται στην παρούσα εργασθούν επί οκτώ (8) ώρες την έκτη ή και την έβδομη ημέρα της εβδομάδος, δηλαδή την μία ή και τις δύο ημέρες της ανάπαυσης τους, για μεν την έκτη ημέρα τους οφείλεται αποζημίωση, ύψους ενός ημερομισθίου, για δε την έβδομη ημέρα (Κυριακή) τους οφείλεται αμοιβή της τάξεως του 75% ημερομισθίου τους και μία ημέρα ανάπαυσης, για την οποία θα λάβουν ως αμοιβή ένα (1) ημερομίσθιο, όπως ο μισθός αυτός έχει προσδιοριστεί από τη νομολογία για την εργασία της 6ης και 7ης ημέρας, για τους επί πενθημέρω εργαζομένους.
Η εργασία κατά την έκτη ή και έβδομη ημέρα καθ' εβδομάδας, εφ' όσον προκύψει, αυξάνει τις μηνιαίες αποδοχές των εργαζομένων και λειτουργεί υπέρ αυτών. Σε καμία, λοιπόν, περίπτωση η εργασία τους κατά τις ημέρες αυτές δεν δύναται να θεωρηθεί απλή (μεμονωμένη) ή κατά σύστημα παράβαση του συστήματος της πενθήμερης εργασίας — το οποίο εξακολουθεί και ισχύει, αφού όποτε συμβαίνει αυτό, γίνεται λόγω του αυξημένου φόρτου εργασίας και της εποχικότητας των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων και όχι από πρόθεση μη τήρησης του συμπεφωνημένου πενθημέρου. Η επιλογή των εργαζομένων που τυχόν εργαστούν κατά την έκτη ή έβδομη ημέρα της εβδομάδας ανήκει αποκλειστικά στο διευθυντικό δικαίωμα των εργοδοτριών, ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.
2. Σύμφωνα με την ΔΑ των ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Ηρακλείου 2017-2018 (ΔΑ ΤΡΙΜ. 3 Π.Κ. 5/2018 των ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Ηρακλείου 2017-2018 (ΔΑ ΤΡΙΜ. 3 Π.Κ. 5/2018) και το άρθρο 8-Ωράριο εργασίας καθορίζεται πενθήμερη απασχόληση και 40 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας. Οι επιχειρήσεις που αναφέρονται στην παρούσα επιτρέπεται να απασχολήσουν τους μισθωτούς, πέραν του ανωτάτου ορίου της ημερησίας και εβδομαδιαίας εργασίας και μέχρι μία (1) ώρα ημερησίως χωρίς να υποχρεούνται να καταβάλλουν πρόσθετη αμοιβή εξ αιτίας αυτής της υπέρβασης, υπό την προϋπόθεση ότι ο μέσος όρος των ωρών της εβδομαδιαίας εργασίας επί περιόδου 8 το πολύ εβδομάδων δεν υπερβαίνει τον αριθμό των σαράντα (40) ωρών εργασίας. Η υπέρβαση των προαναφερομένων χρονικών πλαισίων εργασίας δημιουργεί την υποχρέωση καταβολής των νομίμων προσαυξήσεων.
Τονίζεται, βέβαια, ότι αυτό θα συμβαίνει, μόνο εφόσον κρίνεται επιβεβλημένο για να αντιμετωπισθούν οι δυσκολίες που προκύπτουν από την εφαρμογή της πενθήμερης εργασίας. Σε περίπτωση νόμιμης απασχόλησης του/της μισθωτού σε Κυριακή ή αργία, η αμοιβή και η προσαύξηση (75%) θα καταβάλλεται επί των πραγματικών ωρών εργασίας.
Επίσης, στο άρθρο 19 - Εργασία κατά την 6η ημέρα αναφέρεται:
Με την παρούσα ΔΑ και εφόσον απαιτείται παρέκκλιση από τις κείμενες διατάξεις λόγω φόρτου εργασίας (συνέδρια - κοινωνικές εκδηλώσεις) συμφωνούνται και τα παρακάτω:
Οι επιχειρήσεις που αναφέρονται στην παρούσα ΔΑ σε περίπτωση που παρουσιάσουν πληρότητα που υπερβεί το 75% και για όσο διάστημα διατηρείται το συγκεκριμένο ποσοστό, και αποδεικνυόμενο από το βιβλίο πόρτας του Ξενοδοχείου θεωρημένο νομίμως, επιτρέπεται να απασχολήσουν τους μισθωτούς την 6η ημέρα της εβδομάδας, δηλαδή το ένα ρεπό τους το οποίο θα αμείβεται και θα ασφαλίζεται με αποζημίωση ενός ημερομισθίου συν 75% αν συμπέσει Κυριακή.
3. Σύμφωνα με την ΣΣΕ ξενοδοχοϋπαλλήλων Νομού Λασιθίου 2016-2017 (ΠΚ 4/11-4-2016) και το άρθρο 4 καθορίζεται πενθήμερη απασχόληση και 40 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας.
Διευκρινίζεται ότι το ωράριο αυτό ισχύει για τα ξενοδοχεία πολυτελείας, τα ξενοδοχεία Α' Τάξεως , τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις Β' Τάξεως από 50 κλίνες και άνω και τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις Γ Τάξεως από 50 κλίνες και άνω.
Καθορίζεται, επίσης, ότι οι ημέρες εβδομαδιαίας ανάπαυσης των εργαζομένων με πενθήμερο πρέπει να είναι συνεχόμενες (άρθρο 7 απόφ. 28/1993 λλλλ Αθηνών) (ΔΑ 26/1996).
Οι επιχειρήσεις, όμως, επιτρέπεται να απασχολήσουν τους εργαζόμενους, πέραν του ανωτάτου ορίου της ημερήσιας και εβδομαδιαίας εργασίας και μέχρι μία (1) ώρα ημερησίως, χωρίς να καταβάλλουν πρόσθετη αμοιβή για την υπέρβαση αυτή με την προϋπόθεση ότι, ο μέσος όρος των ωρών εβδομαδιαίας εργασίας υπολογιζόμενος για περίοδο (8) το πολύ εβδομάδων δεν υπερβαίνει τον αριθμό των 40 ωρών ανά εβδομάδα συνολικά ήτοι 320 ώρες για 8 εβδομάδες.
Τούτο κρίνεται επιβεβλημένο για να αντιμετωπισθούν οι δυσκολίες που προκύπτουν από την εφαρμογή της πενθήμερης εργασίας στις παραπάνω επιχειρήσεις (ΔΑ 26/1996).
Η τελευταία ΣΣΕ ξενοδοχοϋπαλλήλων Νομού Λασιθίου 2018-2019 (ΠΚ 7/2018) δεν επιφέρει κάποιες αλλαγές.
4. Σύμφωνα με την ΣΣΕ ξενοδοχοϋπαλλήλων Νομού Χανίων 2017 (ΠΚ 2/26-1-2017) και συγκεκριμένα το άρθρο 4 προβλέπεται, όσον αφορά την εργασία κατά την έκτη ημέρα της εβδομάδας, λόγω εξαιρετικής ανάγκης ένεκα πληρότητας που θα υπερβαίνει το 70% των κλινών, συμφωνούνται τα παρακάτω:
Εάν οι μισθωτοί που υπάγονται στην παρούσα εργαστούν επί οκτώ (8) ώρες κατά την Κυριακή ή την έκτη (6η) ημέρα της εβδομάδας θα πληρωθούν ως εξής: α) Αν είναι Κυριακή, τους οφείλεται αμοιβή ενός ημερομισθίου με προσαύξηση 75%, β) Αν είναι Σάββατο ή άλλη εργάσιμη ημέρα, τους οφείλεται αμοιβή ενός ημερομισθίου.
Η εργασία κατά την έκτη (6η) μέρα της εβδομάδας εφόσον προκόψει θα καθορίζεται από τον εργοδότη, αλλά πάντα στα πλαίσια της ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων κα ι θα αυξάνει τις μηνιαίες αποδοχές τους και θα λειτουργεί υπέρ αυτών κα ι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί απλή ή συστηματική παράβαση του συστήματος της πενθήμερης εργασίας , που εξακολουθεί και ισχύει και όποτε θα συμβαίνει θα έχει εξαιρετικό χαρακτήρα λόγω της προαναφερθείσης πληρότητας, και όχι από πρόθεση μη τήρησης του συμφωνημένου πενθημέρου.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:
Από τις παραπάνω διατάξεις, βέβαια, δεν νομιμοποιείται σε καμία περίπτωση η επταήμερη απασχόληση. Με αυτές κατοχυρώνεται το δικαίωμα του εργαζόμενου για την πρόσθετη αμοιβή που δικαιούται, εφόσον απασχολήθηκε. Άλλωστε, οι διατάξεις για τα χρονικά όρια της εργασίας έχουν θεσπισθεί με διατάξεις νόμων, οι οποίοι έχουν καθιερώσει τη 40ωρη εβδομαδιαία εργασία. Πρέπει, βέβαια, να σημειώσουμε ότι οι νόμοι της εργατικής νομοθεσίας αφορούν τη θέσπιση της 40ωρης απασχόλησης και όχι της πενθήμερης.
Υπερωρίες Ξενοδοχοϋπαλλήλων
Οι επιχειρήσεις που δεσμεύονται από τις προηγούμενες ΣΣΕ, κατά το διάστημα τήρησης της πενθήμερης απασχόλησης, επιτρέπεται να απασχολήσουν τους μισθωτούς σύμφωνα με όσα προβλέπονται από τις ΣΣΕ και αναφέραμε ενδεικτικά παραπάνω. Όσον αφορά την υπερωριακή απασχόληση, δηλαδή πέραν του ανωτάτου ορίου της ημερησίας και εβδομαδιαίας εργασίας και μέχρι μία (1) ώρα την ημέρα χωρίς να υποχρεούνται να καταβάλλουν πρόσθετη αμοιβή εξ αιτίας αυτής της υπέρβασης, υπό την προϋπόθεση ότι ο μέσος όρος των ωρών της εβδομαδιαίας εργασίας σε περιόδου 8 το πολύ εβδομάδων, δεν υπερβαίνει τον αριθμό των σαράντα (40) ωρών εργασίας.
Η υπέρβαση των προαναφερομένων χρονικών πλαισίων εργασίας δημιουργεί την υποχρέωση καταβολής των νομίμων προσαυξήσεων. Στη περίπτωση αυτή, εργασία πέραν των 45 ωρών την εβδομάδα, αλλά και των 48 ωρών επί 6ημέρου, θεωρείται υπερωρία και αμείβεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.3863/2010, δηλ. για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας και μέχρι τη συμπλήρωση των επιτρεπομένων ορίων (120 ώρες για τους υπαλλήλους ετησίως και 30 συνήθως για τους εργατοτεχνίτες το εξάμηνο) αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά σαράντα τοις εκατό (40%).
Για να ξεπεραστούν τα παραπάνω νόμιμα όρια υπερωριακής απασχόλησης από τον εργοδότη, απαιτείται άδεια από το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ). Στην περίπτωση αυτή η υπερωρία αμείβεται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά εξήντα τοις εκατό (60%).
Όσον αφορά την Υπερεργασία και υπερωρία γενικότερα, τον υπολογισμό και την αμοιβή μπορείτε να δείτε εδώ.
Είναι , λοιπόν, παράνομο να απασχολείται το προσωπικό της επιχείρησης επτά ημέρες την εβδομάδα ακόμη και αν το δέχονται οι εργαζόμενοι, χωρίς να αμείβονται με βάση τις διατάξεις της νομοθεσίας περί υπερεργασίας και υπερωρίας και χωρίς να παίρνουν την ημέρα ανάπαυσης.
Προσοχή: Να δηλώνονται στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ οι οποιεσδήποτε τροποποιήσεις γίνονται και δεν περιλαμβάνονται στον πίνακα προσωπικού και βέβαια στο πρόγραμμα εργασίας, που υποβάλλει η επιχείρηση και στο οποίο πρέπει να προβλέπεται και ημέρα ανάπαυσης. Το αντίθετο αποτελεί πολύ υψηλή παράβαση και μπορεί να επισύρει σημαντικό πρόστιμο, του οποίου τον τρόπο υπολογισμού μπορείτε να δείτε εδώ. A.K.
Συντακτική Ομάδα Oenet
