Αν η απροσδόκητη αντίληψη Ερντογάν περί λάθους συμφωνίας στη Λωζάνη διατυπώθηκε για «εσωτερική κατανάλωση», στο πλαίσιο, δηλαδή, του πολέμου του εναντίον του κεμαλισμού, το ζήτημα αφορά τους πολιτικούς αντιπάλους του και τον τουρκικό λαό. Αν ήταν απλώς μια εκδήλωση αναθεώρησης της Ιστορίας, τον λόγο έχουν οι ιστορικοί. Συμβαίνει, όμως, να συνδέεται, από τον ίδιο τον Τούρκο πρωθυπουργό, με τρέχουσες διαφορές και εκκρεμότητες της Άγκυρας με τους γείτονές της. Στο Αιγαίο, βεβαίως, αλλά όχι μόνο. Δεδομένου ότι εμπλέκονται κι άλλα ζητήματα.
Ο συσχετισμός του «λάθους» με τα ελληνικά νησιά, την υφαλοκρηπίδα και τον εναέριο χώρο ανήκει σε μυθιστορηματικές προσεγγίσεις, νεοοθωμανικής έμπνευσης. Όπου, λόγου χάρη, θα αναφερόταν και ένα ακόμη μεγαλύτερο «λάθος» προς ζημία της Τουρκίας: η συνθήκη για την ανεξαρτησία της Ελλάδας! Η θεμελιώδης διεθνής συμφωνία του 1923, η οποία ανάμεσα στα άλλα καθόριζε και το σημερινό στάτους κβο στο Αιγαίο, συνιστά έναν αδιάσπαστο κρίκο στο παγκόσμιο σύστημα δικαίου. Δημιούργησε μια εδραιωμένη και αδιαφιλονίκητη πραγματικότητα από τότε. Διεθνή και διακρατική, με τον καθορισμό των συνόρων της σύγχρονης Τουρκίας. Σηματοδοτώντας το οριστικό τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η αμφισβήτηση των αποτελεσμάτων της, από οποιονδήποτε σήμερα, φαντάζει σαν να επιδιώκονται ανατροπή και επανασχεδιασμός του ευρύτερου χάρτη της περιοχής. Πράγμα αδιανόητο στη βάση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, κάθε έννοιας σεβασμού μεταξύ των κρατών και της ειρηνικής συνύπαρξης. Ασφαλώς οι κρίσεις και οι εκτιμήσεις επί ιστορικών γεγονότων και συνθηκών δεν υπόκεινται σε περιορισμούς. Έχουν τη λογική τους οι «κατασκευές» στις εθνικές ιστορίες. Αυτό που κινείται εκτός των ορίων της είναι η προβολή και χρήση τους ως εργαλειοθήκης για τις διεθνείς και διακρατικές πραγματικότητες. Από αυτήν την άποψη το «λάθος» δεν είναι η Λωζάνη, αλλά οι δηλώσεις Ερντογάν.
ETHNOS.GR
