Δεν πρέπει να υπήρξαν πολλοί στον πλανήτη που να ξαφνιάστηκαν από την ανακοίνωση της Άνγκελα Μέρκελ στις 21 Νοεμβρίου ότι θα διεκδικήσει μια τέταρτη θητεία στην καγκελαρία.
Όλο το προηγούμενο διάστημα είχε καταστεί σαφές, σε όλους τους τόνους και από όλες τις κατευθύνσεις -με πειστικότερο όλων τον απερχόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα-, ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή παρά να αναλάβει τα ηνία η Μέρκελ.
Σε αυτό το πνεύμα, άλλωστε, ήταν και οι φράσεις που χρησιμοποίησε την Κυριακή 20 Νοεμβρίου για να ανακοινώσει την υποψηφιότητά της. Τόνισε δηλαδή ότι θα πρέπει να δοθεί ώθηση στις αξίες της δημοκρατίας, της ελευθερίας, του σεβασμού για όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φυλής και φύλου.
«Ο στόχος μου είναι να εργαστώ για τη συνοχή της κοινωνίας» συνέχισε, προειδοποιώντας ότι πρέπει να αποφευχθεί η ενίσχυση του μίσους. Ως δύο βασικούς πυλώνες του προγράμματός της ανέφερε τη «μάχη για τις αξίες μας» καθώς και την «υπεράσπιση του τρόπου ζωής μας», υπονοώντας ότι αποδέχθηκε την πρόκληση να είναι ο «φάρος» σταθερότητας και υπεράσπισης των δυτικών αξιών.
Αλλαγές
Ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ από το 2013, όταν η Μέρκελ κέρδιζε για τρίτη φορά τις εκλογές στη Γερμανία, επιμένοντας ότι «δεν υπάρχει άλλη επιλογή» παρά η λιτότητα στην Ευρωζώνη. Οι προτεραιότητες της επόμενης θητείας της, συνεπώς, θα είναι πολύ διαφορετικές. Στο εσωτερικό της Γερμανίας αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη ανθεί το ιδιόμορφο κράμα λαϊκισμού και ακροδεξιάς, ενισχυμένο από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην άλλη όχθη του Ατλαντικού.
Το σοκ του Brexit, που ενέτεινε ακόμη περισσότερο το χάσμα που έχει δημιουργηθεί στους κόλπους της ΕΕ, η προσφυγική κρίση ως απότοκο του πολέμου στη Συρία και το Ιράκ, η εύθραυστη συμφωνία με την Τουρκία του «σουλτάνου» Ερντογάν και η τρομοκρατική απειλή συνθέτουν ένα δύσκολο σκηνικό, στο οποίο καλείται να ανταποκριθεί η Μέρκελ.
Για αρκετούς αναλυτές, η Γερμανίδα καγκελάριος δεν διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα για να αναλάβει το βάρος που έχει επωμιστεί. Ο λόγος της δεν εμπνέει, δεν διακατέχεται από πάθος, και η παροιμιώδης αναποφασιστικότητά της δεν είναι καλός σύμβουλος σε περιόδους μεγάλων κρίσεων που απαιτούν μεγάλες χειρονομίες και όχι μικρά και καλοζυγισμένα βήματα. Ειδικά τη στιγμή που θα πρέπει να αντιπαρατεθεί με την παθιασμένη ρητορική των λαϊκιστών, εντός και εκτός γερμανικών συνόρων. Η ομιλία ανακοίνωσης της υποψηφιότητάς της, όπου παραδέχθηκε ότι της παίρνει πολύ να λάβει αποφάσεις, δείχνει ότι επιθυμεί να κάνει αυτήν τη στροφή, να είναι μια καγκελάριος σχεδόν υπερκομματική.
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα είναι η ενότητα του κόμματός της και η στήριξη του CSU. Σαφώς ο επικεφαλής των Χριστιανοκοινωνιστών, Χορστ Ζεεχόφερ, έσπευσε να θάψει το τσεκούρι του πολέμου μόλις ανακοινώθηκε η πρόθεση της Μέρκελ να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα, ωστόσο το ρήγμα ανάμεσα στα δύο αδελφά κόμματα παραμένει ενεργό με αφορμή τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης.
Η ίδια η καγκελάριος και η δημοτικότητά της είναι τραυματισμένη ακριβώς από την απόφασή της να ανοίξει τα σύνορα της Γερμανίας στους πρόσφυγες από τη Συρία.
Κι αν στο εξωτερικό πολλοί ηγέτες ανάσαναν με ανακούφιση στο άκουσμα της υποψηφιότητάς της, στην πατρίδα της οι αντιδράσεις δεν ήταν τόσο ενθουσιώδεις. Το συμπέρασμα; Ότι η Μέρκελ δεν είναι πλέον άτρωτη. Και γι' αυτό, ως μια ηγέτιδα που θέλει να ξεπεράσει τα όρια της χώρας της και να εκπροσωπήσει τις δυτικές αξίες, όπως της ζητούν πολλοί μεταξύ των οποίων και ο Ομπάμα, θα αναγκαστεί να ακολουθήσει μια τελείως διαφορετική ατζέντα.
Το πρώτο στίγμα ίσως φάνηκε από την ομιλία της το Σάββατο 19 Νοεμβρίου, στην οποία προανήγγειλε την αύξηση των κρατικών δαπανών για έργα υποδομής σε τομείς όπως οι σιδηρόδρομοι, οι τηλεπικοινωνίες και η εκπαίδευση, διευκρινίζοντας πως δεν θα παραστεί ανάγκη για νέο δανεισμό λόγω του πλεονάσματος που πέτυχε φέτος η γερμανική οικονομία. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήθελε να αξιοποιήσει σημαντικό μέρος του πλεονάσματος για τη μείωση του χρέους της Γερμανίας, κάτι που όμως δεν συμμερίζονται οι πολίτες, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.
Αντιθέσεις
Η στάση της καγκελαρίου διαφοροποιείται αναπόφευκτα από αυτήν του υπουργού Οικονομικών της, αφού, όπως τονίζουν αναλυτές, δεν μπορεί να ρισκάρει να χάσει τον ευρωπαϊκό Νότο εξαιτίας της κόντρας για τη λιτότητα. Η Κομισιόν είχε ζητήσει από τη Γερμανία περισσότερες επενδύσεις και ο Σόιμπλε αρνήθηκε κατηγορηματικά.
Μάλιστα η εφημερίδα «Welt» την Κυριακή 21 Νοεμβρίου δημοσιοποίησε επιστολή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου κατακεραυνώνει τις συστάσεις της λέγοντας: «Μάλλον οι περαιτέρω περικοπές και όχι η αύξηση των δαπανών είναι η εγγύηση για να σταθεροποιηθεί μόνιμα η Eυρωζώνη».
Η εμμονή του ΥΠΟΙΚ με τη λιτότητα και τον ισοσκελισμένο προϋπολογισμό είναι πιθανότατα πλέον βαρίδι για την «υπερκομματική» Ευρωπαία ηγέτιδα Μέρκελ. Εξάλλου και οι Σοσιαλιστές αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να ζητήσουν το συγκεκριμένο υπουργείο αντί το Εξωτερικών, σε περίπτωση νέας κυβέρνησης συνασπισμού υπό τη Μέρκελ. Είναι πολύ πιθανό πλέον η καγκελάριος να θυσιάσει τον υπουργό της στον βωμό του νέου της ρόλου.
ETHNOS.GR
