Σε συνέχεια προηγούμενης σχετικής παρέμβασης μας αλλά και της Ανακοίνωσης του ΔΣ του Συλλόγου Τεχνικών Υπαλλήλων του Υπουργείου Οικονομικών, εκφράζουμε την αντίθεσή μας στην προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 69 του ν. 5042/2023 και στην προσθήκη του ξεχωριστού άρθρου 69Α στο υπό συζήτηση Νομοσχέδιο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις». Οι εν λόγω τροποποιήσεις, αφού τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση και έχουν εισαχθεί πλέον προς συζήτηση στη Βουλή, βρίσκονται σε λανθασμένη κατεύθυνση αφού προβλέπεται να οξύνουν, αντί να εξομαλύνουν, προβλήματα που άπτονται της καθημερινότητας των υπαλλήλων, διακυβεύοντας την εύρυθμη λειτουργία των Υπηρεσιών στο σύνολό τους.
Ειδικότερα, σχετικά με τις ως άνω τροποποιήσεις (άρθρα 65-66 του ανωτέρω σχεδίου νόμου), επισημαίνονται τα εξής:
▪ Βάσει των παρ. 2, 3 και 4 που προστίθενται στο άρθρο 69 του ν. 5042/2023, προβλέπεται η ανάθεση και ο χειρισμός υποθέσεων, κατά παρέκκλιση της χωρικής αρμοδιότητας των Κτηματικών Υπηρεσιών, καθώς και η έκδοση σχετικών διοικητικών πράξεων είτε σε προϊστάμενο οποιασδήποτε Κτηματικής Υπηρεσίας ή άλλης οργανικής μονάδας της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας και Κοινωφελών Περιουσιών, είτε σε Τριμελή Επιτροπή που θα συστήνεται και θα λειτουργεί ειδικά για τον εκάστοτε σκοπό.
▪ Οι υπάλληλοι των ήδη υποστελεχωμένων και βεβαρυμμένων Κτηματικών Υπηρεσιών θα καλούνται στο μέλλον, με την εφαρμογή της ανωτέρω τροπολογίας, να επιφορτιστούν με πρόσθετο έργο επιπλέον υποθέσεων, για την ορθή διεκπεραίωση των οποίων θα πρέπει να χειριστούν κρίσιμα στοιχεία, τα οποία είτε φυλάσσονται σε διαφορετικές Υπηρεσίες είτε δεν έχουν ψηφιοποιηθεί, να επικοινωνούν με τοπικούς φορείς, στερούμενοι της απαιτούμενης γνώσης των τοπικών ιδιαιτεροτήτων και των συνθηκών, καθώς και του ιστορικού της εκάστοτε υπόθεσης.
▪ Δεν θα αξιοποιείται η ιδιαίτερη τεχνογνωσία και η εμπειρία που έχει αναπτυχθεί στις κατά τόπους διαφορετικών χαρακτηριστικών Υπηρεσίες, καθώς τα προβλήματα θα μετατίθενται σε άλλες υπηρεσιακές μονάδες, δημιουργώντας διαρκείς καθυστερήσεις εξαιτίας του επιπρόσθετου φόρτου, συνδυαστικά με την υπηρεσιακή υποστελέχωση. Παράλληλα, η ευρεία και αόριστη δυνατότητα ανακατανομής υποθέσεων μεταξύ διαφορετικών Υπηρεσιών ενδέχεται να οδηγήσει σε ασαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, προκαλώντας επικαλύψεις και συγκρούσεις κατά την ανάληψή τους, υπονομεύοντας την ασφάλεια δικαίου και ενδεχομένως επιφέροντας περαιτέρω επιβράδυνση, αντί της επιδιωκόμενης επιτάχυνσης, της διοικητικής δράσης.
▪ Τα κριτήρια ενεργοποίησης της ρύθμισης, όπως «μεταβολές προσωπικού», «επείγουσα υπηρεσιακή ανάγκη», «ζητήματα μεγάλης σπουδαιότητας», «εκκρεμότητες», «επαναλαμβανόμενες υποθέσεις» είναι ιδιαιτέρως αόριστα και ευρέως διατυπωμένα, με αποτέλεσμα να καθίσταται δυνατό να μετατραπεί η κατ’ εξαίρεση διαδικασία, σε πάγια πρακτική. Παράλληλα, το ανωτέρω διευρυμένο πλαίσιο των ανατιθέμενων καθηκόντων και ευθυνών των υπαλλήλων δεν συνοδεύεται ούτε από την υπηρεσιακή πρόβλεψη αναγνώρισης της πρόσθετης επιβάρυνσης ούτε από τις αντίστοιχες οικονομικές απολαβές.
▪ Η ρύθμιση δεν εναρμονίζεται με το άρθρο 30 του ν. 3528/2007 (Κώδικας Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων ΝΠΔΔ), το οποίο επιτρέπει την άσκηση παράλληλων καθηκόντων μόνο κατ’ εξαίρεση, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και κατόπιν ειδικώς αιτιολογημένης απόφασης. Αντιθέτως, η προτεινόμενη διάταξη εισάγει δυνατότητα διαρκούς ανάθεσης υποθέσεων εκτός της συνήθους υπηρεσιακής αρμοδιότητας, χωρίς χρονικούς περιορισμούς και χωρίς τις εγγυήσεις που προβλέπει ο Υπαλληλικός Κώδικας.
▪ Όσον αφορά στην προβλεπόμενη Επιτροπή της παρ. 5 του άρθρου 69, αυτή δεν δύναται να ασκεί αποφασιστική αρμοδιότητα για την έκδοση διοικητικών πράξεων, εφόσον στη σύνθεσή της συμμετέχουν ιδιώτες, ήτοι πρόσωπα εκτός της Δημόσιας Διοίκησης και συγκεκριμένα ένας Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και ένας Διπλωματούχος Μηχανικός. Εφόσον η έκδοση διοικητικών πράξεων συνιστά άσκηση δημόσιας εξουσίας, πρέπει αυτή να ανατίθεται σε όργανα της Δημόσιας Διοίκησης που διαθέτουν τη σχετική αρμοδιότητα και λογοδοσία. Επιπλέον, τα κριτήρια αξιολόγησης των υποθέσεων για την ανάθεσή τους στην ανωτέρω Επιτροπή και τα Μέλη της δεν προσδιορίζονται με σαφήνεια και αντικειμενικότητα (στην παρ. 3 του άρθρου 69 οι υποθέσεις περιγράφονται με τη φράση «…εφόσον παρουσιάζουν ιδιαίτερη σημασία ή αυξημένη πολυπλοκότητα…»).
▪ Η παρ. 5 του άρθρου 69 επισύρει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας δικαίου, καθώς αποδίδει στην ίδια Επιτροπή τόσο γνωμοδοτικές όσο και αποφασιστικές αρμοδιότητες επί υποθέσεων, καθώς και επί κάθε είδους εγγράφων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των Κτηματικών Υπηρεσιών. Ως γνωστόν, στο πλαίσιο εφαρμογής του διοικητικού δικαίου, η συγκέντρωση και ανάθεση πολλαπλών αρμοδιοτήτων, δηλαδή της εισήγησης, της γνωμοδότησης, της τελικής απόφασης και της έκδοσης εκτελεστής διοικητικής πράξης, στο ίδιο όργανο, πολλώ δε μάλλον σε όργανο που απαρτίζεται από μέλη ιδιώτες και όχι δημοσίους υπαλλήλους, δεν συνάδει με τις βασικές αρχές της διοικητικής διαδικασίας, ενώ αντιθέτως υπονομεύει τις απαιτούμενες εγγυήσεις αντικειμενικότητας και αμεροληψίας.
▪ Η ρύθμιση δεν συνάδει με το άρθρο 101 του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο, κατά την παρ.1 «Η διοίκηση του Κράτους οργανώνεται σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα» και κατά την παρ.3 «Τα περιφερειακά όργανα του Κράτους έχουν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα για τις υποθέσεις της περιφέρειάς τους. Τα κεντρικά όργανα του Κράτους, εκτός από ειδικές αρμοδιότητες, έχουν τη γενική κατεύθυνση, το συντονισμό και τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των περιφερειακών οργάνων, όπως νόμος ορίζει». Η γενικευμένη, δηλαδή, μεταφορά υποθέσεων προς άλλες Κτηματικές Υπηρεσίες ή προς την Κεντρική Υπηρεσία αναιρεί στην πράξη τον αποκεντρωμένο χαρακτήρα της Διοίκησης της Δημόσιας Περιουσίας.
▪ Με την προσθήκη του ξεχωριστού άρθρου 69Α στον ν. 5042/2023 (άρθρο 66 του υπό συζήτηση και ψήφιση σχεδίου νόμου) με τίτλο «Πλατφόρμα ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης υποθέσεων αρμοδιότητας Κτηματικών Υπηρεσιών» προβλέπεται η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας με αντικείμενο την υποβολή αιτήσεων, τον προγραμματισμό και τη διαχείριση ραντεβού των ενδιαφερομένων με αυτοπρόσωπη παρουσία ενώπιον των κτηματικών υπηρεσιών, καθώς και την παροχή διοικητικής πληροφόρησης και τη διεκπεραίωση υποθέσεων των ενδιαφερομένων από τις κτηματικές υπηρεσίες, εξ αποστάσεως, μέσω τηλεδιάσκεψης. Η δημιουργία μιας τέτοιας πλατφόρμας εγείρει σοβαρούς προβληματισμούς όσον αφορά στον τρόπο λειτουργίας της και στο βαθμό κατά τον οποίο θα οδηγήσει σε διευκόλυνση και όχι σε επιπλέον επιβάρυνση των Κτηματικών Υπηρεσιών, άρα και σε μείωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Και τούτο, διότι:
- Η ψηφιακή πλατφόρμα και γενικότερα η τεχνολογία αποτελούν εργαλείο του ανθρώπινου δυναμικού και όχι υποκατάστατό του.
- Κάθε ηλεκτρονική υποβολή αιτήματος δεν καταργεί την ανάγκη ουσιαστικής επεξεργασίας του από κάποιον υπάλληλο, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο δικαιολογητικών, μελέτη τίτλων, αναζήτηση στοιχείων, αξιολόγηση αντικρουόμενων τοπογραφικών, πραγματοποίηση αυτοψιών, επικοινωνία με άλλους φορείς, σύνταξη τεκμηριωμένων εισηγήσεων, ανάληψη της ευθύνης της τελικής διοικητικής πράξης. Όλα αυτά δε γίνονται αυτόματα από μια πλατφόρμα. Συνεπώς, χωρίς ενίσχυση με επαρκές προσωπικό, ουσιαστική απλούστευση διαδικασιών, πλήρη ψηφιοποίηση αρχείων, διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων, εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη, με την πλατφόρμα κινδυνεύει να αυξηθεί ο αριθμός των εισερχόμενων αιτημάτων, χωρίς να αυξηθεί αντίστοιχα η δυνατότητα διεκπεραίωσής τους. Θα δημιουργηθεί ένα ακόμα κανάλι υποβολής αιτημάτων, το οποίο θα πρέπει να παρακολουθούν οι ίδιοι υπάλληλοι, παράλληλα με το πρωτόκολλο, την ηλεκτρονική αλληλογραφία, τα φυσικά ραντεβού, τις τηλεφωνικές κλήσεις, τις αυτοψίες, τις επιτροπές και τις υπόλοιπες υπηρεσιακές εργασίες. Εντέλει, η γραφειοκρατία δε θα καταργηθεί, απλώς θα μεταφερθεί από το χαρτί στην οθόνη.
Α ν τ ι σ τ ε κ ό μ α σ τ ε
➢ Στη θεσμοθέτηση παρεκκλίσεων από την κατά τόπο αρμοδιότητα ανάθεσης υποθέσεων και στην εισαγωγή Επιτροπών με τη συμμετοχή ιδιωτών στη λήψη αποφάσεων της Δημόσιας Διοίκησης
➢ Στη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας, χωρίς τη διασφάλιση της ολοκληρωμένης και αποδοτικής λειτουργίας της και της αντίστοιχης απαιτούμενης στελέχωσης με κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό
Δ ι ε κ δ ι κ ο ύ μ ε
➢ Την απόσυρση των επίμαχων άρθρων 65 και 66 από το υπό ψήφιση σχέδιο νόμου
➢ Την άμεση κάλυψη των οργανικών θέσεων για την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης και την επίσπευση του διορισμού των επιτυχόντων των διαγωνισμών του Α.Σ.Ε.Π.
➢ τη στοχευμένη ενίσχυση των Υπηρεσιών που παρουσιάζουν αυξημένο φόρτο εργασίας
➢ Την παροχή κατάλληλης επιμόρφωσης, σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και διοικητικής υποστήριξης
➢ Σαφές, σύγχρονο και λειτουργικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο να ερμηνεύεται και να εφαρμόζεται ενιαία από όλους τους υπαλλήλους των Κτηματικών Υπηρεσιών
Για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος
Πετρόπουλος Δημήτρης
Ηλεκτρολόγος Μηχανικός
Ο Γεν. Γραμματέας
Βαγγελάκος Αλέξανδρος
Πολιτικός Μηχανικός
