Γενικά
Τι έχει προτείνει η Επιτροπή όσον αφορά την ελευθέρωση της πρόσβασης στην αγορά για τα προϊόντα των ΗΠΑ;
Στις 21 Αυγούστου 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και οι Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) εξέδωσαν κοινή δήλωση στην οποία καθορίζονται οι δράσεις που πρέπει να αναληφθούν και από τις δύο πλευρές στο πλαίσιο της πολιτικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε στις 27 Ιουλίου 2025 μεταξύ της προέδρου φον ντερ Λάιεν και του προέδρου Τραμπ. Οι ΗΠΑ έκαναν ένα πρώτο βήμα για την εφαρμογή της εν λόγω συμφωνίας, εφαρμόζοντας στις εξαγωγές της ΕΕ που υπόκεινται σε αμοιβαίους δασμούς συνολικό δασμολογικό ανώτατο όριο 15 % (συμπεριλαμβανομένων των δασμών ΜΕΚ).
Οι δύο προτάσεις της Επιτροπής αποτελούν τα πρώτα βήματα για την εφαρμογή από την ΕΕ των όρων της πολιτικής συμφωνίας σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά για τα προϊόντα των ΗΠΑ, όπως ορίζεται στο τμήμα 1 της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ.
Οι προτάσεις προβλέπουν:
• κατάργηση των δασμών σε όλα τα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ που εισέρχονται στην ΕΕ.
• άνοιγμα δασμολογικών ποσοστώσεων (ΔΠ) για ορισμένα αμερικανικά θαλασσινά και μη ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα.
• παράταση της δασμολογικής απαλλαγής για τον αστακό, συμπεριλαμβανομένου πλέον και του μεταποιημένου αστακού.
Ποιος είναι ο αντίκτυπος της προσφοράς πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ για τα βιομηχανικά, θαλασσινά και γεωργικά προϊόντα των ΗΠΑ;
Ήδη σήμερα, η ΕΕ εφαρμόζει μηδενικούς ή πολύ χαμηλούς δασμούς στο 67 % των βιομηχανικών προϊόντων των ΗΠΑ, μειώνοντας όλους τους δασμούς στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ στο μηδέν, η ΕΕ θα διασφαλίσει ότι πολλά προϊόντα των ΗΠΑ θα είναι ευκολότερα διαθέσιμα για τη βιομηχανία και τους τελικούς χρήστες της ΕΕ, χωρίς ωστόσο να επηρεάζονται οι ευαισθησίες της ΕΕ.
Αυτό θα μειώσει επίσης την επιβάρυνση των εισαγωγών από τις ΗΠΑ κατά περίπου 5 δισ. ευρώ, ποσό που θα ήταν οι εκτιμώμενοι τελωνειακοί δασμοί που διαφορετικά θα κατέβαλαν οι εισαγωγείς βιομηχανικών προϊόντων στην ΕΕ. Δεδομένου ότι οι εξαγωγές των ΗΠΑ προς την ΕΕ ανήλθαν σε περίπου 335 δισ. ευρώ το 2024, το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής της παραχώρησης θα πρέπει να εξεταστεί με την κατάλληλη προοπτική.
Όσον αφορά τα θαλασσινά και τα μη ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα, το άνοιγμα των δασμολογικών ποσοστώσεων αφορά προϊόντα για τα οποία υπάρχει σαφής χώρος για την ΕΕ να ανοίξει την αγορά της με ελεγχόμενο τρόπο λόγω της ισχυρής εσωτερικής ζήτησης και του μεγέθους της αγοράς της ΕΕ.
Σχετικά με την προσφορά πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ
Ποια είναι τα βιομηχανικά προϊόντα για τα οποία η ΕΕ καταργεί τους δασμούς;
Η πρόταση της ΕΕ καταργεί τους δασμούς σε όλα τα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ. Αυτά απαριθμούνται στο παράρτημα Ι και στο παράρτημα ΙΙ της πρότασης για τις δασμολογικές προσαρμογές. Για παράδειγμα, δασμολογική μεταχείριση 0 % θα ισχύει για μηχανήματα, αυτοκίνητα και εξαρτήματα αυτοκινήτων, ξύλο και πολτό προϊόντων ξύλου, χαρτί και χαρτόνι, κεραμικά ή δέρμα.
Ποια είναι τα γεωργικά προϊόντα για τα οποία έχετε ελευθερώσει την πρόσβαση στην αγορά;
Η πρόταση της ΕΕ ανοίγει την πρόσβαση στην αγορά για ορισμένα θαλασσινά και ορισμένα μη ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα. Γενικά, οι εν λόγω δασμολογικές μειώσεις θα εφαρμοστούν μέσω ειδικών ανά προϊόν δασμολογικών ποσοστώσεων (ΔΠ). Τα προϊόντα και οι αντίστοιχοι δασμοί και όγκοι ποσόστωσης περιγράφονται στο παράρτημα ΙΙΙ του προτεινόμενου κανονισμού.
Σε αυτά περιλαμβάνονται τα θαλασσινά, οι ξηροί καρποί, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα νωπά και μεταποιημένα φρούτα και λαχανικά, τα μεταποιημένα τρόφιμα, οι σπόροι και οι σπόροι φύτευσης, οι ελαιούχοι σπόροι σόγιας, το χοιρινό κρέας και το κρέας βίσονα. Πολλά από αυτά είναι αγαθά για τα οποία οι ΗΠΑ αποτελούν ήδη σημαντική πηγή για τη μεταποιητική βιομηχανία της ΕΕ (π.χ. καρποί με κέλυφος, μπακαλιάρος Αλάσκας, σπόροι σόργου). Ωστόσο, η πρόταση της ΕΕ δεν περιλαμβάνει ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα, όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, το ρύζι ή η αιθανόλη.
Ποια είναι η πρόταση για αδασμολόγητη μεταχείριση του αστακού;
Η πρόταση της Επιτροπής παρατείνει την αδασμολόγητη μεταχείριση του αστακού σε βάση ΜΕΚ, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2020 για πενταετή περίοδο, έως τις 31 Ιουλίου 2025, ως αποτέλεσμα προηγούμενης συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες το 2020. Η πρόταση επεκτείνει επίσης αυτή την αδασμολόγητη μεταχείριση στον μεταποιημένο (δηλαδή παρασκευασμένο) αστακό. Για την ΕΕ, αυτό αναμένεται να συνεχίσει να στηρίζει τη βιομηχανία τροφίμων και τον τομέα της φιλοξενίας.
Οι ΗΠΑ συμφώνησαν να μειώσουν τους δασμούς τους στα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων της ΕΕ μόλις η Επιτροπή υποβάλει πρόταση για την πρόσβαση στην αγορά. Πώς θα λειτουργήσει αυτό;
Οι προτάσεις της Επιτροπής αποτελούν τις αναγκαίες νομοθετικές προτάσεις για τη θέσπιση των δασμολογικών μειώσεων της ΕΕ που ορίζονται στο τμήμα 1 της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το τμήμα 3 της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, αναμένουμε από τις ΗΠΑ να εφαρμόσουν το συμφωνηθέν ανώτατο όριο δασμών των ΗΠΑ ύψους 15 % στα αυτοκίνητα και τα εξαρτήματα αυτοκινήτων της ΕΕ.
Οι εν λόγω δασμολογικές μειώσεις από 27,5 % σε 15 % αναμένεται να τεθούν σε ισχύ από την πρώτη ημέρα του ίδιου μήνα κατά τον οποίο εισάγονται οι νομοθετικές προτάσεις της ΕΕ, δηλαδή από την 1η Αυγούστου 2025.
Σχετικά με τα επόμενα βήματα
Ποια είναι η διαδικασία αυτής της νομοθετικής διαδικασίας;
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνουν τις δύο προτάσεις στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας πριν τεθούν σε ισχύ οι δασμολογικές μειώσεις της ΕΕ.
Πρέπει να περιμένουμε την έγκριση της πρότασης από τους συννομοθέτες προτού οι ΗΠΑ εφαρμόσουν τους μειωμένους δασμούς για τα αυτοκίνητα;
Όχι. Όπως συμφωνήθηκε στην κοινή δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ, μόλις η Επιτροπή εγκρίνει την πρόταση, οι ΗΠΑ αναμένεται να μειώσουν αναδρομικά τους δασμούς στα αυτοκίνητα από 27,5 % σε 15 % τον ίδιο μήνα.
Η Επιτροπή εξασφάλισε να υποβάλει τις προτάσεις τον Αύγουστο, έτσι ώστε αυτή η σημαντική βιομηχανία της ΕΕ να μπορέσει να επωφεληθεί από την δασμολογική ελάφρυνση των ΗΠΑ το συντομότερο δυνατόν.
Ως εκ τούτου, η μείωση των δασμών των ΗΠΑ δεν συνδέεται με την πραγματική οριστικοποίηση και εφαρμογή της νομοθετικής πρότασης της ΕΕ.
Τι άλλο μπορεί να αναμένεται όσον αφορά τη μείωση των δασμών από την πλευρά της ΕΕ και των ΗΠΑ;
Η κοινή δήλωση και τα βήματα εφαρμογής από τις ΗΠΑ και την ΕΕ που ακολούθησαν λίγο αργότερα προορίζονται ως πρώτα βήματα σε μια διαδικασία που μπορεί να επεκταθεί περαιτέρω με την πάροδο του χρόνου για να καλύψει πρόσθετους τομείς και να βελτιώσει την πρόσβαση στην αγορά.
Επιπλέον, από την 1η Σεπτεμβρίου ορισμένες κατηγορίες προϊόντων αναμένεται να λάβουν μηδενικούς ή σχεδόν μηδενικούς δασμούς από τις ΗΠΑ για τις οποίες θα ισχύει μόνο ο δασμός ΜΕΚ (μη διαθέσιμοι φυσικοί πόροι, συμπεριλαμβανομένου του φελλού, όλων των αεροσκαφών και των εξαρτημάτων αεροσκαφών, των γενόσημων φαρμακευτικών προϊόντων και των συστατικών τους και των πρόδρομων χημικών ουσιών). Το συγκεκριμένο πεδίο κάλυψης των προϊόντων των carve outs θα καθοριστεί από τις ΗΠΑ, με βάση τις συζητήσεις μας. Συμφωνήσαμε με τις ΗΠΑ να εργαστούμε για την περαιτέρω επέκταση αυτού του καταλόγου στο μέλλον.
Στο πλαίσιο χωριστής διαδικασίας, η ΕΕ και οι ΗΠΑ θα συμμετάσχουν και θα συνεργαστούν περαιτέρω σε άλλους τομείς που ορίζονται στην κοινή δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των μη δασμολογικών φραγμών και της οικονομικής ασφάλειας.
