Ο κίνδυνος από φυτοφάρμακα σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της EFSA. Η EFSA ανέλυσε χιλιάδες δείγματα που συλλέχθηκαν το 2023 από προϊόντα κοινής κατανάλωσης.
Η έκθεση αναλύει τις πληροφορίες σχετικά με τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων που συγκεντρώθηκαν από τυχαία και στοχευμένα προγράμματα παρακολούθησης. Η EFSA δημοσίευσε επίσης ένα διαδραστικό εργαλείο που επιτρέπει στους χρήστες να περιηγούνται στα δεδομένα σε διαγράμματα και γραφήματα.
Η τυχαία δειγματοληψία δείχνει συνεπή αποτελέσματα
Η EFSA ανέλυσε τα αποτελέσματα 13.246 τυχαίων δειγμάτων που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη της ΕΕ, τη Νορβηγία και την Ισλανδία από 12 από τα τρόφιμα που καταναλώνονται περισσότερο στην ΕΕ στο πλαίσιο του συντονισμένου από την ΕΕ προγράμματος ελέγχου (ΠΠΠ της ΕΕ).
Το πρόγραμμα MACP της ΕΕ προβαίνει σε δειγματοληψία των ίδιων βασικών προϊόντων ανά τριετία για την παρακολούθηση των τάσεων. Για το 2023 επρόκειτο για καρότα, κουνουπίδια, ακτινίδια (πράσινα, κόκκινα και κίτρινα), κρεμμύδια, πορτοκάλια, αχλάδια, πατάτες, αποξηραμένα φασόλια, καστανό ρύζι, σίκαλη, συκώτι βοοειδών και λίπος πουλερικών.
Από αυτό το υποσύνολο δειγμάτων που αναλύθηκαν στο πλαίσιο του ΠΠΠ της ΕΕ, διαπιστώθηκε ότι το 99 % συμμορφώνεται με τη νομοθεσία της ΕΕ. Το εύρημα αυτό συνάδει με τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν το 2020 (99,1 %), όταν συμπεριλήφθηκε στο δείγμα η ίδια επιλογή προϊόντων.
Από τα δείγματα του 2023, το 70 % ήταν απαλλαγμένο από ποσοτικοποιήσιμα επίπεδα καταλοίπων, ενώ το 28 % περιείχε ένα ή περισσότερα κατάλοιπα εντός των νόμιμων ορίων. Υπέρβαση των ανώτατων ορίων καταλοίπων (ΑΟΚ) σημειώθηκε στο 2 % των δειγμάτων, εκ των οποίων το 1 % δεν συμμορφωνόταν αφού ελήφθη υπόψη η αβεβαιότητα μέτρησης.
Στοχευμένη δειγματοληψία με υψηλό ποσοστό συμμόρφωσης
Η ετήσια έκθεση της EFSA για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει επίσης τα αποτελέσματα του πολυετούς εθνικού προγράμματος ελέγχου (ΠΕΣΕ), το οποίο συλλέγει δεδομένα από στοχευμένη δειγματοληψία, με βάση το επίπεδο κινδύνου.
Τα εν λόγω εθνικά προγράμματα ελέγχου παρείχαν 132 793 δείγματα, εκ των οποίων το 98 % συμμορφώνονταν με τη νομοθεσία της ΕΕ. Τα ποσοστά συμμόρφωσης για το ΠΕΣΕ το 2021 και το 2022 ήταν 97,5 % και 97,8 %, αντίστοιχα.
Από τα δείγματα του 2023, το 58 % δεν περιείχε ποσοτικοποιήσιμα κατάλοιπα, ενώ το 38,3 % περιείχε κατάλοιπα εντός των νόμιμων ορίων και το 3,7 % υπερέβαινε το ΑΟΚ. εκ των οποίων το 2 % δεν συμμορφωνόταν.
Αξιολόγηση διατροφικού κινδύνου
Τα αποτελέσματα των προγραμμάτων παρακολούθησης αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για την εκτίμηση της διατροφικής έκθεσης των καταναλωτών της ΕΕ στα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων.
Η EFSA διενήργησε εκτίμηση διατροφικού κινδύνου στο πλαίσιο της ανάλυσης των αποτελεσμάτων. Η εκτίμηση δείχνει την πιθανότητα οι καταναλωτές να εκτεθούν σε ποσότητα υπολειμμάτων πάνω από ένα ορισμένο όριο ασφάλειας.
Με βάση την αξιολόγησή της, η EFSA καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει χαμηλός κίνδυνος για την υγεία των καταναλωτών από την εκτιμώμενη έκθεση στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα που υποβλήθηκαν σε δοκιμή.
Η έκθεση διατυπώνει επίσης συστάσεις για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών συστημάτων ελέγχου για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων. Για παράδειγμα, η EFSA συνιστά στα κράτη μέλη να διερευνούν και να παρακολουθούν περαιτέρω τους συνδυασμούς φυτοφαρμάκων και καλλιεργειών που οδηγούν σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης και να συνεχίσουν να παρακολουθούν τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων σε δείγματα που εισάγονται από χώρες εκτός της ΕΕ με ευρύ αναλυτικό πεδίο εφαρμογής.
Σύνδεσμοι με την επιστήμη
Έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2023 σχετικά με τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα
