Υστερα από σχετική προσφυγή στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών επιχείρησης που δραστηριοποιείται στον τομέα της καθαριότητας, η Δικαιοσύνη καλείται να κρίνει κατά πόσον είναι σύμφωνη ή αντίθετη με το Σύνταγμα και το ενωσιακό δίκαιο η πρόσφατη διάταξη του ν. 4430/16, που τον περασμένο Νοέμβριο προέβλεψε ότι με εξαιρετικές διαδικασίες που ισχύουν μέχρι τέλους του 2018 επιτρέπεται να συνάπτονται τέτοιες ατομικές συμβάσεις κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης της κείμενης νομοθεσίας.
Επειδή το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό και αφορά πολλούς συμβασιούχους, η αρμόδια τριμελής επιτροπή του ΣτΕ υπό τον πρόεδρό του Ν. Σακελλαρίου και με τη συμμετοχή δύο αντιπροέδρων του, έκανε δεκτό αίτημα της εταιρείας να εισαχθεί η υπόθεση σε πιλοτική δίκη κατευθείαν στο ΣτΕ, προκειμένου να δοθεί έτσι «κατευθυντήρια γραμμή» για τη συνταγματικότητα ή μη της σχετικής νομοθεσίας προς όλα τα δικαστήρια της χώρας, όπου ήδη εκκρεμούν πολλές σχετικές προσφυγές και ασφαλιστικά μέτρα για το ίδιο ζήτημα.
Η επιτροπή έκρινε ως «γενικότερου ενδιαφέροντος» τους ισχυρισμούς που προβάλλει η εταιρεία καθαριότητας, ότι δηλαδή η σχετική διάταξη του ν. 4430 παραβιάζει το Σύνταγμα και το ενωσιακό δίκαιο, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα αυτό «μπορεί να έχει συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων». Συγκεκριμένα αφορά πολλούς εργαζόμενους (που έχουν ήδη υπογράψει ή πρόκειται να υπογράψουν ατομικές συμβάσεις μέσα στην προσεχή διετία) στους συγκεκριμένους εργασιακούς τομείς (καθαριότητα, φύλαξη, εστίαση) για παροχή υπηρεσιών σε υπουργεία, ΝΠΔΔ (Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου) και ΝΠΙΔ (Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου) εποπτευόμενα από υπουργεία.
Το πρόβλημα
Προηγούμενη σχετική ρύθμιση του ν. 4368/16 που επέτρεπε την υπογραφή ατομικών συμβάσεων σε νοσοκομεία «μπλοκαρίστηκε» από την Επιτροπή Αναστολών του ΣτΕ το περασμένο καλοκαίρι, καθώς κρίθηκε (205/16) αντίθετη στο ενωσιακό δίκαιο, κάτι που οδήγησε «στον αέρα» πολλούς εργαζόμενους. Εάν το ΣτΕ επαναλάβει παρόμοιες απόψεις θα δημιουργηθεί αντίστοιχο πρόβλημα, εκτός κι αν η μείζονα σύνθεση ΣτΕ που θα ασχοληθεί σε λίγες εβδομάδες επί της ουσίας με τη συνταγματικότητα του προηγούμενου ν. 4368 διαφοροποιηθεί, ακολουθώντας αντίθετη άποψη από εκείνη της Επιτροπής Αναστολών.
Η εταιρεία (ΕΠΕ) που προσέφυγε τώρα στη Δικαιοσύνη στρέφεται κατά νέων πράξεων που στηρίζονται στον ν. 4430/16 και με τις οποίες εγκρίθηκε η πρόσληψη προσωπικού με ατομικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου (δύο ετών) για την κάλυψη αναγκών εστίασης και σίτισης του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», καθώς και για άλλες 35 συμβάσεις καθαριότητας στο Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Οι Αγιοι Ανάργυροι». Την ενδικοφανή προσφυγή που άσκησε αρχικά η ΕΠΕ απέρριψαν σιωπηρά οι αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς και έτσι κατέφυγε στη Δικαιοσύνη επιδιώκοντας να κριθεί αντίθετη στο Σύνταγμα και το ενωσιακό δίκαιο και αυτή η ρύθμιση.
Παράλληλα με πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών που πέρασε στη Βουλή νομιμοποιούνται σχετικές δαπάνες που γίνονται με ατομικές συμβάσεις καθαριότητας σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες, ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ και ΟΤΑ, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και ομαλή ροή στην καταβολή τους και να πληρωθούν οι συμβασιούχοι.
Στην αιτιολογική έκθεση αναφέρεται ότι οι ατομικές συμβάσεις συνάπτονται κατά παρέκκλιση κάθε άλλης ειδικής ή γενικής διάταξης, εξυπηρετούν επιτακτικές ανάγκες και είναι προς όφελος του Δημοσίου.
Στην έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους δεν προσδιορίστηκε το ακριβές κόστος, γιατί δεν στάλθηκαν σχετικά στοιχεία, όπως επισημάνθηκε. Οι σχετικές δαπάνες δεν περνούν πλέον από προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις κεντρικές υπηρεσίες υπουργείων, αφού καταργήθηκε από 1/1/2017, ενώ θα καταργηθεί στα τέλη του 2018 και για ΝΠΠΔ και ΟΤΑ. ethnos.gr