Το βιβλίο συμπληρώνεται κάθε ημέρα και περιέχει στήλες στις οποίες αναγράφονται ο αύξων αριθμός, ο Α.Μ. ΙΚΑ του εργαζόμενου, η ειδικότητα , το μικτό ημερομίσθιο, οι ώρες έναρξης – λήξης, η ημέρα αναπαύσεως, η υπογραφή του εργαζόμενου , η υπογραφή του εργοδότη και τυχόν παρατηρήσεις.
Υπενθυμίζουμε ότι με την περίπτωση 4 της υποπαραγράφου ΙΑ 13 του άρθρου πρώτου του Ν.4093/2012 καταργήθηκε από 12-11-2012 η θεώρηση του βιβλίου από την οικεία υπηρεσία του ΣΕΠΕ.
Η μη επίδειξη του βιβλίου ημερήσιων δελτίων απασχολούμενου προσωπικού οικοδομικών και τεχνικών έργων κατά τον έλεγχο, αποτελεί ευθέως αποδεικνυόμενη παράβαση της εργατικής νομοθεσίας και τιμωρείται με πρόστιμο κατά δέσμια αρμοδιότητα του ελεγκτικού οργάνου, σύμφωνα με το άρθρο 2 της Απόφασης 27397/122/19.8.2013 Υπουργού και Υφυπουργού Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλειας και Πρόνοιας.
Οι εργασίες σε οικοδομικά και τεχνικά έργα ανήκουν σε αυτές που περιγράφονται στην παράγραφο 1Γ του άρθρου 1 του Π.Δ 27.6/4-7-1932 και κατά συνέπεια τα χρονικά όρια εργασίας καθώς και η νόμιμη υπέρβαση αυτών καθορίζονται από τις διατάξεις του Π.Δ 27.6/4-7-1932 και του Ν.Δ 515/1970.
Για τα νόμιμα ημερήσια και εβδομαδιαία όρια λαμβάνονται υπόψη και οι διατάξεις των άρθρων 3 και 6 της από 26-2-1975 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε, του άρθρου 6 της από 14-2-1984 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε, του άρθρου 1 του Ν.3385/2005 και του άρθρου 74 του Ν.3863/2010.
Οι λόγοι πραγματοποίησης των υπερωριών αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 4 του Π.Δ 27.6/4-7-1932 όπως αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 παρ.1 του Ν.Δ 515/1970, ενώ σύμφωνα με την ίδια διάταξη τα ανώτατα όρια υπερωριών καθορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας για κάθε ημερολογιακό εξάμηνο.
Για το Α εξάμηνο του 2014 το ανώτατο όριο είναι (30) τριάντα ώρες (Υ.Α 446/8/2014).
Με την παρ. 1 του άρθρου 9 του Π.Δ 27.6/4-7-1932 όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 3 του Ν.Δ 515/1970 καθιερώθηκε η τήρηση του βιβλίου υπερωριών. Σκοπός του βιβλίου ήταν ο έλεγχος της τήρησης των νομίμων χρονικών ορίων , καθώς προϋπόθεση της νομιμότητας των υπερωριών, αποτελούσε εκτός των άλλων η καταγραφή τους στο συγκεκριμένο βιβλίο, ενώ αυτό έπρεπε σε κάθε περίπτωση να τεθεί στη διάθεση των ελεγκτικών οργάνων.
Απαραίτητα έπρεπε να συμπληρωθούν οι στήλες με τις ώρες έναρξης-λήξης των υπερωριών καθώς και η αιτία πραγματοποίησης τους ,προκειμένου να ελεγχθεί η νομιμότητα τους, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις.
Με το άρθρο 13 του Ν. 3846/2010 η υποχρέωση τήρησης του βιβλίου υπερωριών επεκτάθηκε σε όλες τις επιχειρήσεις και εργασίες. Το άρθρο 80 του Ν.4144/2013 ορίζει ότι η προβλεπόμενη νόμιμη κατά την ισχύουσα νομοθεσία υπερωριακή απασχόληση εργαζομένων καταχωρείται υποχρεωτικά πριν την έναρξη πραγματοποίησής της στο ειδικό βιβλίο υπερωριών, το οποίο τηρείται από τον εργοδότη στον χώρο εργασίας και τίθεται στη διάθεση των ελεγκτικών οργάνων προς έλεγχο. Το βιβλίο πρέπει να διατηρείται από τον εργοδότη επί μια πενταετία από τη συμπλήρωσή του .Για την νομιμοποίηση της υπερωριακής απασχόλησης είναι υποχρεωτική η καταγραφή των υπερωριών στο ειδικό βιβλίο υπερωριών (Εισηγητική Έκθεση της Βουλής για το άρθρο 80 του Ν.4144/2013).
Με το άρθρο 14, παρ.2 του Ν.4225/2014 καθιερώθηκε το ειδικό βιβλίο τροποποίησης ωραρίου εργασίας και υπερωριών. Επομένως η υποχρέωση τήρησης του βιβλίου υπερωριών , εντάχθηκε στο εν λόγω ειδικό βιβλίο. Σύμφωνα με τη διάταξη η υπερωριακή απασχόληση εργαζόμενου είναι νόμιμη μόνον εφόσον καταγραφεί στο ειδικό βιβλίο. Οι καταχωρήσεις στο βιβλίο θα πρέπει να είναι σύμφωνες με την ισχύουσα νομοθεσία (παρ.2 υποπ.1Α).
Όσο αφορά τις υπερωρίες συμπληρώνονται οι στήλες με την ώρα έναρξης και λήξης του ωραρίου εργασίας, η ημερομηνία πραγματοποίησης της υπέρβασης του νομίμου ωραρίου, η ώρα έναρξης και λήξης της υπέρβασης του νομίμου ωραρίου και η αιτία για την οποία πραγματοποιείται η υπερωριακή απασχόληση. Οι καταγραφές θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις περί χρονικών ορίων.
Επομένως όπως προκύπτει από τα παραπάνω για τους εργαζόμενους που απασχολούνται σε οικοδομικά και τεχνικά έργα για τους οποίους τηρείται το βιβλίο ημερήσιων δελτίων απασχολούμενου προσωπικού, θα πρέπει να τηρείται και το ειδικό βιβλίο τροποποίησης ωραρίου εργασίας και υπερωριών.
Μόνο με αυτόν τον τρόπο νομιμοποιούνται τυχόν πραγματοποιηθείσες υπερωρίες, ενώ το βιβλίο ημερήσιων δελτίων απασχολούμενου προσωπικού υποκαθιστά μόνο τον πίνακα ωρών εργασίας.
ΑΘΗΝΑ 21-03-2014
ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΡΑΪΑΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ