Κατευθυντήριες γραμμές για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι τράπεζες το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων αναμένεται να εκδώσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέχρι τα τέλη του 2016 ή τις αρχές του 2017, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters. Οι τραπεζίτες δεν θα είναι αναγκασμένοι να ακολουθήσουν τις οδηγίες της κεντρικής τράπεζας, αλλά ασφαλώς θα αισθανθούν την αυξημένη πίεση.
Η ΕΚΤ θα ορίσει στο τέλος εμπιστευτικούς ποσοτικούς και ποιοτικούς στόχους για κάθε μία από τις 129 συστημικές τράπεζες της Ευρωζώνης που επιτηρεί άμεσα, ωστόσο δεν θα περιλαμβάνονται όλοι οι στόχοι σε έγγραφα, σύμφωνα με τις πηγές του Reuters. Το γεγονός αυτό σημαίνει πως οι τράπεζες θα έχουν κάποια περιθώρια ελιγμών και μάλλον δείχνει πως η ΕΚΤ σκοπεύει να βασιστεί, τουλάχιστον αρχικά, στη δύναμη της πειθούς.
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, συνολικού ύψους περίπου 900 δισ. σε ολόκληρη την Ευρωζώνη στα τέλη του 2015, αποτελούν μία από τις τοξικότερες κληρονομιές της κρίσης. Μέχρι σήμερα οι Ευρωπαίοι τραπεζίτες έχουν αποφύγει να αντιμετωπίσουν το ακανθώδες πρόβλημα διότι φοβούνται πως οι διαγραφές δανείων θα οδηγήσουν σε ζημιές και αυτές σε περιορισμό τόσο των μερισμάτων όσο και των αμοιβών των διευθυντικών στελεχών.
Από την άλλη πλευρά, οι κανονιστικές αρχές είναι πρόθυμες να πιέσουν τους τραπεζίτες διότι το μεγάλο ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων περιορίζει την κεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αυξάνει το κόστος χρηματοδότησής τους και, τελικά, περιορίζει την οικονομική ανάπτυξη.
Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ προσπαθεί με διάφορους τρόπους (ποσοτική χαλάρωση, παροχή νέων χαμηλότοκων δανείων προς τις τράπεζες) να ενισχύσει την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, συνεπώς η τακτική των εμπορικών τραπεζών έρχεται σε αντίθεση με τη νομισματική πολιτική της. Σύμφωνα με την ΕΚΤ το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων είχε ανέλθει στα τέλη του 2015 στο 7,1% του συνόλου των δανείων που έχουν χορηγήσει οι τράπεζες της Ευρωζώνης, δηλαδή είναι σχεδόν πενταπλάσια απ’ ό,τι στις ΗΠΑ.
Το γεγονός ότι η ΕΚΤ σκοπεύει να δώσει οδηγίες ανά τράπεζα και ότι αυτές οι οδηγίες δεν θα έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα υποδηλώνει ότι η κεντρική τράπεζα δεν σκοπεύει να είναι ιδιαίτερα αυστηρή. Εκτίμηση που διασκεδάζει τους φόβους περί ξεπουλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά από την άλλη πλευρά σημαίνει πως το πρόβλημα θα εξακολουθήσει να υπάρχει για αρκετά χρόνια. Σταδιακά όμως οι τράπεζες που δεν θα έχουν ακολουθήσει τις οδηγίες της ΕΚΤ μάλλον θα δουν να σκληραίνει η στάση της, πιθανώς μέσω της απαίτησης για αύξηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων. «Ορισμένες τράπεζες απλώς περιμένουν να έρθουν καλύτεροι καιροί.
Όμως θα πρέπει να διαγράψουν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που έχουν στον ισολογισμό τους. Διαφορετικά, οι τράπεζες θα πρέπει να αυξήσουν τις προβλέψεις τους κατά 50% ή και 70%», εξηγεί πηγή στο Reuters. Η ιταλική UniCredit έχει μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους 80 δισ., δηλαδή 15% του συνόλου των δανείων που έχει δώσει. Η Intesa Sanpaolo έχει δάνεια ύψους 33 δισ. ευρώ, ενώ οι ελληνικές τράπεζες έχουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια συνολικού ύψους περίπου 100 δισ. ευρώ.