Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα στις συνεχιζόμενες προσπάθειές της για τη βελτίωση της διεθνούς φορολογικής συμμόρφωσης και την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής. Στις 20 Οκτωβρίου, η ΕΕ υπέγραψε τροποποιητικό πρωτόκολλο για την ενίσχυση της υφιστάμενης συμφωνίας φορολογικής συνεργασίας με την Ελβετία. Το πρωτόκολλο αυτό ευθυγραμμίζει τη συμφωνία με τα πρόσφατα ενωσιακά και διεθνή πρότυπα, επεκτείνοντας τις αυτόματες ανταλλαγές πληροφοριών περί χρηματοοικονομικών λογαριασμών και θεσπίζοντας ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας για την είσπραξη απαιτήσεων φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).
Σημαντικές επικαιροποιήσεις για την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης
Το τροποποιητικό πρωτόκολλο επεκτείνει την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών περί χρηματοοικονομικών λογαριασμών, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο κοινό πρότυπο αναφοράς (ΚΠΑ) που έχει συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο. Η επικαιροποίηση αυτή περιλαμβάνει συγκεκριμένα προϊόντα ηλεκτρονικού χρήματος και ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών, διασφαλίζοντας ότι οι φορολογικές αρχές έχουν ολοκληρωμένη πρόσβαση στα σχετικά οικονομικά δεδομένα. Επιπλέον, το πρωτόκολλο ενισχύει τις απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας και υποβολής εκθέσεων, διευκολύνοντας την αποτελεσματικότερη χρήση των πληροφοριών από τις φορολογικές διοικήσεις, περιορίζοντας παράλληλα τον φόρτο για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Το τροποποιητικό πρωτόκολλο θεσπίζει επίσης ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας για την είσπραξη απαιτήσεων ΦΠΑ και δεσμεύει αμφότερα τα μέρη να διερευνήσουν το ενδεχόμενο αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη άλλων φορολογικών απαιτήσεων, ενισχύοντας περαιτέρω τη φορολογική συνεργασία. Οι τροποποιήσεις αυτές αποτελούν κρίσιμη εξέλιξη που θα συμβάλει στην πρόληψη της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής και θα διασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ της ΕΕ και της Ελβετίας, δεδομένων των σημαντικών οικονομικών δεσμών τους.
Ευρύτερες επιπτώσεις και μελλοντικά βήματα
Οι τροποποιήσεις που υπογράφηκαν με την Ελβετία ακολουθούν παρόμοια πρωτόκολλα με την Ανδόρα, το Λιχτενστάιν, το Μονακό και τον Άγιο Μαρίνο. Τα πρωτόκολλα αυτά αναμένεται να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026, μετά την ολοκλήρωση των αντίστοιχων διαδικασιών κύρωσης. Οι τροποποιήσεις με την Ελβετία αναμένεται να εφαρμοστούν προσωρινά από την 1η Ιανουαρίου 2026, με τις νέες διατάξεις για την είσπραξη φόρων να τίθενται σε ισχύ από την πρώτη ημέρα του Ιανουαρίου του πρώτου έτους μετά την έναρξη ισχύος του πρωτοκόλλου.
Ιστορικό
Μεταξύ 2015 και 2016, η ΕΕ υπέγραψε συμφωνίες με την Ανδόρα, το Λιχτενστάιν, το Μονακό, τον Άγιο Μαρίνο και την Ελβετία, οι οποίες προβλέπουν την αμοιβαία αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς. Οι συμφωνίες αντικατοπτρίζουν το ΚΠΑ του ΟΟΣΑ, το οποίο εφάρμοσε η ΕΕ μέσω της οδηγίας για τη διοικητική συνεργασία (ΟΔΣ). Το 2022 οι επικαιροποιήσεις του CRS κατέστησαν αναγκαία την αναθεώρηση των εν λόγω συμφωνιών.
Τον Μάιο του 2024 το Συμβούλιο ανέθεσε στην Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τις πέντε χώρες και, στις 10 Οκτωβρίου 2025, το Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα τις προτάσεις για την εξουσιοδότηση της Επιτροπής να υπογράψει τα τροποποιητικά πρωτόκολλα (εξ ονόματος της ΕΕ).
Περισσότερες πληροφορίες:
DAC8 - Φορολογία και Τελωνειακή Ένωση
Οδηγία για τη διοικητική συνεργασία DAC
20 Οκτωβρίου 2025
Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης