Στο πολυνομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή εισάγονται διατάξεις σχετικά με μέτρα στήριξης των συγγενών των θυμάτων και των πληγέντων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023 και με την ενίσχυση της ασφάλειας των συγκοινωνιών.
Αναλυτικά,
ΜΕΡΟΣ Δ’ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΠΛΗΓΕΝΤΩΝ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟΥ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΜΠΩΝ ΤΗΣ 28ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2023 ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΗΓΕΝΤΩΝ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟΥ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΜΠΩΝ ΤΗΣ 28ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2023
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α
ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ
Άρθρο 58
Χορήγηση ειδικής σύνταξης στους παθόντες και στην οικογένεια αυτών
1. Σε όσους υπέστησαν μόνιμη αναπηρία ποσοστού πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω λόγω του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, καθώς και στην οικογένεια όσων απεβίωσαν, χορηγείται από 1ης Μαρτίου 2023 ειδική σύνταξη ίση με το τετραπλάσιο της πλήρους εθνικής σύνταξης του άρθρου 7 του ν. 4387/2016 (Α΄ 85).
2. Η καταβολή της σύνταξης της παρ. 1 στην οικογένεια των αποβιωσάντων, διενεργείται, για κάθε πρόσωπο που απεβίωσε, ως εξής:
α. Σε περίπτωση έγγαμου αποβιώσαντος ή συμβίου χωρίς τέκνα, το ποσό της σύνταξης καταβάλλεται ολόκληρο στον ή στην εν ζωή σύζυγο ή συμβίο - συμβία.
β. Σε περίπτωση έγγαμου ή συμβίου αποβιώσαντος με τέκνα,
βα. το ήμισυ (1/2) του ποσού καταβάλλεται στον ή στην εν ζωή σύζυγο ή συμβίο – συμβία,
ββ. το υπόλοιπο ήμισυ (1/2) ισομερώς στα τέκνα του αποβιώσαντος,
ββα. μέχρι την ενηλικίωσή τους, ή
βββ. μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών τους και πάντως όχι πέραν από τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας τους, ή
ββγ. εφ’ όρου ζωής, εφόσον είναι άγαμα, ανίκανα σε ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω και ανίκανα για την άσκηση κάθε βιοποριστικού επαγγέλματος.
Μετά την απώλεια του δικαιώματος των τέκνων, το μερίδιό τους προσαυξάνει αυτό του ή της εν ζωή συζύγου ή συμβίου.
Αν ο ή η εν ζωή σύζυγος ή συμβίος - συμβία αποβιώσει, παντρευτεί, συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή το δικαίωμά του τεθεί σε αναστολή, το μερίδιό του προσαυξάνει ισομερώς το μερίδιο των τέκνων.
γ. Σε περίπτωση χήρου ή διαζευγμένου ή άγαμου αποβιώσαντος με τέκνα, το ποσό καταβάλλεται ισομερώς στα τέκνα μέχρι:
γα) την ενηλικίωσή τους, ή
γβ) την ολοκλήρωση των σπουδών τους και, πάντως, έως τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας τους, ή
γγ) εφ’ όρου ζωής, εφόσον είναι άγαμα, ανίκανα σε ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω και ανίκανα για την άσκηση κάθε βιοποριστικού επαγγέλματος. Τα ηλικιακά όρια της παρούσας δεν ισχύουν για τα δέκα (10) έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
δ. Σε περίπτωση άγαμου και άτεκνου αποβιώσαντος, το ποσό της σύνταξης καταβάλλεται στους γονείς του, κατανεμημένο σε ίσα μερίδια. Εάν ο ένας (1) από τους δύο (2) γονείς αποβιώσει, το μερίδιό του προσαυξάνει το μερίδιο του εν ζωή γονέα.
ε. Σε περίπτωση άγαμου, άτεκνου και ορφανού αποβιώσαντος, το ποσό της σύνταξης καταβάλλεται ισομερώς στα αδέλφια του ή της, μέχρι:
εα) την ενηλικίωσή τους, ή
εβ) την ολοκλήρωση των σπουδών τους και πάντως έως τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας τους, ή
εγ) εφ’ όρου ζωής, εφόσον είναι άγαμα, ανίκανα σε ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω και ανίκανα για την άσκηση κάθε βιοποριστικού επαγγέλματος. Τα ηλικιακά όρια της παρούσας δενισχύουν για τα δέκα (10) έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
στ. Το δικαίωμα του ή της εν ζωή συζύγου ή συμβίου - συμβίας κρίνεται ανεξάρτητα από τη χρονική διάρκεια του έγγαμου βίου ή της συμβίωσης, κατά περίπτωση.
ζ. Το ποσοστό ανικανότητας των παθόντων κρίνεται κατά τον χρόνο του δυστυχήματος και εντός του επόμενου εξαμήνου από αυτό και βεβαιώνεται με γνωμάτευση της Ανωτάτης Στρατού Υγειονομικής Επιτροπής (Α.Σ.Υ.Ε.).
3. α. Το δικαίωμα της ειδικής σύνταξης της παρ. 1 διαπιστώνεται με πράξη του προϊσταμένου της Διεύθυνσης Εισοδηματικής Πολιτικής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, με την οποία δίδεται εντολή πληρωμής.
β. Για την εγγραφή στο πληροφοριακό σύστημα των δικαιούχων της ειδικής σύνταξης της παρ. 1, την παρακολούθηση της καταβολής, τις μεταβολές στην προσωπική κατάσταση των δικαιούχων και για κάθε ζήτημα που αφορά στην ειδική σύνταξη της παρ. 1, αρμόδιο είναι το Ε΄ Τμήμα της Διεύθυνσης Εισοδηματικής Πολιτικής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Για θέματα τα οποία, κατά περίπτωση, δεν ρυθμίζονται από το παρόν, εφαρμόζεται η νομοθεσία που διέπει τις Ειδικές Συντάξεις του Δημοσίου, με την εξαίρεση της εφαρμογής όσων ορίζονται για την καταβολή επιδομάτων ανικανότητας και οικογενειακής παροχής, καθώς και του δευτέρου εδαφίου της υποπαρ. Β4 της παρ. Β` του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 (Α΄ 222).
γ. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζονται τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση της ειδικής σύνταξης και οι λεπτομέρειες της διαδικασίας καταβολής της.
4. α. Η ειδική σύνταξη:
αα) είναι αφορολόγητη,
αβ) δεν μεταβιβάζεται,
αγ) δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα,
αδ) δεν κατάσχεται στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης,
αε) δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες κατά την ημερομηνία του συμβάντος οφειλές προς το Δημόσιο ή χρηματοδοτικά ή πιστωτικά ιδρύματα, και
αστ) καταβάλλεται ανεξαρτήτως της καταβολής κάθε άλλης σύνταξης ή μισθού.
β. Αύξηση του ποσού της εθνικής σύνταξης του άρθρου 7 του ν. 4387/2016, λαμβάνεται υπόψη για την αύξηση της ειδικής σύνταξης της παρ. 1.
γ. Η ειδική σύνταξη κανονίζεται σύμφωνα με το παρόν, καταβάλλεται από το Δημόσιο και ως προς τη λήψη αυτής, τα δικαιούχα πρόσωπα περιλαμβάνονται στις εξαιρέσεις της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016.
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Β
ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ
Άρθρο 59
Απαλλαγή από φόρο κληρονομιάς των κληρονομιαίων περιουσιακών στοιχείων αποβιωσάντων – Προσθήκη περ. θ΄ στην παρ. 2 άρθρου 25 ν. 2961/2001
Στην παρ. 2 του άρθρου 25 του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από τυχερά παίγνια (ν. 2961/2001, Α’ 266), προστίθεται περ. θ΄ ως εξής:
«θ) τα περιουσιακά στοιχεία των κληρονομούμενων που απεβίωσαν λόγω του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023.».
Άρθρο 60
Διαγραφή ατομικών οφειλών αποβιωσάντων ή σοβαρά πληγέντων, καθώς και στενών συγγενών τους
1. Οι ανεξόφλητες την 31η.3.2023, βεβαιωμένες στη Φορολογική Διοίκηση, ατομικές οφειλές των αποβιωσάντων στο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, καθώς και των γονέων, των συζύγων ή των συμβίων, των τέκνων και των αδελφών αυτών, διαγράφονται αυτοδικαίως.
2. Η παρ. 1 εφαρμόζεται επιπλέον για:
α) θύματα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος της παρ. 1 που υπέστησαν μόνιμη αναπηρία σε ποσοστό άνω του πενήντα τοις εκατό (50%),
β) όσους νοσηλεύτηκαν σε μονάδα εντατικής θεραπείας (Μ.Ε.Θ.) εξαιτίας του σιδηροδρομικού δυστυχήματος της παρ. 1,
γ) γονείς,
δ) συζύγους ή συμβίους,
ε) τέκνα, και
στ) αδελφούς αυτών.
Άρθρο 61
Διαγραφή οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία
1. Οι ανεξόφλητες κατά την 31η.3.2023, βεβαιωμένες και μη, ατομικές οφειλές προς ασφαλιστικά ταμεία:
α) των αποβιωσάντων στο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, καθώς
και
β) των γονέων, των τέκνων, των αδελφών, των συζύγων ή των συμβίων των αποβιωσάντων, και
γ) των θυμάτων στο σιδηροδρομικό δυστύχημα της περ. α), τα οποία υπέστησαν μόνιμη αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) ή νοσηλεύτηκαν σε μονάδα εντατικής θεραπείας (Μ.Ε.Θ.), καθώς και των γονέων, των τέκνων, των αδελφών, των συζύγων ή των συμβίων των αποβιωσάντων, διαγράφονται αυτοδικαίως.
2. Ο χρόνος ασφάλισης, ο οποίος αντιστοιχεί στις οφειλές, οι οποίες διαγράφονται, παραμένει σε ισχύ.
Για τον υπολογισμό των παροχών λογίζεται ότι οι εισφορές, οι οποίες διαγράφονται, έχουν καταβληθεί.
3. Κατ’ εξαίρεση, μετά τη διαγραφή, σύμφωνα με την παρ. 1, των οφειλών προς το Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.) ή προς το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης της παρ. 4 του άρθρου 36 του ν. 4052/2012 (Α΄ 41), οι οφειλές, οι οποίες διαγράφονται, βεβαιώνονται στο όνομα του ελληνικού Δημοσίου στο ύψος, στο οποίο είχαν διαμορφωθεί κατά τον χρόνο της διαγραφής και καταβάλλονται από τον κρατικό προϋπολογισμό.
4. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων δύναται να ρυθμίζονται η διαδικασία και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την αυτοδίκαιη διαγραφή των οφειλών του παρόντος.
Άρθρο 62
Δικαίωμα διορισμού στο δημόσιο ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα
1. Η παρ. 20 του άρθρου 14 του ν. 2266/1994 (Α` 218) περί διορισμού στο δημόσιο ή στον ευρύτερο δημόσιο τομέα μέλους της οικογένειας, συζύγου ή συμβίου λόγω θανάτου κατά και εξαιτίας της εκτέλεσης υπηρεσιακού καθήκοντος εργαζόμενου, εφαρμόζεται αναλόγως και επί συζύγων ή συμβίων, καθώς και επί συγγενών μέχρι β` βαθμού, προσώπων που απεβίωσαν συνεπεία του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
2. Το δικαίωμα διορισμού της παρ. 1 παρέχεται και σε πρόσωπα που νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) ή για τα οποία προκύπτει ποσοστό μόνιμης αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) συνεπεία του δυστυχήματος της παρ. 1. Αν δεν είναι δυνατός ο διορισμός τους, για λόγους υγείας, το δικαίωμα διορισμού μεταβιβάζεται στον/στη σύζυγό τους ή στον/στην συμβίο/α τους ή σε ένα (1) τέκνο τους. Αν δεν έχουν σύζυγο ή συμβίο/α, το δικαίωμα διορισμού μεταβιβάζεται σε έναν από τους γονείς ή σε ένα από τα αδέλφια τους.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ορίζονται οι φορείς υποδοχής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ο τρόπος βεβαίωσης της αιτίας του θανάτου, η σειρά προτεραιότητας των δικαιούχων, η προθεσμία και η διαδικασία υποβολής των δικαιολογητικών και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.
Άρθρο 63
Κάλυψη δαπανών νοσηλείας και αποκατάστασης τραυματιών
Ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) καλύπτει πλήρως τις δαπάνες νοσηλείας και αποκατάστασης των τραυματιών του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, σε υλικά και υπηρεσίες, σε όλες τις δομές δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και τα έξοδα μετάβασής τους σε δομές αποκατάστασης του εξωτερικού, χωρίς οποιαδήποτε συμμετοχή αυτών. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος.
Άρθρο 64
Παροχή δωρεάν εξατομικευμένης ψυχολογικής υποστήριξης στους τραυματίες, στα μέλη των οικογενειών των αποβιωσάντων και στους επιβαίνοντες στις αμαξοστοιχίες
Οι τραυματίες, τα μέλη των οικογενειών των αποβιωσάντων και οι επιβαίνοντες στις αμαξοστοιχίες του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023 δικαιούνται, δια ζώσης και κατ’ οίκον, δωρεάν εξατομικευμένη ψυχολογική υποστήριξη μέσα από το δίκτυο Μονάδων Ψυχικής Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας μέσω των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα του άρθρου 11 του ν. 2716/1999 (Α΄ 96) που διαθέτουν άδεια Μονάδων Ψυχικής Υγείας, καθώς και τηλεφωνικά, μέσω της Δωρεάν Εθνικής Γραμμής Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306.
Άρθρο 65
Μέτρα ενίσχυσης σε φοιτητές και υποψηφίους για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και σε συγγενείς τους
1. Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος άρθρου εμπίπτουν οι φοιτητές και υποψήφιοι για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση:
α) οι οποίοι επέβαιναν στις αμαξοστοιχίες του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023 και
β) των οποίων τα τέκνα, οι γονείς, οι αδελφοί και οι σύζυγοι ή συμβίοι απεβίωσαν ή απέκτησαν μόνιμη αναπηρία σε ποσοστό άνω του πενήντα τοις εκατό (50%) εξαιτίας του σιδηροδρομικού δυστυχήματος της περ. α).
2. Για τους φοιτητές του ακαδημαϊκού έτους 2022-2023 της παρ. 1 ισχύουν τα εξής:
α) Μπορούν να υποβάλουν αίτηση μετεγγραφής σε αντίστοιχο τμήμα άλλου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) ή Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας (Α.Ε.Α.) ή μετακίνησης σε άλλο τμήμα άλλου Α.Ε.Ι. ή άλλης Α.Ε.Α. του ίδιου επιστημονικού πεδίου, με αυτό του τμήματος στο οποίο έχουν εισαχθεί και εγγραφεί, στον τόπο κύριας ή μόνιμης κατοικίας των ιδίων ή συγγενούς α΄ βαθμού ή αδελφού, εφόσον φοιτούν σε Α.Ε.Ι. της ημεδαπής και δεν έχουν υπερβεί τα υποχρεωτικά εξάμηνα φοίτησης για τη λήψη του πτυχίου. Αρμόδια για την εξέταση των αιτήσεων μετεγγραφής ή μετακίνησης είναι η επιτροπή της παρ. 5 του άρθρου 79 του ν. 4692/2020 (Α΄ 111). Η μετεγγραφή ή μετακίνηση γίνεται καθ’ υπέρβαση του προβλεπόμενου αριθμού μετεγγραφόμενων ή μετακινούμενων φοιτητών.
β) Οι αιτήσεις τους για στέγαση και σίτιση σε Α.Ε.Ι. και A.E.A. γίνονται δεκτές κατά προτεραιότητα.
3. Για τους υποψηφίους για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση της παρ. 1 ισχύουν τα εξής:
α) Όσοι υπέβαλαν αίτηση-δήλωση και θα συμμετάσχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις της τακτικής και επαναληπτικής εξεταστικής περιόδου του έτους 2023, εισάγονται σε σχολές, τμήματα και εισαγωγικές κατευθύνσεις των Α.Ε.Ι. και των Α.Ε.Α., για το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024, καθ’ υπέρβαση του συνολικού αριθμού εισακτέων, σύμφωνα με τα επόμενα εδάφια της παρούσας περίπτωσης.
Για την εισαγωγή σε Α.Ε.Ι. και Α.Ε.Α. παρέχεται προσαύξηση είκοσι τοις εκατό (20%) σε κάθε βαθμολογική επίδοση των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων, των ειδικών μαθημάτων και πρακτικών δοκιμασιών. Προϋπόθεση μετά από την προσαύξηση του δευτέρου εδαφίου είναι οι υποψήφιοι να συγκεντρώνουν συνολικό αριθμό μορίων τουλάχιστον ίσο με τον συνολικό αριθμό μορίων του τελευταίου εισαχθέντος στη συγκεκριμένη σχολή, τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση στο οικείο ακαδημαϊκό έτος. Τα εδάφια πρώτο, δεύτερο και τρίτο εφαρμόζονται και για στους υποψηφίους για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση της παρ. 1 που θα συμμετάσχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις, τακτικής και επαναληπτικής περιόδου, των ετών 2024 και 2025.
β) Σε όσους πρόκειται να μετέχουν στη διαδικασία επιλογής για εισαγωγή σε σχολές, τμήματα και εισαγωγικές κατευθύνσεις των Α.Ε.Ι. και των Α.Ε.Α, για το έτος 2023, με το ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%), χωρίς νέα εξέταση, παρέχεται προσαύξηση είκοσι τοις εκατό (20%) σε κάθε βαθμολογική επίδοση των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων, των ειδικών μαθημάτων και πρακτικών δοκιμασιών, που είχαν επιτύχει τα έτη 2021 και 2022. Προϋπόθεση μετά από την προσαύξηση του πρώτου εδαφίου είναι οι υποψήφιοι να συγκεντρώνουν συνολικό αριθμό μορίων, τουλάχιστον ίσο με τον συνολικό αριθμό μορίων, του τελευταίου εισαχθέντος, στη συγκεκριμένη σχολή, τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση, καθ’ υπέρβαση του συνολικού αριθμού εισακτέων.
γ) Κατά τα λοιπά, ιδίως ως προς τις προϋποθέσεις εισαγωγής, εφαρμόζεται ο ν. 4186/2013 (Α’ 193).
4. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων μπορούν να καθορίζονται οι ειδικότερες προϋποθέσεις, η διαδικασία, τα δικαιολογητικά που υποβάλλουν οι ενδιαφερόμενοι, οι σχετικές προθεσμίες και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή του παρόντος.
Άρθρο 66
Παροχή νομικής βοήθειας σε θύματα και συγγενείς θυμάτων – Υποχρεωτική εκτελεστότητα πολιτικών αποφάσεων
1. Δικαιούχοι νομικής βοήθειας του ν. 3226/2004 (A’ 24) ως προς τις ποινικές και αστικές τους αξιώσεις είναι και τα θύματα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται αναλόγως και επί συζύγων ή συμβίων, καθώς και επί συγγενών μέχρι β’ βαθμού, προσώπων που απεβίωσαν συνεπεία του σιδηροδρομικού δυστυχήματος του πρώτου εδαφίου.
2. Αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων που αφορούν στις απαιτήσεις αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης από οποιαδήποτε αιτία σε σχέση με το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023, κηρύσσονται υποχρεωτικά προσωρινά εκτελεστές κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 910 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας [π.δ. 503/1985 (Α’ 182)].
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
Άρθρο 67
Επικίνδυνη οδήγηση – Υπέρβαση επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας – Τροποποίηση άρθρου 290Α ΠΚ
Στην παρ. 1 του άρθρου 290A του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α΄ 95) προστίθενται περ. γ’ και δ’ και το άρθρο 290Α διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 290Α
Επικίνδυνη οδήγηση
1. Όποιος κατά τη συγκοινωνία στους δρόμους ή στις πλατείες: α) οδηγεί όχημα μολονότι δεν είναι σε θέση να το πράξει με ασφάλεια εξαιτίας της κατανάλωσης οινοπνεύματος ή χρήσης ναρκωτικών ουσιών ή λόγω σωματικής ή πνευματικής εξάντλησης ή β) οδηγεί όχημα σε εθνικές ή περιφερειακές οδούς αντίστροφα στο ρεύμα της εκάστοτε κατεύθυνσης ή σε πεζοδρόμους, πεζοδρόμια ή πλατείες, ή οδηγεί όχημα που είναι τεχνικά ανασφαλές ή με ανασφαλή τρόπο φορτωμένο ή προβαίνει κατά την οδήγηση σε επικίνδυνους ελιγμούς ή μετέχει σε αυτοσχέδιους αγώνες, ή γ) οδηγεί όχημα i) σε αυτοκινητόδρομο ή σε οδό ταχείας κυκλοφορίας με ταχύτητα που υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας κατά τουλάχιστον 60 χλμ ανά ώρα και αν πρόκειται για λεωφορείο ή φορτηγό αυτοκίνητο κατά τουλάχιστον 30 χλμ ανά ώρα, ii) εντός κατοικημένης περιοχής ή σε άλλο οδικό δίκτυο με ταχύτητα που υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας κατά τουλάχιστον 40 χλμ ανά ώρα και αν πρόκειται για λεωφορείο ή φορτηγό αυτοκίνητο κατά τουλάχιστον 20 χλμ ανά ώρα, ή δ) οδηγεί όχημα στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης (Λ.Ε.Α.) εκτός των περιπτώσεων αποκλειστικού προορισμού της, τιμωρείται, αν δεν προβλέπονται βαρύτερες κυρώσεις σε άλλες διατάξεις:
αα) με φυλάκιση έως τρία (3) έτη αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα,
ββ) με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο,
γγ) με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ή προκάλεσε σημαντική βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις,
δδ) με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο άλλου.
Αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη.
2. Όποιος στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου οδηγεί επικίνδυνα από αμέλεια και από την πράξη του αυτή μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα ή κίνδυνος για άνθρωπο, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή.».
Άρθρο 68
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων και αεροσκαφών – Τροποποίηση άρθρου 291 Ποινικού Κώδικα
Στην παρ. 1 του άρθρου 291 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) επέρχονται οι εξής αλλαγές: α)
Στην παρ. 1: α) η περ. α) τροποποιείται με την προσθήκη των λέξεων «ή αφαίρεση εξοπλισμού λειτουργίας, κίνησης, ηλεκτροδότησης ή ασφάλειας» μετά τη λέξη «μετακίνηση», β) η περ. δδ) τροποποιείται με τη διαγραφή των λέξεων «κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών» και την προσθήκη των λέξεων «ισόβια κάθειρξη» και γ) το τελευταίο εδάφιο απαλείφεται και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Όποιος διαταράσσει την ασφάλεια της συγκοινωνίας μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων ή αεροσκαφών: α) με καταστροφή, βλάβη, μετακίνηση ή αφαίρεση εξοπλισμού λειτουργίας, κίνησης, ηλεκτροδότησης ή ασφάλειας, εγκαταστάσεων ή συγκοινωνιακών μέσων, β) με τοποθέτηση ή διατήρηση εμποδίων, γ) με αλλοίωση σημείων ή σημάτων ή με τοποθέτηση ή διατήρηση εσφαλμένων σημείων ή σημάτων, δ) με παραβίαση των κανόνων τεχνικού ελέγχου ή ασφαλούς φόρτωσης των συγκοινωνιακών μέσων, ε) με παραβίαση των κανόνων λειτουργίας συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στ) με άλλες, εξίσου επικίνδυνες, για την ασφάλεια της συγκοινωνίας πράξεις τιμωρείται: αα) με φυλάκιση αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα, ββ) με κάθειρξη έως δέκα (10)
έτη αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, γγ) με κάθειρξη αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ή προκάλεσε σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας, δδ) με ισόβια κάθειρξη αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο άλλου.
Άρθρο 69
Διακεκριμένη κλοπή – Τροποποίηση άρθρου 374 Ποινικού Κώδικα
Στην παρ. 1 του άρθρου 374 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) επέρχονται οι εξής αλλαγές: α) προστίθεται περ. βα΄, β) το διαζευκτικό «ή» διαγράφεται πριν από την περ. δ΄ και τίθεται μετά από την ίδια περίπτωση, γ) προστίθεται περ. ε΄ και το άρθρο 374 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 374
Διακεκριμένη κλοπή
1. Η κλοπή τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή αν: α) ο υπαίτιος αφαιρεί από τόπο προορισμένο για θρησκευτική λατρεία, πράγμα αφιερωμένο σε αυτή καλλιτεχνικής ή αρχαιολογικής ή ιστορικής σημασίας, β) ο υπαίτιος αφαιρεί πράγμα επιστημονικής ή καλλιτεχνικής ή αρχαιολογικής ή ιστορικής σημασίας που βρίσκεται σε συλλογή εκτεθειμένη σε κοινή θέα ή σε δημόσιο οίκημα ή σε άλλο δημόσιο τόπο, βα) ο υπαίτιος αφαιρεί πράγμα προορισμένο από τη θέση του ή από την κατασκευή του για την εξυπηρέτηση της λειτουργίας ή την ασφάλεια της συγκοινωνίας μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων ή αεροσκαφών, γ) η συνολική αξία των αφαιρεθέντων αντικειμένων υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ, δ) τελέστηκε από δύο ή περισσότερους που είχαν οργανωθεί με σκοπό την τέλεση κλοπών, ε) η πράξη τελέστηκε από πρόσωπο που διαπράττει κλοπές κατ' επάγγελμα.».
Άρθρο 70
Αποδοχή και διάθεση προϊόντων επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων ή αεροσκαφών – Τροποποίηση άρθρου 394Α Ποινικού Κώδικα
Στο άρθρο 394Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) επέρχονται οι εξής αλλαγές: α) ο τίτλος αντικαθίσταται, β) η μόνη παράγραφος αριθμείται ως παρ. 1, γ) προστίθεται παρ. 2 και το άρθρο 394Α διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 394Α
Διακεκριμένη αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
1. Τα πλημμελήματα των περ. α' έως ε' της παρ. 1 του άρθρου 386Α που αφορούν σε μέσα πληρωμής πλην των μετρητών, καθώς και της παρ. 4 του άρθρου 394, όταν τελούνται στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης, τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή.
2. Αν το αντικείμενο της πράξης της παρ. 1 του άρθρου 394 προήλθε από την αξιόποινη πράξη της περ. βα΄ του άρθρου 374, ο δράστης τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή.».
Άρθρο 71
Προσαρμογές στη νομοθεσία για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας - Τροποποίηση άρθρων 4 και 39 ν. 4557/2018
1. Στην περ. ζ΄ του άρθρου 4 του ν. 4557/2018 (Α’ 139), περί βασικών αδικημάτων, προστίθεται παραπομπή στην παρ. 2 του άρθρου 394Α του Ποινικού Κώδικα και η περ. ζ΄ διαμορφώνεται ως εξής:
«ζ) η παραχάραξη νομίσματος και άλλων μέσων πληρωμής κατά το άρθρο 207 ΠΚ, η κυκλοφορία πλαστών νομισμάτων και άλλων μέσων πληρωμής κατά το άρθρο 208 ΠΚ, η καθ’ υπέρβαση κατασκευή νομίσματος κατά το άρθρο 208Α ΠΚ, η πλαστογραφία και κατάχρηση ενσήμων κατά την παρ. 1 του άρθρου 208Γ ΠΚ, οι προπαρασκευαστικές πράξεις του άρθρου 211 ΠΚ, η πλαστογραφία κατά το άρθρο 216 ΠΚ, η διακεκριμένη πλαστογραφία πιστοποιητικών κατά την παρ. 3 του άρθρου 217 ΠΚ, η κλοπή κατά το άρθρο 372 ΠΚ, η διακεκριμένη κλοπή κατά το άρθρο 374 ΠΚ, η υπεξαίρεση κατά το άρθρο 375 ΠΚ, η ληστεία κατά το άρθρο 380 ΠΚ, η εκβίαση κατά το άρθρο 385 ΠΚ, η απάτη κατά το άρθρο 386 ΠΚ, η απάτη με υπολογιστή κατά το άρθρο 386Α ΠΚ, η απάτη σχετικά με τις επιχορηγήσεις κατά το άρθρο 386Β ΠΚ, η απιστία κατά το άρθρο 390 ΠΚ, η αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος κατά την παρ. 1 του άρθρου 394 ΠΚ, η διακεκριμένη αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος κατά την παρ. 2 του άρθρου 394Α ΠΚ και η τοκογλυφία κατά το άρθρο 404 ΠΚ,».
2. Στην υποπερ. γγ) της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 39 του ν. 4557/2018, περί ποινικών κυρώσεων, προστίθεται παραπομπή στην παρ. 2 του άρθρου 394Α του Ποινικού Κώδικα και η υποπερ. γγ) διαμορφώνεται ως εξής:
«γγ) αν η περιουσία που είναι αντικείμενο νομιμοποίησης προέρχεται από τα κακουργήματα των περ. α’, β’, γ’, η’ και θ’ του άρθρου 4, καθώς και των άρθρων 323Α, 374, 380, της παρ. 2 και του δεύτερου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 385, της παρ. 2 του άρθρου 394Α του Ποινικού Κώδικα (ΠΚ, 4619/2019, Α’ 95), της παρ. 5 του άρθρου 29 και του άρθρου 30 του ν. 4251/2014 (Α’ 80).»