Σε επιχείρηση επιβλήθη από της αρμόδιες δημόσιες αρχές αναστολή λειτουργίας της λόγω παραβίασης των μέτρων (εξυπηρέτηση υπεράριθμων πελατών) κατά της διασποράς του κορονοϊού – covid-19.
Επίσης σε άλλη επιχείρηση επιβλήθη η διοικητική κύρωση της αναστολής λειτουργίας της διότι σε έλεγχο που έγινε διαπιστώθηκε η είσοδος πελατών χωρίς την επίδειξη πιστοποιητικού νόσησης ή εμβολιασμού.
Απαλλάσσονται οι παραπάνω επιχειρήσεις από την υποχρέωση καταβολής αποδοχών και ασφάλισης στους εργαζόμενους για το χρόνο που είναι κλειστές λόγω αναστολής της λειτουργίας τους από υπαιτιότητά τους ;
Σύμφωνα με το άρθρο 656 ΑΚ «Δικαίωμα να απαιτήσει το μισθό έχει ο εργαζόμενος και στην περίπτωση που η αποδοχή της εργασίας είναι αδύνατη από λόγους που αφορούν στον εργοδότη και δεν οφείλονται σε ανώτερη βία.»
Ανώτερη βία, με τη συνδρομή της οποίας ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής μισθών υπερημερίας στον εργαζόμενο κατά το άρθρο 656 του Α.Κ., συνιστά κάθε απρόβλεπτο και τυχαίο γεγονός το οποίο ήταν αδύνατο να αποτραπεί και αν ακόμα κατεβάλετο το ανώτατο δυνατό μέτρο επιμέλειας, σύνεσης και πρόνοιας.
Παράλληλα με το άρθρο 42 του Ν.3842/2010 ορίζεται ότι : « Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία και ασφάλεια των τρίτων.». Στην περίπτωση της επιδημίας covid-19 θα πρέπει ο εργοδότης να λαμβάνει όλα τα προβλεπόμενα και υποδεικνυόμενα από την πολιτεία μέτρα προκειμένου να διασφαλίζεται η υγεία των εργαζομένων αλλά και να περιορίζεται ο κίνδυνος διασποράς της επιδημίας.
Με σειρά ΠΝΠ, ΚΥΑ και νόμων αρχίζοντας από τον Ν.4682/20 με την εμφάνιση της επιδημίας μέχρι σήμερα λήφθηκαν αυστηρά μέτρα μεταξύ των οποίων είναι η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων και τετραγωνικών μέτρων ανά πελάτη εντός των καταστημάτων, καθώς και η κατοχή και επίδειξη πιστοποιητικού εμβολιασμού ή νόσησης. Επίσης, προβλέφθηκαν διοικητικές κυρώσεις και πρόστιμα στους παραβάτες δεδομένου ότι σκοπός των μέτρων ήταν ο περιορισμός της διασποράς της επιδημίας για την προστασία της δημόσιας υγείας.
Μεταξύ των κυρώσεων είναι και η ποινή της αναστολής λειτουργίας της επιχείρησης για υπαίτια συμπεριφορά του εργοδότη. Δηλαδή για μη συμμόρφωσή του στους νόμους.
Η αναστολή λειτουργίας με απόφαση της διοικητικής αρχής πρόκειται για ανωτέρα βία, αλλά όμως αφορά υπαίτια συμπεριφορά του εργοδότη.
Στο άρθρο 381 ΑΚ αναφέρεται : “ Αν η παροχή του ενός από τους συμβαλλομένους έγινε αδύνατη από πταίσμα του άλλου, αυτός δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση αντιπαροχής. Από την αντιπαροχή όμως αφαιρείται καθετί που ωφελείται ή δόλια παραλείπει να ωφεληθεί από την απαλλαγή αυτός που απαλλάσσεται λόγω της αδυναμίας.
Το ίδιο ισχύει αν η παροχή του ενός έγινε αδύνατη χωρίς υπαιτιότητά του κατά το διάστημα που ο άλλος βρισκόταν σε υπερημερία αποδοχής της.”
Eπίσης στο σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου 750/2016 αναφέρεται ότι : «..αν είτε πριν την έναρξη της υπερημερίας του εργοδότη είτε κατά τη διάρκεια αυτής η παροχή της εργασίας από τον εργαζόμενο καταστεί αδύνατη από υπαιτιότητα του εργοδότη, αυτός (εργοδότης) δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση προς παροχή του μισθού,..».
Στις σχολιαζόμενες ανωτέρω περιπτώσεις ο εργοδότης κατέστη υπερήμερος από λόγους που οφείλονται σε υπαιτιότητά του. Δηλαδή λόγω μη συμμόρφωσής του στους νόμους και αποφάσεις για την προστασία της υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων, στην παράβαση των νόμων προστασίας της δημόσιας υγείας και περιορισμού της διασποράς της επιδημίας του covid-19. Για τους λόγους αυτούς πρέπει να καταβάλλει τις αμοιβές του διαστήματος αναστολής από υπαιτιότητά του στους εργαζόμενους, καθώς και την ασφάλισή τους.
Συντακτική Ομάδα Oenet