Στην πράξη, ανάλογα με το βαθμό ανάπτυξης και εξέλιξης της κοινωνίας, η έννοια της Αστικής Ευθύνης έχει περαιτέρω εξειδικευθεί, με κάποια νεότερα επίσης θεμελιώδη νομοθετήματα του κοινωνικού και οικονομικού συστήματος, όπως : Προστασία Εργαζομένων, Καταναλωτή και Περιβάλλοντος.
Επίσης, Προστασία Ανταγωνισμού στα πλαίσια μιας ενοποιημένης αγοράς με ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, εργασίας και με ελεύθερη παροχή υπηρεσιών ή ελεύθερη εγκατάσταση.
Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα παραπάνω έχουν ήδη εμπεδωθεί εδώ και μερικά χρόνια. Τεκμηριωμένα και με πλήρη σαφήνεια υπό τη μορφή Ευρωπαϊκών Οδηγιών που έχουν υποχρεωτικά ενσωματωθεί στο νομοθετικό πλαίσιο της κάθε χώρας-μέλους της Ε.Ε. Είναι προφανές πως κάτι τέτοιο, παρά τις διάφορες αντιρρήσεις και σκόπιμες καθυστερήσεις, αποτελεί ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και στη χώρα μας.
Ωστόσο, ορισμένες πτυχές που αφορούν το ζήτημα της ορθολογικής εφαρμογής του συστηματικά - και τις περισσότερες φορές συνειδητά - παραμένουν στο περιθώριο ή εφαρμόζονται πλημμελώς με ένα ιδιότυπο καθεστώς αδράνειας και «ασυλίας», ειδικά στα θέματα αστικής ευθύνης.
Σχετικά, κρίνεται σκόπιμο να υπογραμμισθούν ορισμένες βασικές ρυθμίσεις του θεμελιώδη Νόμου 2251/1994 για την «Προστασία του Καταναλωτή» ο οποίος, συμπληρώθηκε αργότερα με το Νόμο 3587/2007 (ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 29/2005 περί πρακτικών θεμάτων ανταγωνισμού).
Αναγκαία η μεταρρύθμιση
Η κοινωνία μας πέρα από την εύκολη υιοθέτηση των καταναλωτικών προτύπων συμπεριφοράς και διαβίωσης, στα θέματα Αστικής Ευθύνης παρέμεινε αδρανής και επικίνδυνα αδιάφορη, υπνωτισμένη από την επίπλαστη κοινωνική ευμάρεια που δημιούργησε η άφρων πολιτική των εκάστοτε κυβερνήσεων.
Είναι καιρός πλέον το θέμα της Αστικής Ευθύνης να μελετηθεί διεξοδικά διεξοδικά και συστηματικά να προωθηθεί στην αγορά υπό τη μορφή θεσμικών κανόνων και αρχών, που έχουν καταξιωθεί διεθνώς ως χρήσιμοι μηχανισμοί απαραίτητοι για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς στο πλαίσιο του σύγχρονου ανταγωνισμού. Σχετικά, αναφέρονται τα παρακάτω:
- Διαπίστευση Φορέων Πιστοποίησης Συστημάτων Ποιότητας
- Πιστοποίηση Προϊόντων & Επαγγελματιών Παροχής Υπηρεσιών
- Ασφάλιση Γενικής & Εργοδοτικής Αστικής Ευθύνης
- Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης Καταναλωτικών Προϊόντων
- Ασφάλιση Επαγγελματικής Αστικής Ευθύνης
- Ασφάλιση Ευθύνης Οργάνων Διοίκησης Επιχείρησης (Μέλη ΔΣ & Διευθυντικά Στελέχη)
- Ασφάλιση Περιβαλλοντικής Αστικής Ευθύνης.
Είναι προφανές πως η θεσμοθέτηση της όποιας Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης θα πρέπει απαραίτητα να συνδυαστεί με αξιόπιστα ασφαλιστήρια και με σύγχρονα συστήματα διευθέτησης νομικών θεμάτων και διαδικασιών αποζημίωσης (τεχνικές ή/και νομικές Πραγματογνωμοσύνες, Διαμεσολάβηση, Διαιτησία) και όχι την κλασική αντιμετώπιση με μακροχρόνιες "ψυχοφθόρες και ευρωβόρες" διαδικασίες για τη διευθέτηση ζημιών ή οικονομικών απαιτήσεων.
Με δεδομένη την πρωτόγνωρη οικονομική κρίση που βιώνουμε, χρειάζεται οπωσδήποτε αφύπνιση, εγρήγορση και επαναπροσδιορισμός του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού συστήματος.
Σε μια τέτοια προοπτική, η (κατανόηση της) έννοια της «Ευθύνης» στην ευρύτερη διάστασή της, φαίνεται να είναι το μεγάλο ζητούμενο για τον απαραίτητο εκσυγχρονισμό και την πολυπόθητη ανάκαμψη της χώρας. Θα πρέπει να αναδειχθεί και να προσεγγισθεί επί της ουσίας. Βασική παράμετρος στη λειτουργία μιας ευνομούμενης κοινωνίας είναι η αξιοποίηση του θεσμού της Ιδιωτικής Ασφάλισης και για την ορθολογική ασφαλιστική κάλυψη της Αστικής Ευθύνης προς όφελος της ίδιας της κοινωνίας.
Γιώργος Κουτίνας
Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων