Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), από την ίδρυσή του το 1999, έχει αναλάβει θεσμικά τον ρόλο της Κεντρικής Αρμόδιας Αρχής στον τομέα των τροφίμων, με αρμοδιότητα που εκτείνεται σε όλα τα στάδια της διατροφικής αλυσίδας μετά την πρωτογενή παραγωγή. Η κύρια αποστολή του Οργανισμού παραμένει αταλάντευτα προσανατολισμένη στην προστασία της δημόσιας υγείας, με ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των τροφίμων που διατίθενται στην αγορά και καταναλώνονται από τους πολίτες.
Η ασφάλεια των τροφίμων αποτελεί καθημερινή απαίτηση της κοινωνίας και ταυτόχρονα μια διαρκώς εξελισσόμενη πρόκληση για τη δημόσια διοίκηση. Οι μεταβολές στην παραγωγή και τη διακίνηση των τροφίμων, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, η πολυπλοκότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, οι νέοι και αναδυόμενοι κίνδυνοι, αλλά και η ανάγκη αντιμετώπισης φαινομένων απάτης, καθιστούν αναγκαίο ένα σύστημα ελέγχου σύγχρονο, αποτελεσματικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο και ικανό να ανταποκρίνεται έγκαιρα στις ανάγκες της κοινωνίας.
Ο ΕΦΕΤ συνεχίζει να λειτουργεί βάσει ενός στρατηγικού πλαισίου, με στόχους που αποσκοπούν στη δημιουργία ενός σύγχρονου συστήματος ελέγχου, που παράλληλα όμως να βοηθά τις επιχειρήσεις να βελτιωθούν και να ενημερώνει τον καταναλωτή σε θέματα ασφάλειας τροφίμων και υγιεινής διατροφής. Το έτος 2025 αποτέλεσε μια χρονιά έντονης δραστηριότητας, υψηλών απαιτήσεων και ουσιαστικής παρέμβασης σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν στην διατροφική ασφάλεια και στην ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού. Ο απολογισμός μας παρέχει μία συνολική και ενδελεχή εικόνα των δράσεων που αναλήφθηκαν από τον Φορέα, τόσο στον τομέα των ελέγχων όσο και σε ευρύτερους άξονες ενημέρωσης, πρόληψης και συνεργασίας.
Ο Απολογισμός του 2025 αποτυπώνει με συγκεκριμένα στοιχεία αυτή την προσπάθεια. Οι 10.249 έλεγχοι επιχειρήσεων, τα 25 προγράμματα εργαστηριακών αναλύσεων και τα 2.312 δείγματα, σε συνδυασμό με την αξιολόγηση αναφορών και καταγγελιών και τη διαχείριση κοινοποιήσεων μέσω των ευρωπαϊκών δικτύων RASFF, AAC και FFN, καταδεικνύουν το εύρος της επιχειρησιακής παρουσίας του ΕΦΕΤ. Παράλληλα, η ενεργός παρουσία του Φορέα στα ευρωπαϊκά συστήματα συνεργασίας ενισχύει τη δυνατότητα έγκαιρης ανταλλαγής πληροφοριών για κινδύνους, μη συμμορφώσεις και περιστατικά απάτης στην αγροδιατροφική αλυσίδα.
Το έργο μας, ωστόσο, δεν εξαντλείται στον έλεγχο. Η αποτελεσματική προστασία του καταναλωτή προϋποθέτει πρόληψη, επιστημονική γνώση, εκπαίδευση, συνεργασία και αξιόπιστη επικοινωνία. Για τον λόγο αυτό, το 2025 δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην κατάρτιση, στην αξιολόγηση επικινδυνότητας, στην επιστημονική δικτύωση, στην ενημέρωση των πολιτών και στη συμμετοχή σε εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς πρωτοβουλίες. Η συνεργασία με την EFSA, η συμμετοχή στο Codex Alimentarius, στα ευρωπαϊκά δίκτυα και σε ερευνητικές δράσεις διευρύνουν την επιστημονική βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι αποφάσεις μας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ενίσχυση των συνεργασιών στο εσωτερικό της χώρας. Η αποτελεσματικότητα του επίσημου ελέγχου δεν μπορεί να βασίζεται σε αποσπασματικές ενέργειες. Απαιτεί συντονισμό μεταξύ του ΕΦΕΤ, των Περιφερειών, του Γενικού Χημείου του Κράτους, των συναρμόδιων Υπουργείων και υπηρεσιών, της επιστημονικής κοινότητας και όλων των φορέων που συμμετέχουν στην αλυσίδα τροφίμων. Η κατεύθυνση αυτή υπηρετεί τον στόχο για ένα ενιαίο, ομοιόμορφο και αποτελεσματικό εθνικό σύστημα επισήμων ελέγχων.
Ταυτόχρονα, ο ΕΦΕΤ διευρύνει σταθερά το πεδίο της συνεισφοράς του στη δημόσια υγεία. Τα ζητήματα της διατροφικής πολιτικής, της κατανάλωσης τροφίμων, του αλατιού, των λιπαρών οξέων, των γλυκαντικών και της επισιτιστικής επισφάλειας αποτελούν πλέον μέρος μιας ευρύτερης προσέγγισης, που συνδέει την ασφάλεια των τροφίμων με την ποιότητα της διατροφής και την τεκμηριωμένη ενημέρωση του πολίτη.
Μπροστά μας παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Η ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας του Φορέα, η αξιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας, η περαιτέρω ανάπτυξη των συνεργασιών και η διαρκής βελτίωση της ποιότητας των ελέγχων αποτελούν προϋποθέσεις για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των επόμενων ετών. Η στρατηγική μας κατεύθυνση είναι σαφής: πρόληψη και αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων, αντιμετώπιση δόλιων πρακτικών, ισχυρότερη επιστημονική τεκμηρίωση και δικτύωση, υπεύθυνες επιχειρήσεις και αντικειμενικά ενημερωμένοι καταναλωτές.
Όμως, πίσω από κάθε αριθμό και κάθε δράση αυτού του Απολογισμού βρίσκονται οι άνθρωποι του ΕΦΕΤ. Στα στελέχη της Κεντρικής Υπηρεσίας, των Περιφερειακών Διευθύνσεων και των εργαστηρίων, καθώς και σε όλους τους συνεργαζόμενους φορείς, οφείλεται το ουσιαστικό μέρος των αποτελεσμάτων που παρουσιάζονται στις επόμενες σελίδες. Θα ήθελα επομένως να ευχαριστήσω θερμά όλο το προσωπικό του ΕΦΕΤ για τον επαγγελματισμό του, την επιστημοσύνη του, την αυταπάρνηση και τη γενικότερη τόσο αποτελεσματική συνεργασία που πολλές φορές ήταν και κάτω από δύσκολες συνθήκες. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω όσους Περιφερειάρχες είναι δίπλα μας μέσω της συνεργασίας με τις υπηρεσίες τους γιατί χωρίς αυτή τη συνεργασία δεν θα μπορούσε να λειτουργεί ένα δίκτυο ελέγχων πέραν των ελέγχων που διενεργούν οι επιθεωρητές του ΕΦΕΤ. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω το Γενικό Χημείο του Κράτους και τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ για την συνεργασία τους στην ανάλυση δειγμάτων, καθώς και τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Διϋπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς, Τμήμα Χημικών Αναλύσεων του ΥΠΑΝ, τον ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το Εργαστήριο Γευσιγνωσίας Ελαιολάδου Καλαμάτας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, την QACSFOOD - Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας & Ελέγχου ΕΠΕ και τη ΒΕΛΤΙΑ Α.Ε. (Veltia Labs for Life), Εργαστήριο Μαρκοπούλου.
Με συνέπεια στις αξίες της ακεραιότητας, της αμεροληψίας, του επαγγελματισμού, της επάρκειας και της διαφάνειας, συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για έναν ΕΦΕΤ περισσότερο σύγχρονο, ισχυρό και αποτελεσματικό. Γιατί ο τελικός προορισμός κάθε ελέγχου, κάθε επιστημονικής αξιολόγησης και κάθε συνεργασίας παραμένει ένας: τρόφιμα που μπορούν να εμπιστεύονται οι καταναλωτές.
Καθητηγής Αντώνιος Ζαμπέλας
Πρόεδρος ΔΣ του ΕΦΕΤ
Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων